sigorta şirketinin, arıza sonrası hareket eden ve çoklu kazaya yol açan %100 kusurlu otobüsün neden olduğu hasar bedelinin rücuen tahsili için açtığı itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin, arıza sonrası hareket eden ve çoklu kazaya yol açan %100 kusurlu otobüsün neden olduğu hasar bedelinin rücuen tahsili için açtığı itirazın iptali davası.

Özet: Bu dava, davacı sigorta şirketinin, arızalanan ve sürücüsü araçtan indiğinde kendiliğinden hareket ederek sigortalısı dahil 18 araca çarpan davalıya ait otobüsün neden olduğu trafik kazası sonucunda sigortalısına ödediği 50.000,01 TL hasar bedelini rücuen tahsil etmek için başlattığı icra takibine davalıların yaptığı itirazın iptali talebidir; bilirkişi raporu davalı sürücüyü kazada %100 asli kusurlu bulmuş ve talep edilen hasar bedeli ile faizin davacıya ödenmesi gerektiğini tespit etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle, tüm tarafların tacir olması nedeniyle davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davacı şirkete ... no.lu... Poliçesi ile ... A.Ş.'ne ait ... plakalı otomobilin sigortalandığını, 24.04.2022 tarihinde ... ili ... ilçesi ... Caddesinde davalı ... ye ait ...plakalı otobüs diğer davalı ... sevk ve iadesinde iken aracın arıza yaptığını, sürücü davalı ... durağında yolun sağ tarafına park yaparak yolcuları tahliye ettikten sonra araçtan inerek arka motor kısmını kontrol etmek arka tarafa geçtiği esnada ... plakalı otobüsün harekete geçtiğini,i o sırada trafik yoğunluğundan duraklama ve park halindeki 18 araca çarpması sonucu 19 aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı ... plakalı araçta bu kaza sonucu hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağında da yazıldığı üzere konu kazanın meydana gelmesinde davalı tarafa ait aracın %100 kusurlu olduğunu, kaza sonucu yapılan inceleme sonucunda, sigortalı araçta 50.000,01 TL tutarında hasar meydana geldiğinin belirlendiğini, müvekkili şirketin, sigorta ettiren tarafından kesilen yansıtma faturaya istinaden 14.09.2023 tarihinde ödeme yaptığını, sigorta ettiren tarafından faturanın %50 KDV tevkifatlı olarak kesilmiştir. Bu nedenle ödemenin, 3.813,56 TL KDV tevkifatlı olarak yapıldığın, 3.813,56 TL KDV tevkifat bedeli vergi dairesine yatırılmak üzere işleme alındığını, müvekkili şirket tarafından hasar bedeli kapsamında KDV dahil 50.000,01 TL ödeme yapılmış ise de KDV tevkifatı sebebiyle faturada ödenecek tutarın 46.186,45 TL olarak görüldüğünü, ödemenin 50.000,01 TL olarak esas alınmasını talep ettiklerini, davalıya ait ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğunun açık olması karşısında 50.000,01 TL hasar bedeli ile ödeme tarihi olan 14.09.2023 tarihinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinden kaynaklı zararın ödenmesi amacıyla davalılara karşı ... 11. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak borçlu davalı tarafından borca itiraz edildiğini, davalıların kusuru dolayısıyla sigortalının aracında meydana gelen hasar bedelinin davalının sorumluluğunda olduğunun açık olduğunu, davalının yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep zorunluluğu doğduğunu, takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini -fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla- vekaleten arz ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının açtığı davanın dayanaksız ve hukuksuz olduğunu, mahkemenin görevsiz olduğunu, kaza tutanağında davalı ...'ın kusurlu olduğu belirtilmişse de, kazadaki kusur durumlarının ortaya koyulamadığını, tutanağın bağlayıcı olmadığını, sigortalı araç için belirtilen masrafların gerçeği yansıtmadığını, fahiş olduğunu, hasar yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirtmiş ve davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; kaza anında... olduğunu, şu an başka şirkette çalıştığını, ... plakalı otobüsü kaza anında kendisinin kullandığını, otobüsün hararet yaptığını, dörtlülerini yakıp yolcuları tahliye ettiğini, aracın imdat frenini çektiğini, araç park halindeyken arızanın kaynağını öğrenmek için motor kapağını açtığında aracı hareket ettiğini, 150-200 m giderek önündeki araçlara vurup durduğunu, takozu lastiğin önüne koyamadan hareket ettiğini, arızayı filo yönetimine haber vermesi gerektiğini ancak arızadan emin olmak için araçtan indiğini, ... otobüslerinin bakımsız olduklarından çok arıza yaptıklarını, olaydan sorumlu olanın ... A.Ş. Olduğunu belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Bilirkişi Raporu, ... 11. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Hasar dosyası, ... yazı cevabı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

█████/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu olayda davalı sürücü ...'ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, Davacı şirketin talep edebileceği toplam hasar miktarının 50.000,00 TL olduğu, Davacı şirketin talep edebileceği işlemiş faiz miktarının 680,49 TL olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

: Dava, trafik kazası nedeni ile davacı sigorta tarafından sigortalısına yapılan ödemenin rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

24.04.2022 tarihinde ... ili ... ilçesi ... Caddesinde davalı ... ye ait ... plakalı otobüs diğer davalı ... sevk ve iadesinde iken aracın arıza yaptığını, sürücü davalı ... durağında yolun sağ tarafına park yaparak yolcuları tahliye ettikten sonra araçtan inerek arka motor kısmını kontrol etmek arka tarafa geçtiği esnada ... plakalı otobüsün harekete geçerek davacı tarafından sigortalı aracında aralarında bulunduğu park halindeki 18 araca çarpması sonucu 19 aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı yanca sigortalısına yapılan ödemenin rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla davanın açıldığı görülmüş, davalıların ise davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.

Dava dosyasında mahal özellikleri, araçların seyir durumu ile istikameti, çarpma noktasının konumu, kavşak yeri, yol genişliği, çarpma noktasının yol kenarlarına olan mesafesi, trafik işaret levhalarının bulunup bulunmadığı, trafik işaret levhasının mahiyeti ve çarpma noktasına olan mesafesi, mahallin özellikleri ile olayın oluş şeklinin belirtildiği ayrıntılı ve ölçekli krokinin rapor halinde düzenlenmesi ve kusur durumunun tespiti için hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "Dava konusu olayda davalı sürücü ..., ... plakalı ... otobüsünün arıza yapması üzerine aracı durdurduğu sırada el frenini çekmesi ve direksiyonunu kaldırıma doğru çevirerek ön tekerleklerini kaldırıma yaslaması, bu şekilde aracın aşağı doğru kaymasını engellemesi gerekirken bu önlemi almadan araçtan indiğinden ve aracın yokuş aşağı kayarak davacı şirkete kasko sigortalı araca çarpmasına neden olduğundan, olayda %100 oranında tamamen kusurludur. Davacıya sigortalı ... plakalı ... marka ... tipi araç sürücüsü ise trafikte normal seyrini sürdürürken yokuş aşağı kontrolsüz şekilde gelen ve aracına çarpan ... otobüsüne karşı kazayı önlemek bakımından alabileceği bir tedbir olmadığından kendisine kusur yüklenmesi mümkün görülmemiştir. Anılan hasar bedeli dosyada bulunan 14.09.2023 tarihli banka havale dekontları karşılığında onarımı yapan servise toplam 50.000,00 TL olarak ödendiğinden davacı şirketin davalılardan talep edebileceği maddi zararı 50.000,00 TL," olduğu bildirilmiştir. Hazırlanan raporun olayın oluş şekline uygun olduğu anlaşılmakla Mahkememizce itibar edilmesine karar verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." denilmiştir.

Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işleten zarara uğrayan 3. kişilere karşı tehlike sorumluluğu esasına göre, araç sürücüsü de haksız fiil sorumluluğu esasına göre sorumludur. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ise; o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortasıdır.

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. İşletenin tehlike ilkesi gereğince zarardan tam sorumlu olduğu, ancak kurtuluş beyyinesi getirmesi halinde sorumluluktan kurtulabileceği düzenlenmiştir.

KTK 81. maddesinde; "Trafik kazalarına karışanlar kazayı yetkili ve görevli memurlara bildirmek bunlar gelinceye kadar bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak zorundadır" hükmü yer almakla birlikte davalı araç sürücüsünün bu hususa da riayet etmediği anlaşılmıştır.

KTK madde 85 hükmüne göre; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklinde olup motorlu bir aracın işletilmesi sebebiyle oluşan zarardan zarar sorumlularının müşterek ve müteselsil sorumlu oldukları düzenlenmiştir. Dava konusu kaza sonucunda meydana gelen zararın tazmini talebinde hakkı olduğu anlaşılmakla Mahkememizce bilirkişi raporunda yer alan tespitlere katılınarak hükme esas alınmış ve açılan davanın kabulü gerekmiştir.

Davalıların icra takibine haksız yere itirazda bulunması ve kabul edilen alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,

Davalıların ... 11.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,

2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 56.804,81 TL alacağın %20'si olan 11.360,96 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 3.880,33 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 3.452,73 TL harcın davalılardan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 790,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 8.706,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

7-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin ve davalı ...'ın yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır