kayseri 1. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı istemli davada sigorta şirketi ve sürücü kusurunu değerlendiren gerekçeli kararı.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı istemli davada sigorta şirketi ve sürücü kusurunu değerlendiren gerekçeli kararı.

Özet: Bir trafik kazası sonucu meydana gelen araç hasarı ve mahrumiyet zararı gerekçesiyle açılan tazminat davasında, davacı vekili kusurlu sürücünün trafik kuralı ihlali nedeniyle oluşan maddi zararların tazminini talep ederken; davalılardan sigorta şirketi yetkisizlik ve zaten ödeme yapıldığını, diğer davalı ise kaza bilgileriyle ilgisi olmadığını savunmuş; yargılama sürecinde deliller toplanmış ve davacının kaza açıklamasındaki hatayı düzelttiği ıslah dilekçesi sonrası bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR

ESAS NO

: ...

KARAR NO

: ...

HAKİM

:...

KATİP

:...

DAVACI

:...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVALI

: 1- ...

VEKİLİ

: Av....

Av. ...

DAVALI

: 2- ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: ...

KARAR TARİHİ

:...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2017 tarihinde saat 23:30 sıralarında mülkiyeti ...'a ait olan ...tarafından sevk ve idare edilen ... plakalı aracın çarpmasından dolayı kazanın meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü...l'ın KTK m. 57/1-a maddesindeki kural ihlalinden kaynaklı müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini beyanla müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı ile aracın tamir süresince kullanılamaması nedeni ile mahrum kalınan zarar kaybının şimdilik 1.000,00-TL'nin kaza tarihinden işeyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, tazminata ve davaya konu aracın '' araç hasarı tazminatı '' için davacı tarafa ve yetkili servislere onarım ve işçilik için toplamda 15.340,00-TL ödendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihinde maddi araç başı 43.000,00-TL poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin en fazla 27.660,00-TL ile sorumlu tutulacağını beyanla davanın yetki yönünden reddine, haksız davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde geçen kaza tarihi, plaka numaraları ve kaza bilgileri ile müvekkilinin bir alakası olmadığını, başka bir kazanın bilgileri ile müvekkiline dava açıldığını, kazadaki kusur durumuna ve araçta meydana gelen hasara ve değer kaybına ilişkin bir evrakın müvekkiline tebliğ edilmediğini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, ... plakalı ve ... plakalı araçların █████/2021 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgeler dosya arasına celp edilmiştir.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak █████/2021 tarihinde ... plakalı ve... plakalı araçlar arasında meydana gelen trafik kazasına ilişkin, görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belge olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.

... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak olay tarihi itibariyle sigortalı bulunan ... plakalı aracın trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte başvurduğu hususları sorulmuş ve ilgili kayıt ve belgeler celp edilmiş, açılan hasar dosyası ve poliçenin incelenmesinde, ... plakalı aracın █████/2020 başlangıç ve █████/2021 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu... plakalı trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ile ilgili kayıt ve belgeler celp edilmiştir.

Davacı vekilinin █████/2024 tarihli dilekçe ile dava dilekçesinde dava konusu trafik kazasının anlatımı hususunda sehven yapılan hatanın düzeltilmesi talebinde bulunduğu ve maddi hata talebinin kabulüne ilişkin ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah harcının █████/2024 tarihinde dosyaya yatırdığı görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi █████/2024 tarihli raporunda özetle;

KTK Madde 47/b-c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Sürücüler: .....b) Trafik ışıklarına, c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar.",

KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." ve

KTK Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu;

... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,

- Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak ödeme yapmadığı,

- Dava konusu ... plaka sayılı aracın model ve tescil tarihine göre 17 (onyedi) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 211.965 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş 4 adet hasar kaydının olduğu ancak dava konusu hasar alan bölgelerde orijinallığını koruduğu,

- Kazanın gerçekleştiği Aralık 2021 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 170.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 165.000 TL olarak değerlendirildiği, (Dava konusu araç için Rayiç Değer, araçların alım-satım talebindeki düşüklük ve güncel araç fiyatlarındaki 2. El satış durguluğu ve araç 2. El araç fiyatlarında son bir yılda enflasyon altında değerleme olduğu da göz önüne alınarak belirlenmiştir)

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu araçta Aralık 2021 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 170.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 165.000 TL

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Değer Kaybı= 170.000 - 165.000

Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1 x 5.000

Toplam Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı

Bakiye Araç Değer Kaybı = 5.000 - 0

Bakiye Araç Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

- ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 10 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 10 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2006 model araç kira bedelinin günlük 200 TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 200 TL, Kaza tarihinde model yılına göre değerlendirme yapıldığında) olduğu,

İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli

İkame Araç Bedeli = 10 x 200 =2.000 TL olduğu,

Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 1 x 2.000

Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 2.000 TL olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında davacı tanığı ...'nın beyanı alınmıştır.

Tarafların itirazları dikkate alınarak ek rapor alınmış, █████/2025 tarihli ek raporda özetle;

- Dosyanın kül olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi sonrası yapmış olduğum tespitler neticesinde; dava konusu ... plaka sayılı araca ait kök raporda dava konusu kaza krokisinin sehven yanlış gösterildiği, değer Kaybı ve ikame araç hesaplamalarının kaza anına ait hasar görüntüleri üzerinden yapılmış olmasından dolayı herhangi bir değişiklik oluşturmayacağı değerlendirilmiştir.

- Kök Rapor sonrası dosyaya kazandırılan geçmiş hasar dosyaları bir kez daha değerlendirilmiş olup, dava konusu hasar alan bölgelerin orijinalliğini koruduğu görülmüştür.

- Konu aracın dava konusu kaza öncesi hasarsız ve kaza sonrası onarımlar sonrası piyasa rayiç bedelleri belirlenirken kaza tarihi olan Aralık 2021 fiyatlarının baz alınması gerektiği, internet arşiv sorgulamalarında kaza tarihine en yakın 2022 Mayıs-Haziran dönemine ulaşılabildiği ve bu dönemde de 200.000 km üstü kullanım düzeyine sahip araçların 180.000 TL civarında olduğu kök raporda görselleri ile birlikte sunulmuş olup kaza öncesi rayiç bedelin 170.000 TL, kaza sonrası 165.000 TL olduğuna ve Değer Kaybı bedelinin 5.000 TL olacağına bir kez daha iştirak edilmiştir.

- ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası makul onarım süresi için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve onarım süresinin 10 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 10 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2006 model araç kira bedelinin günlük 200 TL olduğu, İkame Araç Bedeli - 10 x 200 - 2.000 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi ve davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli değer artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden bir suretin davalılara tebliğ edildiği, bedel artırıma karşı davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararı ve kullanılmaması sebebiyle uğranılan ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Tarafların anlaşamadıkları hususların

█████/2021 tarihinde ... plakalı araç ile...plakalı araç arasında meydana gelen kazada kim ya da kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacının ...plakalı aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç zararı hususlarının olduğu, tespit edildi.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi █████/2024 tarihli raporunda özetle;

... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,

bildirilmiştir.

Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç değer kaybına ve araç mahrumiyet zararına dair değerlendirmede;

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.

Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.

Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi ... █████/2024 tarihli raporunda özetle;

Dava konusu ...plaka sayılı aracın model ve tescil tarihine göre 17 (onyedi) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 211.965 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş 4 adet hasar kaydının olduğu ancak dava konusu hasar alan bölgelerde orijinallığını koruduğu,

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu araçta Aralık 2021 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 170.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 165.000 TL

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Değer Kaybı= 170.000 - 165.000

Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1 x 5.000

Toplam Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı

Bakiye Araç Değer Kaybı = 5.000 - 0

Bakiye Araç Değer Kaybı = 5.000 TL olduğu,

İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli

İkame Araç Bedeli = 10 x 200 =2.000 TL olduğu,

Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 1 x 2.000

Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 2.000 TL olduğu değerlendirilmiştir.

Bu tespit, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin SBGM'nden celp olunan tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, raporun denetime ve hüküm vermeye elverişli olması dikkate alındığında mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Gerçek kişi davalının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar). Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Haksız fiil, kişinin diğer kişilerin hukuken korunan haklarına zarar verici nitelikteki hukuka aykırı eylemleridir. Haksız fiil kavramındaki "haksız" ifadesi hukuka aykırılık anlamını taşımaktadır. Burada esasen haksız denilmesiyle kastedilen, hukuk düzeni tarafından korunan davranışların ihlalidir. Fiilin haksızlığı, hukuka aykırılık durumudur. Bir kişi, hukuk düzeni tarafından zarar meydana gelmesini önlemek amacıyla konulan kuralları, emirleri ihlal ettiği takdirde hukuka aykırılık durumu oluşmaktadır. Haksız fiilden söz edebilmek için öncelikle fiil unsurunun varlığı gerekmektedir. Haksızlığı doğuran fiil, icrai bir harekette bulunmak şeklinde olabileceği gibi, ihmali bir davranış göstermekle de işlenebilir. Haksız fiilin oluşması için işlenen fiilin hukuk düzenince konulan emredici hükümlerin ihlali sonucunu doğurması gerekir. Bu durumda işlenen fiil, hukuka aykırı bir fiil olmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacının araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur.

Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Dava dilekçesindeki araç mahrumiyet zararının tazminin sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalılardan talep edildiği, sigorta şirketinden ise talep edilmediği görülmüştür.

Bedel arttırım (ıslah) talebi, Temerrüt tarihine ve faize ilişkin değerlendirmede;

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçenin davalıların vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartları'nın B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, kısmi ödeme yapılması halinde ödeme tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Davalı gerçek kişiler yönünden ise 6098 sayılı TBK'nun 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığı █████/2023 tarih itibari ile temerrüte düşürüldüğü tespit olunmakla, davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi, olay tarihi kabul edilmiştir.

Dava ve talep arttırım dilekçelerinde yasal faiz talep edilmiş olup, talep edilen faiz türünün somut dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Davacının ilk vermiş olduğu dava dilekçesinde maddi hata olduğundan bahisle yeniden dava dilekçesi sunduğu ancak yapılan incelemede yapılan hatanın maddi hata boyutunu aştığı bu sebeple davacıya ıslah için süre verildiği ve davasını ıslah ettiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olduğu ve talep sonucunu belirli hale getirmek üzere tekrar süre verilerek bedel artırım dilekçesi sunduğu anlaşılmakla davalı ... vekilinin itirazları rededilerek davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 5.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden █████/2023 tarihinden, davalı ...' yönünden ise kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 2.000,00 TL'nin davalı ...''dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 5.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı Ethica Sigorta yönünden █████/2023 tarihinden, davalı ...' yönünden ise kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2-Davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 2.000,00 TL'nin davalı ...''dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 615,40-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL harçtan, tamamlama harcı 150,00-TL ve ıslah harcı olan (427,60+102,47)=530,07-TL olmak üzere toplam 760,77-TL'den mahsubu ile artan 145,37-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin dava harcı, (427,60+102,47)=530,07-TL ıslah harcı ve 150,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 841,47-TL harçtan davacıya iadesine karar verilen 145,37-TL harcın düşümü ile kalan 696,10-TL harcın, kabul oranlarına göre davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 497,21-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan tebligat, e-tebligat, posta, KEP ve müzekkere gideri 620,25-TL ve bilirkişi ücreti 3.000,00-TL olmak üzere toplam 3.620,25-TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 2.585,89-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2 maddesi uyarınca hesap ve taktir olunan 7.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 5.000,00-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ

Her ne kadar mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasının hüküm kısmının 1 nolu bendinde;"1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 5.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden █████/2023 tarihinden, davalı ...' yönünden ise kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, " yazılmış ise de davalı sigorta şirketinin isminin ... Katılım Sigorta A.Ş olduğu ve sehven ... yazıldığı anlaşılmakla;

Hüküm kısmının 1 nolu bendinin "1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 5.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Katılım Sigorta yönünden █████/2023 tarihinden, davalı ...' yönünden ise kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, " şeklinde düzeltilmesine ve işbu tashih şerhinin gerekçeli kararın eki sayılmasına karar verildi. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır