kocaelinde yol kamulaştırması bedel tespiti davasında, ilk derece kabul ve istinaf red kararlarının emsal karşılaştırması ve usul eksiklikleri üzerinden temyiz incelemesi.

Kocaelinde yol kamulaştırması bedel tespiti davasında, ilk derece kabul ve istinaf red kararlarının emsal karşılaştırması ve usul eksiklikleri üzerinden temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararının hem idare hem de malik tarafından istinaf edilmesi sonrası, bölge adliye mahkemesi arsa vasfındaki taşınmaz için emsal karşılaştırma yöntemiyle belirlenen bedeli ve kalan kısımda değer azalışı verilmemesini uygun bularak istinaf başvurularını esastan reddetmiş, bu karar ise faiz, vekalet ücreti, emsal seçimi ve satın alma usulü gibi farklı gerekçelerle her iki tarafça temyiz edilerek Yargıtay incelemesine gelmiştir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, ████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulu ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... köyü 1 49... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılan kısmının, kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gerçek değerin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hüküm fıkrasında fen raporunun tarihinin hatalı yazıldığını, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerçek değerin altında bedel belirlendiğini, emsallerinin dikkate alınmadığını, emsal kıyaslamasının hatalı yapıldığını, bölgede daha yüksek bedeller verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemi ile değer belirlenmesi doğru olup, bilirkişi raporunda doğru emsal karşılaştırma yöntemi ile hesaplama yapılarak bedel belirlendiği, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, örnek kararlar da gözetildiğinde 2019 yılı bakımından belirlenen (irtifak öncesi 355 TL) 340,00 TL/m² birim fiyatının uygun olduğu, dava konusu taşınmazın tamamının 10.514,50 m² olduğu, kamulaştırma kararı verilen kısmın 5.964,60 m²lik kısım olduğu, bu kapsamda kamulaştırılan alanın konumu, kamulaştırmadan arta kalan kısmın gerek yüz ölçümü gerekse geometrik durumu dikkate alındığında arta kalan kısım bakımından değer azalışı verilmemesi yerinde olduğundan başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ve lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ilave etmek ve fen rapor tarihinin hatalı belirtilmesine ilişkin husus hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; satınalma usulunün usulüne uygun olarak yerine getirilmedi hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde, aynı bölgeden Daireye intikal eden ve denetimden geçen dosyalar dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Faiz ve vekâlet hususu kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davacı idare vekilinin, istinaf dilekçesinde, faize ve vekâlet ücretine ilişkin olarak istinaf başvurusu bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından, davacı idare vekilinin faiz ve vekâlet ücretine ilişkin temyiz sebebi ile ilgili olarak değerlendirme yapılmamıştır.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.