Kamulaştırma Kanunu uyarınca Mersindeki tarım arazisinin bedel tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkeme kararının istinafça esastan reddedilmesi sonrası 5. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı idare tarafından açılan, Mersin ilindeki 97 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesi üzerine davacı idarenin, belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu, üretim maliyetleri, kapitalizasyon oranı ve objektif değer artışı hesaplamalarında hatalar bulunduğu gerekçesiyle yaptığı istinaf başvurusunun, bölge adliye mahkemesince tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değer tespitinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle esastan reddedilmesi ve bu kararın davacı idare tarafından temyiz edilmesi sürecini ele almaktadır.
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Tarsus 4. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, ..., Mahallesi 97 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar cevap dilekçelerinde özetle; itirazlarını bildirerek aldırılacak rapora bilirkişi kurullarınca tespit edilecek gerçek kamulaştırma bedelinin davalılara dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faizi ile ödenmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı idareden tahsil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı kurumun harçtan muaf olduğunu, bilirkişilerce üretim masraflarının brüt gelirin 1/3' ü oranında alınarak yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, %5 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasının yerinde olmayıp, en az %6 olması gerektiğini, ayrıca %20 oranında objektif değer artışı uygulanması sonucunda taşınmazın değerinin olması gerekenden yüksek çıktığını, dava konusu taşınmaz tarım arazisi olarak belirtilmekte ise de söz konusu yer verimsiz olduğu için tarımsal bir gelir dahi elde edilemediğini, davacı idare lehine de vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tarım arazisi kabul edilerek buğday, bezelye ve ayçiçeği ürünlerinin 2020 yılı gelir ve maliyet çizelgelerine göre bedelinin tespit edildiği, %20 objektif değer artışı uygulandığı, her ne kadar davacı kurum tarafından üretim maliyetlerinin brüt gelirin 1/3'ü oranında alındığı gerekçesiyle istinaf talebinde bulunulmuş ise de taşınmazın konumu gözönünde bulundurularak uygulanacak objektif değer artışının %20 den fazla olması gerektiği, Tarsus ilçesinde kırsal verilere göre 2018 yılında buğday, ... ve bakla münavebeye alınmak suretiyle 29,23 TL/m² bedelin Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyası ile onandığı, 2020 yılı itibarıyla uygulanacak objektif değer artışı da gözönünde bulundurulduğunda taşınmaz bedelinin daha yüksek olacağı, İlk Derece Mahkemesince karara esas alınan rapora göre taşınmazın kuru arazi kabul edilerek 1/3 oranında maliyet hesaplanması suretiyle taşınmaz bedelinin hesaplandığı ve bu tespitlere göre İlk Derece Mahkemesince karar verildiği görülmüş olup davacı kurum lehine herhangi bir istinaf sebebinin olmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.C.Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalılar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Tarım arazisi niteliğindeki Mersin ili, ..., ... Mahallesi 97 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.3.Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin █████████ başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.