2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 10. maddesi uyarınca taşınmaz bedel tespiti ve tescil davasında ağaç, faiz oranı ve fazla depo bedeli itirazlarının istinaf reddine karşı temyiz.
Özet: Davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararına karşı davacı vekili, askı ilan sonrası dikilen ağaçların hesaplamaya dahil edilmesi, bilirkişi raporlarının hazırlanış şekli ve kapitalizasyon faiz oranı gibi konularda hatalar olduğu gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuş; Bölge Adliye Mahkemesi ise taşınmazın gelir yöntemiyle belirlenen bedelinin ve ağaçların ilan tarihinden önce dikilmiş olmasının doğru olduğunu, fazla depolanan bedelin iadesine karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, davacı idare vekili de aynı sebeplerle temyiz talebinde bulunmuştur.
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, ████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Batman 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Batman ili, ..., ... 1 77... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, göl alanı olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle askı ilan tarihinden sonra dikilen ağaçların hesaplamada dikkate alınmaması gerektiğini, bilirkişilerin raporlarını hazırlarken tek bir yıla ait veriler üzerinden değerlendirme yapmak yerine son beş yıla ait verileri kullanmaları gerektiğini; kamulaştırma yapılacağının duyulduğu durumlarda üretici tarafından bitki deseninin değiştirilebileceğini, münavebe planının Mahkemece denetlenmesi gerektiğini, dane mısırdan sonra silajlık mısırın münavebeye alınmasının tarım bilimi ile örtüşmediğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı belirlendiğini, fazla depo edilen kamulaştırma bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza kısmen sulu kapma bağ kısmen sulu kapama badem bahçesi olarak kabulü ile kapitalizasyon faiz oranı %4 uygulanmak ve taşınmazın objektif değer artışı uygulanmasını gerektiren bir niteliğinin bulunmadığı açıklanmak suretiyle metrekaresine 46,18 TL değer biçildiği, dava konusu taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, keşif günü itibari ile suların çekilmiş olduğu, taşınmazın gün yüzüne çıktığı ve taşınmaz üzerinde 16-18 yaşında olduğu tahmin edilen bağ omcaları ve badem ağaçlarının karışık kapama olarak tesis edilmiş olduğu, dava konusu taşınmaz bakımından kamulaştırma kararının askıya çıkarılma tarihinin 19.09.2013 olduğu, bu halde bağ ve badem ağaçlarının askı ilan tarihinden önce dikilmiş olduğu, davaya konu olan taşınmazın baraj gölü altında kalmadan evvelki konumu ile 450-500 metre kadar yakınında Dicle Nehri bulunduğu, taşınmaz üzerinde atıl durumda olan damlama sulama sisteminin olduğu, bu damlama sulama sisteminin muhtemelen taşınmaz sular altında kalınca atıl duruma düştüğü, taşınmaz üzerindeki ağaçların karışık kapma asma ve badem ağaçlarından meydana gelen sulu karışık kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğu, dava konusu taşınmazın komşu parsellerinin niteliğinin yine Dicle Nehri'nden sulanmaları nedeni ile sulu olarak tespit edildiği, davalı idarenin fazla depo edilen kamulaştırma bedelinin iadesine karar verilmediği yönündeki istinaf nedeni bakımından yapılan inceleme neticesinde toplam 150,298,11 TL depo edildiği, kabulüne karar verilen 137.440,92 TL arasındaki fark olan 12.857,19 TL bakımından hükmün 5. bendinde iade kararı kurulduğu bu hâlde, davalı idarenin istinaf nedeninin yerinde olmadığı, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davacı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki Batman ili, ..., ... 1 77... parsel sayılı dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline, göl alanı olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.