ankara bam 22. hukuk dairesinin, satım sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında vergi usul kanununa aykırılık ve yabancı para alacağı konularını ele alan istinaf kararı.

Ankara BAM 22. Hukuk Dairesinin, satım sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında Vergi Usul Kanununa aykırılık ve yabancı para alacağı konularını ele alan istinaf kararı.

Özet: Dava, davacının satım sözleşmesinden kaynaklanan ve davalının vergi usul kanununa uygun düzenlenmediğini iddia ederek itiraz ettiği faturadan doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmış olup, ilk derece mahkemesi davalının malı teslim almasına rağmen iade ettiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiş, davalı ise faturanın usule uygun olmadığını ve icra takibinin kötü niyetli olduğunu iddia ederek istinaf etmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi istinaf sebeplerini ve yabancı para alacaklarının icra takibindeki durumunu değerlendirmeye almıştır.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO

: █████████ (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS

KARAR NO

: █████████ HAKKINDA KARAR VERİLMESİ )

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

ESAS NO

: ████████ E ████████ K

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ

: █████/2025

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin satım sözleşmesini konu alan faturadan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacının ödeme emrine konu edilen faturasını Vergi Usul Kanunu'na ve ilgili özelgelere aykırı şekilde düzenlediğini, şekil şartı yönünden eksiklikler olması sebebi ile usulüne uygun düzenlenmediğinden faturanın muhatabına iade edildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça fatura tutarı ve fatura konusu malın teslim alındığı noktasında bir itirazda bulunulmadığı, faturanın Vergi Usul Kanunu'na ve ilgili özelgelere aykırı düzenlendiğinden bahisle takibe itiraz edildiği, davalı tarafça iade faturasıyla birlikte malın davacıya iade edildiğini usulüne uygun delillerle ispat edemediği, takibe konu faturanın Vergi Usul Kanunu'na aykırı düzenlenmiş olduğu kabul edilse dahi malı teslim alıp iade etmeyen davalının borcunun ortadan kalkmayacağı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Takibe dayanak faturanın Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesine aykırı olarak düzenlendiği, faturada tutar bilgisinin rakam ve yazı ile bildirilmesi gerekirken yalnızca rakam ile bildirildiği, faturanın iade edildiği, yeni bir fatura düzenlenmesi istenmesine karşın fatura düzenlenmeyerek icra takibine konu edildiği, davacı yanın iyiniyetli olmadığı, mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda faturanın usule uygun düzenlenip düzenlenmediği hususunda yeterince açıklamaya yer verilmediği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu emtiaların teslimi ve bedelinin ödenmesi ile kötüniyet ve icra inkar tazminatı talepleri noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesini konu alan faturalardan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas sayılı takip dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine, █████/2022 tanzim ve █████/2022 vade tarihli fatura bedeli ve KDV'si açıklamasıyla, 2.000,00 Euro fatura bedeli ve 6.525,00 TL KDV bedelinin tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süre içerisinde, takibe konu borca, ferilerine ve icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu, iş bu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

İİK'nın 58/3 maddesine göre, icra takibinde, alacağın Türk parası ile tutarının, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden alacağın talep edildiğinin gösterilmesi gerekir. Ancak uygulamada yabancı para alacağını gösteren ve ayrıca Türk lirası karşılığını içeren takip talepleri de geçerli kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, Yargıtay, alacaklının yabancı para alacağını takip talebinde gösterdikten sonra tahsil tarihindeki kur üzerinden Türk lirası karşılığını talep etmesinin mümkün olduğu, harca esas miktarın belirlenmesi için takip talebinde Türk parası karşılığının gösterilmesi gerektiği görüşündedir. Görüldüğü gibi Yargıtay, yabancı para üzerinden takibin devamına karar verilebileceğini kabul etmektedir. Ancak yabancı paranın aynen ödenmesini içeren ödeme emri İİK'nın 58/3 maddesine uygun olmadığından böyle bir takibin devamına karar verilmez (A. Değnekli, S. Kısa, İtirazın İptali Davaları, 2. Baskı, sh.165)

Anılan noksanlık, kamu düzeni ile ilgili devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde tutulmalıdır. (HGK.█████/1999 tarihli, ██████-271 Esas, ████████ Karar )

Somut olayda davacı tarafından davalı aleyhine Ankara 2. İcra Müdürlüğü’nün ██████████ Esas sayılı takip dosyasında, takip talebinde 2.000,00 Euro fatura bedeli ve 6.525,00 TL KDV alacağın fiili ödeme günündeki TL karşılığının tahsili için takip başlatılmıştır.

İİK'nın 58/3, BK'nın 83/son (6098 sayılı TBK m. 99/son) maddelerine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, ancak vade veya fiili ödeme günündeki TL karşılığının gösterilmemesi nedeniyle yasaya uygun takip yapılmadığı saptanarak yasaya uygun yapılmayan takip nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girişilmesi doğru olmamıştır.

Davacının yabancı para alacağının tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlattığı, dosya arasında bulunan icra dosyasının incelenmesinde takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmediği tespit edilmekle itirazın iptali davasına konu usulüne uygun bir icra takibinin olmadığının kabulü ile (aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin ██████████ E., █████████ K. ve █████/2015 tarihli kararı) HMK'nın 114/2 ve 115.maddesi uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu durumda mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekirken yazılı gerekçe ve yanılgılı değerlendirme ile esastan davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmadığından davacının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

2-Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas ████████ Karar sayılı █████/2023 kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,

3-a-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 518,13TL harcın mahsubu ile bakiye 97,27TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,

c-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

ç-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 43.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

d-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,

e-HMK 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

İstinaf aşamasında yapılan harç ve masraflar yönünden ;

4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

5-Davalı tarafından yapılan 122,50 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8-Karar tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 362/1.a.maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

NOT

: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.

"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."