sahte gümrük beyannameleri nedeniyle malların teslim edilmediği iddiasıyla finansal kiralama sözleşmesinin hükümsüzlüğü ve tazminat talepli davanın istinaf kararı.

Sahte gümrük beyannameleri nedeniyle malların teslim edilmediği iddiasıyla finansal kiralama sözleşmesinin hükümsüzlüğü ve tazminat talepli davanın istinaf kararı.

Özet: Davacı, davalı ile akdettiği finansal kiralama sözleşmeleri kapsamında, sözleşmeye konu malların gümrük beyannamelerinin sahte olduğunun mahkeme kararıyla kesinleşmesine rağmen, bu malları hiç teslim almadan kira bedelleri ödediğini, hakkında başlatılan icra takipleri ve teminatların paraya çevrilmesiyle büyük maddi zararlar yaşadığını iddia etmektedir; daha önceki davalarda malların teslim edildiği kabul edilerek talepleri reddedilen davacı, sahtecilik kararı sonrası, hukuken teslimin imkansızlığını ispatlayarak sözleşmelerin kesin hükümsüzlüğünü ve uğradığı zararların tazminini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ Esas, ███████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Beyoğlu 24. Noterliği’nin █████/1998 tarih, ... yevmiye no.lu, ...-4 sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi, █████/1998 tarih, ... yevmiye no.lu tadil sözleşmesi, █████/1996 tarih, ... yevmiye no'lu tadil sözleşmesi █████/1998 tarih, ... yevmiye no'lu, ...-5 sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi düzenlendiğini, proforma faturaları düzenleyen dava dışı ... LTD.ŞTİ ve ... A.Ş. Şirketleri tarafından sözleşme konusu malların ithali işlemlerinin süre alacağının bu nedenle malların 4-5 ay sonra teslim edilebileceğinin, finansal kiralama bedellerinin bu süre içinde ödenmesi halinde bunun peşinat olarak kabul edileceğinin, mal teslim edilinceye kadar yapılacak bu ödemelerin taksit bedellerinin ve uygulanan faiz oranlarının düşmesine sebep olacağını beyan ettiklerini, müvekkili şirketin sözleşme konusu mallara acil ihtiyacı olmadığından ve davalı şirket tarafından kendisine teklif edilen taksitle ödemenin cazip olması dolayısıyla, malları teslim alacağı tarihi beklerken kira bedelinin ödemesine devam ettiğini, bu süre sonunda mallar teslim edilmeyince müvekkili şirketin, davalı şirket ile görüştüğünü ve davalının taahhüdünde olan malların tesliminin sağlanmasını talep ettiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete tüm taksitleri ödemesi gerektiğini, sözleşmeler imzalanırken malların teslim-tesellüm belgelerinin de imzalandığını, taksitlerin ödenmemesi halinde hukuk yollarına başvuracaklarının beyan edildiğini, malları teslim alamayan müvekkili şirketin, kira bedellerini ödemeyi kestiğini, geçen süre içerisinde müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişkilerin bozulduğunu ve davalı tarafın sözleşmelerin teminatlarını paraya çevrilmesi yolunu seçtiğini ve müvekkillerinin taşınmazları icra kanalıyla satışa çıkarıldığını ve menkul malların haczedildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete teslim edilmeyen malların iadesi için dava açıldığını, İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi, █████████ E. ████████ K. sayılı tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, kararın onadığını, müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmelerine konu malların ithali ile ilgili gümrük beyannamesinin sahte olduğunu ve buna bağlı olarak kesilen tüm faturaların da sahte olduğunu belirterek uğradığı zararların tazmini için açtığı davanın İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ E. ████████ K sayılı kararı ile reddedildiğini, kararın kesinleştiğini, müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmelerine konu malların ithal edildiği iddia edilen gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespiti için dava açtığını, İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ E. ████████ K. sayılı kararı ile davayı kabul ettiğini, bu kararın kesinleştiğini, müvekkili şirketin, sahteliği tespit eden mahkeme kararına dayalı olarak İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ E. ████████ K. sayılı dosyasında yargılamanın iadesi talebinde bulunduğunu, İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ E. ████████ K. sayılı tarihli kararı ile talebin reddedildiğini, davalı şirket hakkında açılan tüm davalarda müvekkili şirketin taleplerinin reddedilme gerekçesinin; müvekkili şirketin finansal Kiralama sözleşmelerinin konusu olan malları “teslim aldığı” nın mahkemelerce kabul edilmesi olduğunu, ancak İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ E. ████████ K. sayılı sahteliğin tespiti kararı ile, müvekkilinin bu malları teslim almasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığı hususunun ispatlandığını, müvekkili şirketin kiralama sözleşmelerine istinaden 7.100.000.USD ödeme taahhüdünde bulunduğunu, bugüne kadar 1.250.000.-USD ödediğini, müvekkili şirketlerin teminat ipotekleri davalı şirket tarafından, İstanbul 10.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyaları üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satıldığını, davalı şirket tarafından ... ve ...'e ait başka taşınmazların da satışa çıkarıldığını, ayrıca davalı şirketin İstanbul 5.İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkiline ait bir kısım mallar üzerine tedbir konulduğunu, müvekkilinin başlatınlan icra takipleri ve tedbirler nedeniyle zarara uğradığını, bu nedenlerle taraflar arasındaki kira sözleşmelerinin kesin hükümsüz olduğunun ve finansal kira sözleşmelerinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespitine, müvekkili tarafından davalıya ödenen kira bedellerinin ve müvekkilinin elinden çıkan taşınır/taşınmazların karşılığı olarak ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000-TL'nin davalıdan tahsiline, hükmedilecek bedele, kiraların ödeme tarihlerinden ve taşınır/taşınmaz malların satıldığı tarihten itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça gümrük belgelerinin sahte olduğundan bahisle finansal kiralama konusu malları teslim almadığına yönelik bu davada ileri sürmüş olduğu iddia ve taleplerinin 2001 yılından bu yana taraflar arasında görülen bir çok davada ileri sürüldüğünü ve her bir davada ayrı ayrı incelendiğini ve her dava müvekkili şirket lehine karara çıktığını ve Yargıtayca onanarak kesinleştiğini, bu davalar neticesinde finansal kiralama konusu malların davacı tarafa teslim edildiğinin birçok dava ile sabit olduğunu, ayrıca finansal kiralama konusu malların ithali ile ilgili gümrük beyannamelerinin sahteliği (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) 2001 yılından bu yana öne sürülmekte olduğunu, bu nedenle, davacı tarafın buna dayanarak açmış olduğu bu davanın hem derdestlik hemde zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, finansal kiralama konusu malların ithalinin müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, finansal kiralama konusu malların müvekkili şirket tarafından yurt içinden alındığını, yukarıda belirtilen ve bu davaya delil olarak gösterilen gümrük beyannameleri ile müvekkili şirketin bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkili Şirket ile davacı arasında yukarıda da belirtildiği gibi Beyoğlu 24. Noterliği’nde 24.06.1998 tarih, ... yevmiye no’lu ... -4 sayılı ve 22.07.1998 tarih, ...-5 sayılı Finansal Kiralama Sözleşmeleri akdedildiğini sözleşmelerin 1.maddesinde belirtildiği üzere kiracı tarafından seçimi yapılan ve bulunan malların ... ... Kurumu AŞ. ve İhlas ... Kurumu A.Ş.’den satın alınarak davacı firmaya kiralandığını, müvekkili şirketin, Finansal Kiralama konusu malları davacı tarafa teslim ettiğini ve malların bedelini satıcı firmalara ödeyerek yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı tarafın finansal kiralama konusu malları teslim aldığını defalarca beyan ettiğini ve yine malların davacı tarafa teslim edildiğinin yukarıda detaylı olarak açıklanan davalar ile kanıtlandığını, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkeme’nin █████████ E. sayılı dosyasından alınan tedbir kararı ile finansal kiralama konusu malların iadesi için 31.07.2001 tarihinde borçlu firmanın adresine gidildiğini, malların bir kısmı davacının adresinde bulunduğunu, bulunmayan mallarla ilgili olarak borçlu vekili Av....'un “tedbir tutanağında dökümü yapılan malların adreste bulunanların teslim edildiğini, kullanım süresi dolan ve bu nedenle hurdaya çıkarılıp atılan malların teslim edilemediğini" beyan ettiğini, müvekkili şirket tarafından yasal işlemlere başlanmasına kadar davacı tarafın malları teslim almadığı ile ilgili herhangi bir beyanı olmadığını, davacı tarafın sahte olduğunu iddia ettiği gümrük belgeleri ile müvekkili şirketin hiçbir ilgisinin olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı İstanbul TV tarafından finansal kiralama sözleşmeleri ile aynı tarihte düzenlenen teslim tesellüm belgelerinde malların teslim alındığı belirtilmiş ise de; sözleşmeye konu malın yurt dışından ithal edilmediği, faturalarda ithalatçı olarak görülen ... şirketinin bu işlemi yapmak üzere kurumdan yetki belgesi almamış olduğu, yine fatura ve proforma faturalarda marka modelleri belirtilen bu cihazlara gerekli izinlerin verilmemiş olduğu, buna ilişkin gümrük beyannamelerinin sahte olduğunun tespit edilmesi karşısında malların teslim alınmasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığı ispatlanmış olup; davalı tarafça cevap dilekçesinde ileri sürülen sözleşme konusu malların yurt içinden satın alındığının dosya kapsamı itibariyle ispatlanamadığından davacının davasında haklı görüldüğü, nitekim malların teslimini sağlama yükümlülüğünün finansal kiralama şirketine ait olduğu, teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının davacıların uğradığı zararı gidermekle yükümlü olduğu, dava konusu finansal kiralama sözleşmesine ilişkin malların ithalatının hiç yapılmadığı, bu nedenle bu malların satıcı şirketlere aktarılmasına ilişkin işlemler hükümsüz olup buna bağlı olarak satıcı şirketlerden ... Kiralama A.O'nun satın alma işleminin de hükümsüz olduğu, bu nedenle davacı ... İlaç Ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Kiralama A.O. Arasındaki █████/1998 tarih ...-4 ve █████/1998 tarih ...-5 nolu finansal kiralama sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespitine karar verildiği, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin █████████ E. sayılı malın iadesi istemine ilişkin davada ...tarafından sözleşmenin feshi ve malın iadesi talep edilirken █████/1996 tarihli ve değişik tarihli finansal kiralama sözleşmelerinin tamamı yönünden talepte bulunulduğu, gerekçeli kararda davalı İstanbul TV' nin █████/1999 tarihi itibariyle 1.012.645.574.751-TL kira borcunun bulunduğunun tespit edildiği, taraflar arasında █████/1996 tarihinde ...-1, █████/1996 tarihinde ...-2, █████/1997 tarihinde ...-3, █████/1998 tarihinde ...-4, █████/1998 ve █████/1996 tarihlerinde tadil sözleşmeleri ve █████/1998 tarihinde ...-5 nolu finansal kiralama sözleşmeleri imzalandığı, bunların tamamı yönünden ödenmeyen kira borçları nedeniyle sözleşme feshedilerek malın iadesinin istenildiği, somut olayda ise 1, 2 ve 3 nolu finansal kiralama sözleşmeleri uyuşmazlık konusu olmayıp 4 ve 5 nolu finansal kiralama sözleşmeleri dava konusu olduğu halde █████/2021 tarihli kök ve █████/2022 tarihli ek raporlarda tüm finansal kiralama sözleşmeleri dahil edilerek hesaplama yapıldığı anlaşıldığından bu rapor hükme esas alınmadığı ve daha sonra alınan █████/2024 tarihli raporda dava konusu olmayan sözleşmeler için yapılan tahsilatlar düşülmek suretiyle yapılan hesaplamaya itibarla buradaki değerin rapora esas alındığı, her ne kadar bu raporda da sehven talimat icra dosyasına konu mallar FKS konusu mallar olmamasına rağmen bu malların değeri düşülerek hesaplama yapılması yerinde değilse de; davacı vekilinin bu konuda itirazı bulunmadığından kazanılmış hakları etkilememek adına bu hususta da rapora itibar edildiği ve raporda belirtilen miktar doğrultusunda zarar talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davacı ... ve ... sözleşmede ipotek veren olarak davacı sıfatıyla talepte bulunmuş ise de; sözleşmenin tarafı olmadıklarından ve meydana gelen zarar da esasen sözleşmenin tarafı olan şirketin zararı olduğundan davacı ... ve ...'in aktif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; davacı... ve ... Elektronik İlaç Ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Kiralama A.O. Arasındaki █████/1998 tarih ...-4 ve █████/1998 tarih ...-5 nolu finansal kiralama sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespitine, bu kapsamda davacı şirketin uğramış olduğu zararlara istinaden 702.526,29-TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine, davacı ... ve ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar... ve ... Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.ve ... vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece davacı şirketin uğradığı zararı hesaplarken, gerekçeli kararındaki kendi kabulüne aykırı ve kendi kabulü ile çelişen, kendilerince itiraz edilmiş █████/2023 tarihli bilirkişi raporunu kararına dayanak yaptığını, dava konusu malların malların ithal edilmediği, yurda girmediği ve dolayısıyla davacıya teslim teslim edilmesinin fiilen ve hukuken imkansız olduğuna dair belgeler ortada olup, yerel mahkemenin de kabulü bu yönde olduğu halde ve bu rapora tarafımızdan █████/2023 tarihinde itiraz edildiği halde, bu belgeler karşısında ...'un kendi yetkisini aşan ve varsayıma dayalı raporunun karara dayanak yapılamayacağının açık olduğunu, yerel mahkemenin davacı şirketin uğradığı zararı hesaplarken █████/2023 tarihli bilirkişi raporuna dayalı karar verdiği halde ve bu rapora itiraz edildiği halde, gerekçeli karara █████/2024 tarihli heyet raporuna göre karar verdiğini ve bu rapora davacı tarafça itiraz edilmediğini yazdığını, taraflarınca itiraz edilmiş ve heyet raporuna kopyala yapıştır şekilde konulmuş olan, █████/2023 tarihli raporun tekrarı niteliğinde olan, heyet raporundaki bu bölümün karara dayanak yapılmasının bozma nedeni olduğunu, yerel mahkemenin davacı şirketin zararını hesaplarken; █████/2024 tarihli bilirkişi heyet raporundaki finansal kiralama bilirkişisi....'nun yaptığı hesaplamaları nazara almadığını, eksik bir hesaplama ile hüküm kurduğunu, yerel mahkemenin davacı şirketin zararını hesaplarken, taşınmaz hesap bilirkişileri ...'ın, yaptığı hesaplamaları hesaplamaları nazara aldığını, eksik bir hesaplama ile hüküm kurduğunu, yerel mahkemenin kararına dayanak yaptığı █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda, yukarıda belirtilen tüm bilirkişilere (...l)'a ait raporlarda belirtilen hesaplamaların hiçbirini nazara almadığını, hüküm kurmaya elverişli olmayan, yetersiz bir bilirkişi raporuna itiraz edilmemiş olsa dahi, bu durum usûlî kazanılmış hak doğurmayacağını, finansal kiralama sözleşmelerinin hükümsüz olduğuna hükmeden ve davacıların zarar gördüğünü kabul eden yerel mahkemenin, davacı şirket dışında zarar gören diğer davacı kişilerin zarar talebini red ederek, hukuka aykırı karar verdiğini, yerel mahkemenin zararın kapsamını belirlerken denkleştirici adalet ilkesini uygulamadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece tarafından işbu davaya konu finansal kiralama sözleşmelerinin hükümsüzlüğüne karar verildiğini, şirketin uğradığı zararların tazminine karar verilirken, aynı hükümsüz sözleşmeler nedeniyle, davalı şirket tarafından müvekkil ...'e ait taşınmazların icra yoluyla satılıp, olmayan alacağına mahsup edilerek zarara uğratılması karşında, mahkemenin, tazminat taleplerini aktif husumet nedeniyle reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin zararın kapsamını belirlerken denkleştirici adalet ilkesini uygulamadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin kararına esas aldığını belirttiği █████/2024 tarihli bilirkişi raporunun Gümrük Hususunda İnceleme ve Değerlendirme'' bölümü'nde, gümrük müşaviri... tarafından yapılan tespitlerin davaya ilişkin itirazlarını destekler nitelikte olmasına rağmen, ... tarafından yapılan ve iddialarını destekler nitelikteki değerlendirmeleri dikkate almadığını, görmezden geldiğini, █████/2024 tarihli bilirkişi raporu ve dosyaya sunulu diğer raporlardan da anlaşılacağı gibi davacı tarafın teslim almadığını iddia ettiği, finansal kiralama sözleşmelerine konu mallardan bir kısmının davacı adresinde tespit edildiğini ve tedbir uygulanarak alındığını, davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin yasa ve usul hükümlerine aykırı olduğunu, taraflar arasında 2001 yılından bu yana tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan davaların görüldüğünü ve bu davaların hepsinin müvekkili şirket lehine sonuçlandığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesinin yasa hükümlerine aykırı olduğunu, yerel mahkemenin kendi vermiş olduğu kesin ara kararlara riayet etmediğini, eksik inceleme ile karar verdiğini, teslim tesellüm belgelerinin gerçek olduğunu, davacı şirket yetkilisi tarafından imzalandığını, mallar davacı şirkete teslim edildiğini, davacı tarafın finansal kiralama konusu malları teslim aldığınını resmi kurumlar önünde defalarca kabul ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, finansal kira sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespiti, finansal kiralama sözleşmelerinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespitini ve tazminat talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı tarafından istinaf edilmiştir. Davacılar vekili dava dilekçesinde, Beyoğlu 24. Noterliğinin █████/1998 tarih ... yevmiye sayılı ...-4 sayılı finansal kiralama sözleşmesi ve █████/1998 tarih ... yevmiye nolu ...-5 sayılı finansal kira sözleşmesine konu malların kendisine teslim edilmediğini, sözleşmelere konu malların teslimine ilişkin finansal kiralama sözleşmelerine konu malların ithal edildiği iddia edilen ve Türkiye’ye girişlerini belgeleyen gümrük beyannamesinin sahte olduğunun İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ E. ████████ K. sayılı kararı ile tespit edildiğini ileri sürerek, sözleşmelerinin hükümsüz olduğunun tespitine, finansal kiralama sözleşmelerinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini tespitine uğranılan zararın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı finansal kiralama şirketi, davalı şirket aleyhine finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan borcun verilen süreye rağmen ödenmemesi üzerine finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğu iddiasıyla, finansal kiralama sözleşmesine konu malın iadesi talebiyle açılan davada, İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi, █████████ E. ████████ K. sayılı kararı ile, "davalının malın teslim edilmediği yönündeki savunması yerinde görülmemiştir" denilerek davanın kabulüne karar verilmiş, verilen bu karar Yargıtay 19.Hukuk Dairesi █████████ E. █████████ K.sayılı ilamı ile onanmış, onama kararında "özellikle davalının imzasını taşıyan tesellüm belgelerinin aksine olarak malların teslim edilmediği yönündeki savunmasını kanıtlayamamış olmasına" denilerek malların teslim edilmediği iddiasının ispatlanamadığı açık biçimde belirtilmiştir. Dolayısıyla davaya konu finansal kiralama sözleşmelerinin usulüne uygun şekilde feshedildiği, sözleşme konusu malların teslim edilmediği iddiasının ispatlanamadığı hususları kesinlik kazanmıştır. Kesinleşen İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ E. ████████ K. sayılı ilamı ortadan kalkmadan, davacı şirketin davalı şirket aleyhine, davaya konu finansal kiralama sözleşmelerinin feshinin haksız olduğunu, sözleşme konusu malların teslim edilmediğini ileri sürmesi mümkün değildir. Kanunda tahdidi olarak sayılan hallerin ortaya çıkması halinde kesinleşen ilamın ortadan kaldırılmasının tek yolu, yargılamanın iadesi yoluna başvurmaktır. Nitekim davacı taraf, İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ E. ████████ K.sayılı ilamına dayalı olarak, İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ E. ████████ K.sayılı ilamına karşı yargılamanın iadesi yoluna başvurmuş, istinaf aşamasında yapılan feragat nedeniyle, İstanbul BAM 16.HD'nin ████████-1618 E-K.sayılı ilamı ile yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir. Dolayısıyla davalı-kiralayanın yargılamanın iadesi talebi talebi feragatla sonuçlanmış, finansal kiralama sözleşmelerinin haklı nedenle feshedildiği, finansal kiralama konusu malın teslim edilmediğine dair iddianın ispatlanamadığı hususları kesinlik kazanmış olup, sözleşme konusu malın teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kısmen kabul kararı verilmesi doğru görülmemiştir.Davalı finansal kiralama şirketi tarafından, finansal kiralama sözleşmelerine ilişkin kira bedellerinin tahsili talebiyle başlatılan icra takibine karşı, işbu davanın 3 davacısı tarafından davalı finansal kiralama şirketi aleyhine finansal kiralama sözleşmesine konu malların teslim edilmediği iddiasıyla, işbu davanın da konusunu oluşturan █████/1998 ve █████/1998 tarihli finansal kiralama sözleşmelerinin feshi talebini içeren davada, İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ E. ████████ K.sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiş ve Yargıtay incelemesinden geçen bu karar da kesinleşmiştir. Kesinleşen bu kararda, finansal kiralama şirketinin edimlerini yerine getirdiği gibi, malı bizzat terslim etme yükümlülüğünün bulunmadığına hükmedilmiştir. Davalı finansal kiralama şirketinin edimlerini yerine getirdiği, malı teslim etme yükümlülüğünün bulunmadığına dair kesinleşen karar karşısında, malın teslim edilmediği, teslime ilişkin belgelerin sahte olduğu iddiasıyla açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kısmen kabul kararı verilmesi doğru görülmemiştir.Kesinleşen bu mahkeme kararlarından sonra, davacılardan ... ve ... .. San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından dava dışı Gümrük Bakanlığı aleyhine açılan davada, İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ E. ████████ K.sayılı ilamı ile düzenleme tarihi █████/1998 ve █████/1998 olarak gösterilen, .. Ltd. Şti'ce tescilli gözüken gümrük beyannamesinin sahte olduğunun tespitine karar verilmiştir. Verilen bu kararın yukarıda bahsi geçen kesinleşen İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ E. ████████ K. sayılı ve İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ E. ████████ K.sayılı ilamlarının bağlayıcı etkisini ortadan kaldırması mümkün değildir. Dava dışı Gümrük Bakanlığı aleyhine tesis edilen bu ilama dayalı olarak davacı tarafın ancak yargılamanın iadesi yoluna başvurması mümkün olup, yukarıda izah edildiği gibi, bu ilama dayalı olarak yargılamanın iadesi dvası feragatle sonuçlanmış, bu nedenle davacıların İstanbul Anadolu 20.Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ E. ████████ K.sayılı ilamı ile davalıdan talepte bulunma imkanı kalmamıştır. Bu nedenle işbu davaya konu Beyoğlu 24. Noterliğinin █████/1998 tarih ... yevmiye sayılı ...-4 sayılı finansal kiralama sözleşmesi ve █████/1998 tarih ... yevmiye nolu ...-5 sayılı finansal kira sözleşmesine konu malların teslim edildiği ve sözleşmenin feshinin usulüne uygun olduğu kesinleşen İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ E. ████████ K. Sayılı ve İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ E. ████████ K.sayılı ilamları ile ortada iken, ilk derece mahkemesince hukuki güvenlik ilkesine aykırı olarak finansal kiralama sözleşmelerinin hükümsüzlüğü ile davacı şirketin uğramış olduğu zararlara istinaden 702.526,29-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Finansal kiralama sözleşmesinin tarafı olmayan davacı ... ve ...'in sözleşmelerin hükümsüzlüğünün tespiti ve sözleşmelere dayalı zarar talebinde bulunması mümkün olmadığından, adı geçen iki davalı yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi kararında bir isbetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden Dairemizce davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve davacı ... ve ... yönünden davalı yönünden sıfat yokluğu nedeniyle, davacı şirket yönünden esastan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;

1-Davacılar... ve ... Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.ve ...

vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı ... vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

3-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

4-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 gün ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

5-Davacı ... ve ... yönünden adı geçen davacıların sıfat yokluğu (aktif husumet) nedeniyle davanın reddine,

6-Davacı ... Elektronik İlaç Ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.yönünden davanın esastan reddine,

7-İlk derece yargılaması yönünden;

a)Alınması gereken 615,40 TL harcın, davacı ... tarafından yatırıldığı anlaşılan 1.707,75 TL peşin harç, 243.383,00 TL ıslah harcı ve 1.708,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 246.798,75 TL harçtan mahsubu ile artan 246.183,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacı ...'e iadesine,

b)Davacı ... tarafından yatırıldığı anlaşılan 1.718.524,00 TL ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacı ...'e iadesine,

c)Davacı... Ve ... İlaç ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırıldığı anlaşılan 180,00 TL tamamlama harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince bu davcıya iadesine,

ç)Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

d)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

e)Davalı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılar ... ve ...'den alınarak davalıya verilmesine, (Aktif Husumet nedeniyle red kararı yönünden)

f)Davalı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1.772.543,10 TL vekalet ücretinin davacı... ve ... İlaç Ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti'nden alınarak davalıya verilmesine, (Esastan red kararı yönünden)

g)Arabuluculuk görüşmelerinde atanan arabulucuya 1.320,00 TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşıldığından 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,

8-İstinaf yargılaması yönünden;

a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,

b)Davacılar... ve ... Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.ve ...'den alınması gereken 615,40 TL harcın, peşin alınan toplam 855,20 TL (427,60 x 2) harçtan mahsubu ile artan 239,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince bu davacılara iadesine,

c)Davacı ...'den alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacı ...'den alınarak hazineye irat kaydına,

ç) İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

d)Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

e)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

9-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2025