Maden Kanunu 10/6, 12/4 ve 29/1 maddeleri uyarınca madencilik faaliyetlerinde kesilen idari para cezalarının, üretim bildirimindeki düzeltme ve şev yüksekliği ihlali gerekçeli iptal kararlarının Danıştayda temyizen incelenmesi.
Özet: Maden faaliyetleri yürüten bir şirkete, üretim ve sevkiyat bildirimini yapmadığı, maden satış bilgi formunda yanlış beyanda bulunduğu ve şev yüksekliğini düşürme ihtarına uymadığı gerekçeleriyle kesilen toplam 193.913,84 TL tutarındaki idari para cezalarının iptali istemli davada, idare mahkemesi ve istinaf incelemesi sonucunda bölge idare mahkemesi; şirketin denetimden önce revize satış bilgi formu sunması nedeniyle üretim ve satışa ilişkin bildirim eksikliği ile yanıltıcı beyan cezalarını hukuka aykırı bularak iptal etmiş, ancak tehlikeli şev yüksekliğinin ihtara rağmen düşürülmemesi nedeniyle verilen cezanın ise hukuka uygun olduğuna karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)
: ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, aleyhine olan kısım yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Sakarya İli, Geyve İlçesi, ... mevkiinde madencilik faaliyeti yürüten davacının 2014 yılında üretim ve sevkiyatını yaptığı 42.468 ton malzemenin bildirimini yapmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi hükmü uyarınca 88.333,84-TL ve 10/6. maddesi hükmü uyarınca 52.790,00-TL, mevcut maden sahasındaki şev yüksekliğinin düşürülmesi ihtarına rağmen düşürülmemesi nedeniyle de 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/1. maddesi hükmü uyarınca 52.790,00-TL olmak üzere toplam 193.913,84-TL idari para cezası ile tecziye edilmesine ilişkin .... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında;Davanın, Maden Kanunu'nun 10/6. maddesine ilişkin kısmı;Ruhsat sahibi davacı tarafından, 2014 yılına ait maden satış bilgi formunda yanlış hesap yapıldığı hususu ile ilgili denetimle görevli heyet dava konusu maden sahasına gelmeden başka bir anlatımla denetim ve inceleme yapılmadan ... tarih ve ... evrak kayıt tarihli revize satış bilgi formu ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne düzeltme başvurusu yapıldığı, bu nedenle Kanun'nun cezalandırmayı amaçladığı; gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunma fiili ile haksız surette hak iktisap etmekten bahsedilemeyeceği görüldüğünden dava konusu işlemin Maden Kanunu'nun 10/6. maddesi gereği 52.790,00TL idari para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Davanın, Maden Kanunu'nun 12/4. maddesine ilişkin kısmı;Ruhsat sahibi davacı tarafından, 2014 yılına ait maden satış bilgi formunda yanlış hesap yapıldığı hususu ile Kanun'nun cezalandırmayı amaçladığı; denetim ve inceleme sonucunda yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile kayıt altına almadığı veya bildirmemeden bahsedilemeyeği, zira denetim ve inceleme yapılmadan ... tarih ve ... evrak kayıt tarihli revize satış bilgi formu ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne düzeltme başvurusu yapıldığı görüldüğünden dava konusu işlemin Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi gereği 88.333,84TL idari para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Davanın, Maden Kanunu'nun 29/1. maddesine ilişkin kısmı;Uyuşmazlıkta, dava konusu maden sahasında 04.02.2012 tarihinde tetkikler yapıldığı, şev yüksekliğinin tehlikeli boyutta olduğunun tespit edildiği, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi gereği en geç altı 6 ay içerisinde şev ve basamak yüksekliğinin düşürülerek bilgi verilmesi gerektiği yönünde işlem tesis edildiği, zikredilen ... tarih ve ... sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin yetkili ...'a 20.08.2013 tarihinde tebliğ edildiği, ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminde bahsedildiği üzere eksikliklerin giderildiğine dair herhangi bir belge ibraz edilmediği, 2015 yılında tanzim edilen rapor ve 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce işbu uyuşmazlığın çözümünde görevli olan ... Sulh Ceza Hâkimliği'nin ... D.İş dosyasında ... tarihli bilirkişi rapunda görüldüğü üzere şev ve basamak yüksekliklerinin mevzuatın aradığı şartlara uygun hale getirilmediği görüldüğünü, can ve mal kayıplarının önlenmesi açısından önemli niteliğe haiz şev ve basamak yüksekliğinin, ihtara rağmen düşürülmediği görüldüğünden dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/1. maddesi hükmü uyarınca 52.790,00TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, 141.123,84 TL'lik kısmının iptaline, 52.790,00 TL lik kısmının reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
:Davalı idare tarafından, revize satış bilgi formunun verme süresinin 30.04.2015 tarihinde dolduğu, bu süre dolduktan sonra 15.05.2015 tarihinde verilen formun kabul edilmesinin yasa gereği mümkün olmadığı, Maden Kanununun 12/4. Maddesi gereği ruhsat sahibinin yaptığı üretimi ve sevkiyatı bildirmesinin zorunlu olduğu, yine üretimin sevk fişleri ile kayıt altına alınarak sevk edilmesi ve işletme faaliyet raporuna dercedilerek Genel Müdürlüğe bilgi verilmesinin yasal zorunluluk olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:Sakarya İli sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı II-(a) grubu (metagranodiyorit) maden ruhsatı davacı adına düzenlenmiştir.Davalı idare tarafından dava konusu maden sahasının mahallinde tetkik edilmesi için █████/2015 tarihli görevlendirme oluru düzenlenmesi sonrasında, 15-█████/2015 tarihlerinde ise gerçekleştirilen denetimde "2014 yılında sevkiyat gerçekleştirilen 42.468 ton malzemenin Genel Müdürlüğe bildirilmediği, sahada mevcut ocaktaki şev yüksekliklerin düşürülerek, 6 ay içinde bilgi verilmesi hususunda █████/2013 tarihinde yazının tebliğ edilmesine rağmen sahada mevcut kademe yüksekliklerin tam olarak düşürülmediği" tespitlerine yer verilmiştir.Davacı tarafından ise, ... tarih ve ... evrak kayıt tarihli dilekçe ile " dava konusu maden ruhsatı ile ilgili olarak, 2014 yılı satış bilgi formunda değerlerin sehven yanlış hesapladığını ve düzeltilmiş halinin sunulduğunu" beyan edilmiştir.Davalı idare tarafından madencilik faaliyeti yürüten davacının 2014 yılında üretim ve sevkiyatını yaptığı 42.468 ton malzemenin bildirimini yapmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi hükmü uyarınca 88.333,84TL ve 10/6. maddesi hükmü uyarınca 52.790,00TL ile mevcut maden sahasındaki şev yüksekliğinin düşürülmesi ihtarına rağmen düşürülmemesi nedeniyle de 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/1. maddesi hükmü uyarınca 52.790,00TL olmak üzere toplam 193.913,84TL idari para cezası ile tecziye edilmesine yönelik tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi ile dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT
:3213 Sayılı Maden Kanunu'nun "Beyan usulü" başlıklı 10. maddesinde, "Madencilik faaliyetlerinin bu Kanun hükümlerine göre devamı süresince teknik ve mali konularda yapılan beyanlar ile yetkili kişilerce tanzim edilen raporlar doğru kabul edilir. (...) "Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. Üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edilmesi halinde ruhsat iptal edilir. (...) Bu Kanuna göre; (...) e) Ruhsat sahasında yapılan üretim veya satışların beyan edilmemesi haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilir." hükmüne ve 13. maddesinin 2. fıkrasında; "....bu kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır...." kuralına yer verilmiştir.; 12. maddesi 4. fıkrasında; "Üretilen madenin sevk fişi ile sevkiyatı zorunludur. ... Denetim ve inceleme sonucunda, yaptığı üretim ve sevkiyatı bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında idarî para cezası verilir." 9. fıkrasında; "Genel Müdürlük veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından uygulanacak idari para cezasının hesaplanmasında esas alınacak ocak başı satış fiyatı, bir önceki yıl geçerli olan ocak başı satış fiyatının, ilgili yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması sureti ile hesaplanır." hükmü bulunmaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanununun 10/6 maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısmının incelenmesi:3213 sayılı Kanunun 10. maddesinin 6. fıkrasında yer alan karşılığında idari para cezası yaptırımı öngörülen ve yasaklanan davranışın, "gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap edilmesi" olduğu anlaşılmaktadır. Aktarılan bu kanunî tanım uyarınca, gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle haksız surette hak iktisap edilmesi halinde ihlâl ortaya çıkacaktır.Davalı idare tarafından, gerçekleştirilen üretimin ve sevk edilen malzemenin Genel Müdürlüğe bildirilmediği gerekçesi ile davacı hakkında, 52.790,00-TL idari para cezası uygulanmıştır.Uyuşmazlık konusu olayda; davacının uhdesinde bulunan maden sahasında 2014 yılında sevkiyat gerçekleştirilen 42.468 ton malzemenin Genel Müdürlüğe bildirilmediği ancak ... tarih ve ... evrak kayıt tarihli dilekçe ile " dava konusu maden ruhsatı ile ilgili olarak, 2014 yılı satış bilgi formunda değerlerin sehven yanlış hesapladığını ve düzeltilmiş halinin sunulduğunu" beyan edildiği sabit olup mahkeme kararının gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunma fiili ile haksız surette hak iktisap etmekten bahsedilemeyeceği gerekçesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davacının eyleminin de sabit olduğu anlaşılmaktadır.Ancak, 2014 yılında gerçekleştirilen maden sevkiyatının bildirilmemesi nedeniyle 2016 yılı güncel miktarı üzerinden idari para cezası uygulandığı, bu suretle davacıya, işlenen fiilin gerçekleştiği tarih olan 2015 yılına göre idari para cezası verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2016 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezalarının uygulandığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, dava konusu işlemin 3213 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca 52.790,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.Dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanununun 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca verilen idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının incelenmesi:3213 Sayılı Kanunun 12. maddesinin 4. fıkrasında ise; yaptığı üretim ve sevkiyatı bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında idari para cezası düzenlenmiştir.Dava konusu olayda, davacı şirket tarafından davacının uhdesinde bulunan maden sahasında 2014 yılında sevkiyat gerçekleştirilen 42.468 ton malzemenin Genel Müdürlüğe bildirilmediği tespit edilmiştir. Her ne kadar, ... tarih ve ... evrak kayıt tarihli dilekçe ile "dava konusu maden ruhsatı ile ilgili olarak, 2014 yılı satış bilgi formunda değerlerin sehven yanlış hesapladığını ve düzeltilmiş halinin sunulduğunu" beyan edilmiş ise de, davacı tarafından üretimin bildirildiği ancak sevkiyatın bildirilmediği görülmektedir.3213 sayılı Kanunun 12. maddesinin 4. fıkrasında, "üretim ve sevkiyatı bildirmeme" yaptırıma bağlanmış olup, yalnızca sevkiyatı bildirmediği anlaşılan davacı hakkında anılan düzenlemeden hareketle işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.Ancak; 2014 yılında gerçekleştirilen maden sevkiyatının bildirilmemesi nedeniyle 2016 yılı ocak başı satış fiyatı üzerinden idari para cezası uygulandığı, bu suretle davacıya, işlenen fiilin gerçekleştiği tarih olan 2015 yılına göre idari para cezası verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2016 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezalarının uygulandığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, dava konusu işlemin Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi uyarınca hükmü uyarınca 88.333,84.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.