polis memurunun yetkisiz kişisel veri sorgulaması nedeniyle meslekten çıkarma cezasının hukuki dayanağı, anayasal itirazlar ve idarenin takdir yetkisi bağlamında danıştay incelemesi.

Polis memurunun yetkisiz kişisel veri sorgulaması nedeniyle meslekten çıkarma cezasının hukuki dayanağı, anayasal itirazlar ve idarenin takdir yetkisi bağlamında Danıştay incelemesi.

Özet: Yetkisi olmadığı halde elektronik ortamda kişisel veri sorgulaması yaptığı gerekçesiyle meslekten çıkarma cezası verilen bir emniyet personelinin, cezanın iptali ve yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesi talebiyle açtığı davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, davacının eyleminin sübut bulduğunu ve uygulanan meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir; davacı, sorgulamaları iyi niyetle yaptığını, cezanın yasal dayanağının olmadığını, mevzuatın geriye yürümezliğini ve alt ceza uygulanmamasının keyfi olduğunu iddia ederek bu kararı temyiz etmiştir.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ... Genel Müdürlüğü

VEKİLİ

: Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Aydın Emniyet Müdürlüğü emrinde ... olarak görev yapan davacı; 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(aa) maddesinde yer alan "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının, yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; soruşturma raporu ile sair bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacının, Polis Bilgi Sisteminin Genel Kullanım Standardı ve Kullanıcı Güvenlik Talimatı'na aykırı olarak, █████/2016 günü, kendi şifresi ile kişisel verilere ilişkin sorgulamalar yaptığının tespit edildiği, bu durumu davacının da kabul ettiği, sorgulamaları iyi niyetli olarak yaptığını iddia etmiş ise de, emniyet teşkilatı personeli olan davacının, sistem üzerinde yetkili veya görevli olmadığı hususlarda sorgulamalar yapamayacağı, dolayısıyla davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiği,

Her ne kadar davacıya, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-aa maddesi uyarınca dsiplin cezası verilmişse de, eylem tarihi itibarıyla eylemin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde meslekten çıkarmayı gerektiren "Görevli olmadığı halde elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak" fiili kapsamında bulunduğu, soruşturma devam etmekte iken yürürlüğe giren 682 sayılı KHK ve 7068 sayılı Kanun ile benzer bir düzenleme olan "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak" fiilinin de meslekten çıkarmayı gerektirir fiil ve haller arasında düzenlendiği, dolayısıyla davacının işlediği fiil için, sonradan yürürlüğe girmiş olan yasal düzenlemeyle daha lehe bir ceza veya cezasızlık hali öngörülmediği, diğer taraftan, davalı idareye, verilecek cezada bir derece hafif olanın uygulanması hususunda takdir yetkisi tanındığı, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak şekilde mahkeme kararı verilemeyeceği, buna göre, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, işlem nedeniyle parasal kayıpların tazmini talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davacı tarafından; kişisel verilere ilişkin sorgulamayı, daha yakından tanıma amacıyla yaptığı ve söz konusu verileri hiç kimseyle paylaşmadığı; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmiş olması nedeniyle eylem tarihi itibarıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağının bulunmadığı, dava konusu işlemle suçların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği; 682 sayılı KHK'nin Geçici 1/1 maddesinin, suç ve cezaların geçmişe yürütülemeyeceği ilkesine aykırı olduğundan Anayasa'ya uygun olmadığı; bir alt cezanın uygulanmamış olmasının da keyfi olduğu ve dava konusu işlemin, bu yönden de hukuken denetlenmesi gerektıği ileri sürülerek, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararı hakkındaki istinaf talebinin reddine ilişkin kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

: Davalı idare tarafından; davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun █████/2020 günlü, K:███████ sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; davacı tarafından 682 sayılı KHK'nin Geçici 1/1 maddesinin Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülmüş ise de; dava konusu işlemin yasal dayanağının 7068 sayılı Kanun olduğu, Anayasa'nın 152. maddesinin 1. fıkrasında; bir davaya bakmakta olan mahkemenin, uygulanacak kanun hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabileceğinin düzenlendiği dikkate alındığında, uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunmayan düzenlemeye ilişkin davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.