sigorta ettirenin tavuk çiftliği yangını sonrası özel sigorta poliçesi kapsamında prim ödenmemesi nedeniyle poliçe iptali iddialarından doğan tazminat davası.

Sigorta ettirenin tavuk çiftliği yangını sonrası özel sigorta poliçesi kapsamında prim ödenmemesi nedeniyle poliçe iptali iddialarından doğan tazminat davası.

Özet: Bu dava, bir tavuk çiftliğinde meydana gelen yangın sonrası, sigorta primlerinin ödenmemesi nedeniyle iptal edildiği iddia edilen ticari yangın sigortası poliçesinden kaynaklanan tazminat talebini konu almaktadır; davacı taraf, prim taksitlerinin ödendiğini ancak sonraki taksitlerin sehven ödenmemesi sonrası sigorta sözleşmesinin usulüne uygun bildirim yapılmadan feshedilemeyeceğini ve zararın karşılanması gerektiğini ileri sürerken, davalı sigorta şirketi ise yalnızca ilk primin ödendiğini, gerekli ihtarların yapıldığını, poliçenin iptal edildiğini ve yangın anında geçerli bir sözleşme olmadığını savunarak, ayrıca zamanaşımı ve diğer savunmalarını dile getirerek davanın reddini talep etmektedir.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... Gıda İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait ... ili ... ilçesi ... Köyü ... Mevkiinde bulunan tavuk çiftliğinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından 09.06.2021 tanzim tarihli ve ... numaralı ... Klasik Ticari Yangın Sigortası poliçesi ile sigortalandığını, poliçe kapsamında primlerin taksitler hâlinde ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından ilk taksit ile devam eden iki taksidin süresinde ödendiğini, sonraki taksitlerin ise sehven ödenmediğini, buna rağmen davalı sigorta şirketi tarafından poliçenin iptal edildiğine ve zeyilname düzenlendiğine dair müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmadığını, sigortalı tavuk çiftliğinin 15.05.2022 tarihinde meydana gelen yangın sonucu tamamen yandığını, yangın sonrası ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Değişik İş Esas sayılı dosyası ile yapılan tespitte toplam 396.940,00 TL zarar meydana geldiğinin belirlendiğini, davalı sigorta şirketinin primlerin ödenmediği gerekçesiyle poliçenin 14.12.2021 tarihinde iptal edildiğini iddia ettiğini ancak Türk Ticaret Kanunu’nun 1434/2 maddesinin somut olaya uygulanamayacağını, zira ilk taksidin ve devam eden taksitlerin ödendiğini, olayın TTK 1434/3 maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bu madde uyarınca izleyen primlerin ödenmemesi hâlinde sigorta ettirene noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla ihtar gönderilmesi zorunlu olmasına rağmen böyle bir ihtarın hiç yapılmadığını, bu nedenle sigorta sözleşmesinin geçerliliğini sürdürdüğünü ve davalı sigorta şirketinin zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ancak davalı tarafın görüşmelere katılmaması nedeniyle anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL sigorta tazminatının 15.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talebin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1420. maddesi uyarınca iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve süresinde açılmadığını bu nedenle davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, zamanaşımı itirazının kabul edilmemesi halinde kısmi davada ıslah edilecek kısım yönünden zamanaşımı def’inin saklı tutulduğunu, davacı sigortalı ile müvekkili şirket arasında 09.06.2021–09.06.2022 vadeli ...-1 numaralı ... Klasik Ticari Yangın Sigortası Poliçesinin düzenlendiğini, primlerin taksitle ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacı tarafından yalnızca ilk primin 14.06.2021 tarihinde ödendiğini, bunun dışında kalan hiçbir primin vadesinde ya da sonrasında ödenmediğini, bu nedenle davacıya iki kez ihtar gönderildiğini ve primlerin ödenmemesi halinde sigorta sözleşmesinin feshedileceğinin bildirildiğini, ihtarlara rağmen ödeme yapılmaması üzerine 14.12.2021 tarihinde sigorta ücretinin ödenmemesi nedeniyle iptal zeyilnamesi düzenlenerek sigorta sözleşmesinin feshedildiğini ve bu hususun davacıya bildirildiğini, dolayısıyla hasar tarihinde geçerli bir sigorta sözleşmesi bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde ikinci ve üçüncü primlerin de ödendiği iddiasının müvekkili şirket kayıtlarıyla örtüşmediğini ve bu iddianın davacı tarafından ödeme dekontlarıyla ispatlanması gerektiğini, yangının çıkış sebebinin dosyada net olarak ortaya konulmadığını, yangının sigortalanan şeylerin kendi ayıplarından, elektriksel sebeplerden, ısınma, kısa devre veya benzeri nedenlerden kaynaklanması halinde Yangın Sigortası Genel Şartları’nın A.4 maddesi uyarınca teminat dışında kalacağını, bu nedenle yangının çıkış sebebinin itfaiye raporu, ekspertiz ve bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi gerektiğini, poliçede yer alan muafiyetlerin zarar hesabında dikkate alınması gerektiğini, davacının rizikonun gerçekleşmesinden sonra beş iş günü içinde müvekkili şirkete bildirimde bulunma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, hasar ihbarı yapılmadığından müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini ve faiz talebinin yerinde olmadığını, davacının hasar sonrası gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almadığını, bu durumun zararın artmasına neden olması halinde davacının kusuru oranında tazminattan indirim yapılması gerektiğini, poliçenin iptal edilmiş olması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise ödenmemiş prim borçlarının tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, yargılama öncesinde alınan tek taraflı ekspertiz ve bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını, tüm bu nedenlerle davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davanın; davacı şirkete ait olan ve tapuda ... ili, ... İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, 102 ada 474 parsel'de bulunan tavuk çiftliği, davalı sigorta şirketi tarafından 09.06.2021 tanzim tarihli ve ... numaralı ... Klasik Ticari Yangın Sigortası ile sigortalandığı belirtilerek, çiftlikte █████/2022 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL sigorta tazminatının tahsiline yönelik açılan maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu olayda davalı ... Sigorta A.Ş.'nin; davacı ... ... Gıda İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin sahibi olduğu işyerini ... poliçe numarası ile █████/2021 - █████/2022 vade tarihleri arasında ... Klasik Ticari Yangın Sigorta Poliçesi (KT3) ile sigortalayan şirket olduğu, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 08.05.2022 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği görülmüştür.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli raporda; Teknik Yönden: Dosyasındaki bütün verilerin, itfaiye raporunun ve bilirkişi heyet raporunun incelenmesi neticesinde 08.05.2022 tarihinde ... ili, ... İlçesi, ... Köyü, ... Kavla Mevkii, 102 ada 474 parsel' de bulunan tavuk çiftliğinde meydana gelen yangın hadisesinden kaynaklı olarak yukarıdaki tablodaki tespiti yapılmış olan hasarların yangın neticesinde meydana gelmiş olduğu ve tespiti yapılmış olan hasar bedellerinin yangın ve 04.07.2022 tarihli ve ... D. İş rapor tarihi itibariyle kadri maruf olduğu tespiti ve kanaati oluştuğu,

Sigorta Mevzuatı Yönünden

: Davaya konu olayda davalı ... Sigorta A.Ş.’nin; davacı ... ... Gıda İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’nin sahibi olduğu işyerini ... poliçe numarası ile █████/2021 - █████/2022 vade tarihleri arasında ... Klasik Ticari Yangın Sigorta Poliçesi (KT3) ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 15.05.2022 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, Dosya içeriğinde davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan █████/2021başlangıç ve █████/2022 bitiş tarihli 177 gün süreli ... Klasik Ticari Yangın Sigorta Zeyilnamesi ( KT3) Sigorta Ücretinin Ödenmemesi Nedeniyle İptal Zeyilnamesi bulunduğu, ilgili zeyilnamenin konusunun sigorta ücretinin ödenmemesi nedeniyle iptal olduğu, ayrıca ilgili zeyilname de brüt 1,264.00 TL tutarında prim ödemesinin de davacı sigortalıya iade edileceği bilgisinin yer aldığı, Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Teknik Yönden Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden davacı ... ... Gıda İnşaat Nakliyat Otomotiv Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’nin sahibi olduğu işyerinde meydana gelen yangın hasarının (tarafların poliçe vadesi ile ilgili beyan ve itirazlarından ayrı olarak) TTK Madde 1401’e ve Yangın Sigortası Genel Şartları A.l- Sigortanın Kapsamı maddesine göre davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli ek raporda ise; Sigorta Mevzuatı Yönünden: kök raporda Sayın Mahkemenize sunulan görüş ve kanaatlerde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı, dolayısıyla kök rapordaki görüş ve kanaatlerin muhafaza edildiği,

Ticaret Hukuku Yönünden

: TTK m. 1434/3 uyarınca izleyen primerin ödenmemesi halinin sözleşmenin feshi sonucunu doğurabileceği ancak hükümde sigortacının sigorta ettirene “… noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini” istemesi gerektiğinin belirtildiği, doktrinde bu durumun geçerlilik şartı olarak ifade edildiği, Sayın Mahkemenin huzurundaki uyuşmazlık dahilinde zeyilname bulunmasına karşın, dosyanın mevcut kapsam ve içeriğinin iadeli taahhütlü mektup veya noter aracılığı ile ihtarda bulunulduğuna ilişkin bilgi/belge tespit edilemediği konuya ilişkin takdirin Sayın Mahkemede olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; davalı vekiline davaya konu sigorta poliçesinin iptal edildiğine ilişkin belgenin davacıya tebliğ edildiğine ilişkin zeyilnamenin ve ilk taksit sonrası primlerin ödenmediğine dair davacıya yapıldığı belirtilen ihtara ilişkin tebliğ edildiğine dair belgeyi mahkememize sunmak üzere ihtaratlı kesin süre verildiği ancak mahkememize tebliğ evrakının davalı tarafça sunulmadığı, ... Bankası A.Ş. den gelen yazı cevapları ve davacı tarafça sunulan dekont/belgeler bir arada incelendiğinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1421. maddesi uyarınca, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlayacağı, sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için de primin tamamının veya ilk taksitinin ödenmiş olması zorunlu olduğu, TTK.nun 1421. maddesinin emredici nitelikte bir düzenleme olduğu, Gerek sigorta poliçe içeriği gerekse TTK yasal düzenlemesi birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafça peşin olarak ilk ödemenin yapılmış olması nedeniyle davalının sorumluluğunun başlayacağının değerlendirildiği, davalı tarafça sigorta poliçesinin iptal edildiğine ilişkin belgenin davacıya tebliğ edildiğine ilişkin belge sunulmadığından belirtilen primin ödenmemesi ve iptale ilişkin yasal şartlar gerçekleşmediğinden,

yangının █████/2022 tarihinde meydana gelmesi nedeniyle poliçe başlangıç ve bitim tarihleri de dikkate alınarak davalının poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunduğunun değerlendirilerek davalının bu yönde yapılan itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinden; itfaiye raporunun ve bilirkişi heyet raporunun incelenmesi neticesinde 08.05.2022 tarihinde ... ili, ... İlçesi, ... Köyü, ... Kavla Mevkii, 102 ada 474 parsel' de bulunan tavuk çiftliğinde meydana gelen yangın hadisesinden kaynaklı olarak hasarların yangın neticesinde meydana gelmiş olduğu ve tespiti yapılmış olan hasar bedellerinin yangın ve 04.07.2022 tarihli ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş rapor tarihi itibariyle tespit edilen 396.940,00-TL hasar bedelinin kadri maruf olduğu dosya kapsamına uygun bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olmakla ; davacının █████/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00TL olan talebini 396.940,00TL olarak ıslah ettiği, davalı ıslahla artırılan miktarın zamanaşımına uğradığını iddia ettiği, davanın kısmi dava olarak █████/2023 tarihinde açılmış, ıslah dilekçesi █████/2024 tarihinde sunulmuştur. Rizikonun gerçekleştiği tarih (█████/2022) itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nun 1420. maddesi gereğince, sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alacağın muacceliyetine ilişkin TTK 1427/2. maddesinde de "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446'ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre on beş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez." hükmü bulunmaktadır.

Bu haliyle ıslahla arttırılan kısmın TTK 1420. Maddesi uyarınca zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından, açılan davanın kısmen kabulüne, 10.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin zamanaşımına uğraması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Açılan davanın KISMEN KABULÜNE;

1-)10.000,00 TL'nin █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-)Fazlaya ilişkin istemin zaman aşımına uğraması nedeniyle reddine,

3-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın red/kabul oranına göre 78,60-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3.041,40-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-)Davacının yaptığı 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harç ve 38,40-TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-)Davacı tarafından yapılan toplam 21.182,50-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere/davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 533,64-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-)Davalı tarafından yapılan toplam 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere /davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.949,61-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

8-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

9-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 maddesi uyarınca 10.00,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

10-)Tarafların gider avanslarından artan bakiyelerinin re'sen taraflara / vekillerine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının / vekilinin yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025

Katip ...

(E-imzalı)

Hakim ...

(E-imzalı)