kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve müdahalenin önlenmesi davalarında, değer tespiti, intifa hakkı ve faiz başlangıcı konularında mahkeme kararlarının bozulmasına ilişkin yargıtay incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve müdahalenin önlenmesi davalarında, değer tespiti, intifa hakkı ve faiz başlangıcı konularında mahkeme kararlarının bozulmasına ilişkin Yargıtay incelemesi.

Özet: Bu hukuki metin, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili ve müdahalenin önlenmesi istemiyle açılan bir davanın karmaşık yargılama sürecini özetlemektedir; ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının iki kez bozulmasının ardından, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne ve birleştirilen davada karar verilmesine yer olmadığına dair verilen son kararın, intifa hakkı sahibinin davaya dahil edilmemesi, faiz hesaplamalarındaki hatalar ve tapu tescili yerine irtifak hakkı tesisi gibi bozma gerekçelerine rağmen tekrarlanması üzerine, hem davacı hem de davalı vekillerince bedel, usul ve esasa ilişkin çeşitli itirazlarla tekrar temyiz edildiğini anlatmaktadır.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

ASIL VE BİRLEŞTİRİLEN

DAVA TARİHİ

: 25.12.2012

KARAR

: Kabul

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle müdahalenin önlenmesi istemine ilişkin birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davada ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 9, 14... parsel sayılı taşınmazlara el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 25.06.2013 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; davanın reddime karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davacının miras bırakanına kamulaştırma işleminin tebliğ edilmediği göz önüne alındığında, geçerli bir kamulaştırmanın varlığından söz edilemeyeceğinden işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmediği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 20.02.2019 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davada ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak; 23.05.2017 havale tarihli fen raporunda A, B, C ve D ile gösterilen toplam 251.428,70 m²lik kısmın zemin bedeline hükmedildiği gözetildiğinde bu bölümünün davalı idare adına tescili yerine bu kısım lehine daimi irtifak hakkı tesisi ile tapuya tesciline karar verilmesi doğru görülmediği gibi davacı murisi adına ... Belediyesi lehine intifa hakkı bulunduğu anlaşıldığı, bu nedenle, tapu kaydında lehine intifa hakkı bulunan ... Belediyesi Başkanlığını davaya dâhil etmesi için davacı vekiline süre verilip, taraf teşkili sağlandıktan sonra, davacı hissesine düşen taşınmaz bedelinin intifa hakkı sona erinceye kadar bir milli bankaya çıplak mülkiyet sahibi bu davacı adına yatırılarak bu bedelin nemalarından intifa hakkı sahibinin yararlanmasına, intifa hakkı sona erdiğinde adı geçen paydaşa ödenmesine karar verilmesi gerekirken bu hususun gözetilmemesi, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemi yönünden dava konusu edilen taşınmazın değeri dava tarihine göre belirlendiğinden, hüküm altına alınan alacağın tamamına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken infazda tereddüt yaratacak şekilde olay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi, ecrimisil bedeline her dönem sonu itibarıyla ayrı ayrı faiz yürütülmesi gerekirken, infazda tereddüt yaratacak şekilde olay tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davada ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı idare vekili ve dahili davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma sonrası ıslah yapılmasının mümkün olduğunu, davacının hisse bedeli kadar tapu iptal tescil kararı verilmesi gerekirken taşınmazın tamamının tapusunun iptaline karar verilmesinin yerinde olmadığını, ek davanın kabulü gerekirken yanılgılı niteleme ile müvekkil aleyhinde hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, bedelin düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını, faizin dava tarihinden itibaren başlatılması gerekirken haksız fiil tarihinden itibaren başlatılmasının hatalı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil idare yönünden husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle ret kararı verilmesi ve müvekkil lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık ... olarak; davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin davalı idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

09.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.