Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin Antalyada okul için kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli davasının temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atılan bir taşınmaza ilişkin bedel tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararının davalı idarece istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi, taşınmazın imar planında okul alanı olarak tahsis edilmiş olmasına rağmen kamulaştırma yapılmadan fiilen el atıldığını, emsal kıyaslamasıyla yapılan değer tespitinin hukuka uygun olduğunu ve bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğunu belirterek davalı idarenin itirazlarını reddetmiş ve ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.
MAHKEMESİ
: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk DairesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararDAVA TARİHİ
: 01.04.2022KARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Antalya 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 274 37... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın okul yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçelerinde özetle; açılan davanın haksız olduğunu, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazın ...Belediye Başkanlığının kararı ile imar planında okul alanı olarak tahsis edildiğini, kamulaştırma işleminin yapılmamasından belediyenin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine, vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmazın imar planı yapan okul alanı olarak tahsis edildiğini bu nedenle husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, uzlaşma dava şartının yerinde getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların tapu kaydında malik olarak görünüp görünmediği, mirasçı ise intikal işlemlerinin yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, hüküm altına alınan değerin yüksek olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki nitelikleri değil el atıldığı tarihteki niteliklerinin dikkate alınması gerektiğini, m² birim fiyatının yüksek tespit edildiğini, toplam bedele dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tapudaki hisseler üzerinde bulunan ve tescil aşamasına kadar sonradan konulabilecek olan kısıtlama ve şerhlerin dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini, davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İmar planında " İlköğretim Okul Alanı" olarak ayrılmış olan, dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma olmaksızın fiilen el atıldığı, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle, hükme esas 04.11.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, ( kıyasi emsal Antalya ili, Kepez ilçesi, .... (...) Mahallesi 275 34... parselin 1/6 hissesinin 23.02.2016 tarihli satışı ) her iki taşınmazında düzenleme ortaklık payı düşülmüş imar parseli olduğu, dava konusu taşınmazla, emsal taşınmazın özelliklerinin puanlanması suretiyle bulunan değer üzerinden taşınmazın değerinin tespit edildiği, emlak vergi değerleri açısından ters orantı bulunmadığı, kıyaslama neticesinde, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 1,00 kat daha değerli kabul edilerek taşınmazın m² birim fiyatının dava tarihi olan 01.04.2022 tarihi itibari ile 5.689,44 TL/m² bulunarak, yol haricinde kalan kısım yönünden davacının hissesi nispetinde kamulaştırmasız el atma tazminatının hesaplandığı, bulunan m² değerinin ve tazminat miktarının taşınmazın bulunduğu, konum itibari ile uyumlu olduğu, hükme esas teşkil eden 04.11.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporu denetime açık, ayrıntılı, hüküm kurmak için yeterli olduğu, İlk Derece Mahkemesince yapılan keşif esnasında tespit edilip fotoğraflandığı üzere taşınmazın üzerinde fiilen " Şehit Yüzbaşı ... ilk ve orta öğretim okulunun" bulunduğu, davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle, değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp, faize de dava tarihi itibarıyla hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili ile ecrimisil istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu taşınmaza okul yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığı anlaşıldığından arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.