Danıştay Altıncı Dairenin, imar mevzuatına aykırı imalatın yıkım ve idari para cezası uyuşmazlığında bölge idare mahkemesi kararının temyiz edilebilirlik koşullarını incelediği içtihat metni.
Özet: Evrak, ruhsatsız imalat nedeniyle verilen yıkım ve yüksek miktarlı idari para cezasına ilişkin belediye kararının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin para cezasının bir kısmını iptal etmesine rağmen, Bölge İdare Mahkemesinin cezanın tamamını ve yıkım kararını onaması üzerine davacının kararı temyizen Danıştaya taşıdığını, Danıştayın ise temyiz başvurusunun İdari Yargılama Usulü Kanununun 46. maddesi kapsamında temyize tabi olup olmadığını değerlendirdiğini ve tetkik hakiminin temyiz isteminin incelenmeksizin reddedilmesi yönünde görüş bildirdiğini ortaya koymaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YALTINCI DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN(DAVACI)
: ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Belediye Başkanlığı/...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU
: Adana İli, Çukurova İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ve ... ada ... parsel (İmar değişikliği sonrası ... ada ... parsel) sayılı taşınmazlar üzerinde ruhsat ve eklerine aykırı imalat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca inşaatın süresi içinde imar mevzuatına uygun hale getirilmesine aksi halde yıktırılmasına ve aynı Kanunun 42. Maddesi uyarınca 300.236,48-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Çukurova Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin yıkım ve idari para cezasının 116.492,48-TL'lik kısmı bakımından davanın reddi, idari para cezasının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca hesaplanan 183.744,00-TL'lik kısmının ise iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davalı tarafından iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının idari para cezasının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin (ç) bendi uyarınca hesaplanan 183.744,00-TL'lik kısmı bakımından kaldırılmasına, anılan kısım yönünden davanın reddine, davacı tarafından redde yönelik kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun ise reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek davacı tarafından bozulması istenilmektedir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. fıkrasında: "Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır." kuralı yer almaktadır.Anılan Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. Maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları. b) (İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve E.:███████ K.:████████ sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:28/7/2024-███████ md.) Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar. c) (Ek:28/7/2024-███████ md.) Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar. d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları. e) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları. f) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları. g) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar. h) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile █████/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar. ı) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar. i) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar. j) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar. k) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar. l) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar. m) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar. n) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükmüne yer verilmiştir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Parasal Sınırların Artırılması" başlıklı Ek 1. maddesinin 2. fıkrasında: "...45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır. Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmaz." hükmü yer almıştır.Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, konusu para ile değerlendirilen uyuşmazlıklara ilişkin olarak bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarih itibariyle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bendinde belirlenen miktarı aşmayan davalar ve aynı fıkranın diğer bentlerinde sayılan dava konuları dışında kalan davalar hakkında idare mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine bölge idare mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu; dolayısıyla, bu kararların temyiz istemine konu edilemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır.Bu durumda, uyuşmazlığın yıkım ve 300.236,48-TL'lik idari para cezası işlemlerinden kaynaklandığı, yıkım işleminin 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan temyize tabi dava konuları arasında bulunmadığı ve idari para cezasının ise 2024 yılı için belirlenen temyiz sınırının altında kaldığı ve bölge idare mahkemesince davalının istinaf başvurusunun kabul edilerek, mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının kaldırılması davanın reddine karar verilmesi ilişkin kısmın 2577 sayılı İYUK'un 46. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde belirtilen tutarı aşmadığı da dikkate alındığında, işbu davaya ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılan temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.Öte yandan, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında, temyiz yolunun açık olduğunun belirtilmesinin, kanunen temyiz yolu öngörülmeyen davalarda ilgilisine temyiz hakkı vermeyeceği açıktır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1- ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararınına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,2- Davacı tarafından yatırılan temyiz harçlarının ve yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden temyiz yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde iadesine,3- 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.