izmir 4. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari satış kaynaklı itirazın iptali davasında ürün kalitesi iddiası ve ödenmeyen alacak üzerine bilirkişi raporu değerlendirmesi.

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari satış kaynaklı itirazın iptali davasında ürün kalitesi iddiası ve ödenmeyen alacak üzerine bilirkişi raporu değerlendirmesi.

Özet: İhraç kayıtlı mal satışından kaynaklanan 5.500 USD alacağının ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemli davada, davacı müvekkilinin davalıya sattığı malların bedelinin ödenmediğini iddia ederken, davalı ise ürünlerin teknik yetersizlikler nedeniyle müşterisi tarafından kabul edilmediğini ve bu sebeple ödeme yapmadığını savunmuştur; mahkemece alınan bilirkişi raporları, tarafların ticari defterlerini inceleyerek davacının talep ettiği 5.500 USDlik alacağın davalı kayıtlarında farklı kur hesaplamalarıyla 5.396,11 USD olarak göründüğünü tespit ederek, itirazın kısmen iptali yönünde görüş bildirmiştir.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: █████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirkete 31.02.2021 tarihli fatura ile 8000 USD bedelli ihraç kayıtlı mal satışı yaptığını, davalı firmnın bu faturadan kaynaklı alacağın 5.500 USD bedelini ödemediğini, kendilerine şifahi ve Elektronik posta yolu ile uyarılar yapıldığını, ödeme yapılmayınca aleyhe İzmir ...İcra ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra dosyasına süresi içinde itiraz ederek takibin durmasına sebep olduğunu, davalıya satış yapıldığına dair faturanın İhraç kayıt belgesi ve mutabakat belgesinin mevcut olduğunu, satış faturasının müvekkilinin kayıtlarına da işlendiğini ve her iki tarafın da bu satışı kendi vergi dairelerine beyan ettiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın kabulü ile davalının yaptığı itirazın iptalini, itiraz nedeniyle %20 İcra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Büyük Mısır Müzesi yapımı işinde taahhüt altına girdiğini, bu çerçevede davacı ve diğer şirketlere yaptırdığı imalatları, Mısır'da teslim ve montaj görevini ifa ettirdiğini, davacı ile de bu çerçevede ticari ilişki kurulduğunu ve ilk kez 2020 yılı sonunda alım satım gerçekleştirildiğini, alışveriş bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini ve alınan malzemelerin Mısır Müzesine teslim edildiğini ve davacı personeli tarafından montajı gerekleştirildiğini, hem ürünün yeterli teknik özelliklere sahip olmaması hem de davacı personelinin yetersiz montajı neticesinde ürünün müşteriden kabul görmediğini, imalat için gerekli teknik kalifikasyonların davacıya bildirilmiş olmasına rağmen, davacı tarafından yapılan imalatın teknik açıdan yeterli bulunmadığını, Mısır müzesi tarafından geri çevrildiğini, müvekkiline bir ceza kesileceğinin bildirildiğini, bahsedilen alışveriş ile ilgili tüm bedelin ödenmiş olmasına rağmen, Müzeden tahsilat yapılamadığını, inceleme sonucu beklenmesine karar verildiğini ve ticari ilişkinin yeni sipariş ile devam ettirildiğini, davacının icra takibi başlatarak eldeki davayı açtığını, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Bilirkişi Raporu

: Bilirkişi Latife Yazıcı Yalçınkaya tarafından █████/2022 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacı şirket e defter beratlarını yasada belirlenen sürede GİB sistemine yüklenmiş olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacı şirket tarafından davalı yana düzenlenen fatura matrahı 66.728,00 olduğu, davacı şirket ticari defter kayıtlarına 56.549,00 TL olarak alınması nedeniyle defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşımayacağı, Davacı şirket ticari defterlerinde davalı şirket 8.000,00 USD karşılığı 117.166,40 TL borçlu gözükmekle birlikte, davacı yanca 5.500,00 USD karşılığı 80.690,50 TL üzerinden takip başlatılmış olması nedeniyle, davalının takibe itirazının 80.690,50 TL üzerinden iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerekeceği, Davacının icra inkâr tazminatı ve faiz hususuna ilişkin talebinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Bilirkişi Raporu

: Bilirkişi ... tarafından █████/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davalı Intertech Endüstriyel Faaliyetler San.ve Tic. A.Ş.’ ne ait 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, açılış onaylarının ve yevmiye defteri kapanış onayının yasal süresinde yaptırıldığı tespit edilmiş olduğundan ticari defterlerin delil niteliğine sahip olduğu, Davalının düzenlediği 29.03.2021 tarihli 20.803,23 TL fatura tutarını 120.03 hesap kodunda davacı şirkete borç kaydettiği, yine 29.03.2021 tarihli işlem kaydında virman yaparak bu defa ...kodlu... Ltd.Şti. hesabına borç kaydettiği ve ... güncel kur hesabı ile tutarın dövize çevirip neticesinde 2.603,89 USD borcuna kaydettiği, 31.03.2021 tarihli işlem kaydında davacının davalıya düzenlemiş olduğu 8.000,00 USD tutarı, karşılığı 66.728,00 TL tutarının davacıya alacak kaydettiği, neticesinde davacının davalıdan 5.396,11 USD karşılığında 45.924,77 TL alacaklı olarak göründüğü, Daha sonra 30.09.2022 tarihine kadar davalının muhasebesinde davacı şirket lehine 3 er aylık kaydedilen kur farkı tutarlarının alacak işlenmesi ile davacının 5.396,11 ... karşılığı 99.848,54 TL hesaplarda alacaklı kaldığı, Davacının icra takibinde 5.500,00... üzerinden 14,6710 kur üzerinden 80.690,50 TL olarak takip başlattığı, dava tarihinde ise değişen kur neticesinde harca esas değer olarak 92.125,00 TL olarak dava başlatıldığı, davacının talebi olan itirazın iptaline ve icra takibinin devamına karar vermesi durumunda; Davacı vekilinin takipte işlemiş faiz talebi bulunmadığı anlaşıldığından, davacının İcra takip tarihi █████/2022 tarihinden itibaren borçlunun ödeme yapacağı tarihe kadar olan süre için yıllık % 15,75 oranı ile başlayan ve değişen oranlarda avans faizi talep edebileceği, Davalı şirketin muhasebe kayıtlarında 30.09.2022 tarihine kadar davacı şirket lehine 3 er aylık kaydedilen kur farkı tutarlarının alacağına işlenmesi neticesi davacının 5.396,11 ... karşılığı 99.848,54 TL alacaklı kaldığı, Davacının icra takibinde 5.500,00 ... üzerinden 14,6710 kur üzerinden 80.690,50 TL olarak takip başlattığı, dava tarihinde ise değişen kur neticesinde harca esas değer olarak 92.125,00 TL olarak dava başlatıldığı, tarafların mutabık olduğu, ancak kur farkından kaynaklanan farklı kayıtlardan dolayı hesapların davacı aleyhine olarak 103,89... farkla davalıda 5.500,00 ... yerine 5.396,11 ... olarak kaydedilmiş olduğu, davalı şirketin muhasebe kayıtlarında Davalının düzenlediği 29.03.2021 tarihli 20.803,23 TL fatura tutarını 120.03 hesap kodunda davacı şirkete borç kaydettiği, yine 29.03.2021 tarihli işlem kaydında virman yaparak bu defa 320.14 kodlu... Ltd.Şti. hesabına borç kaydettiği ve USD güncel kur hesabı ile tutarın dövize çevirip neticesinde 2.603,89 ... borcuna kaydettiği, 29.03.2021 tarihli kur tespitinin önceki mesai günü döviz kuru dikkate alınacağından; 26.03.2021 Günü Saat 15:30'da Belirlenen...Döviz Kurlarına istinaden; 20.803,23 TL / 7.9893 kur = 2.603,89... olarak hesaplanmış olması gerekeceği neticesinde davalının hesap bakiyesinin kabul edilmesi gerekeceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

Bilirkişi Ek Raporu

: Bilirkişi ... tarafından █████/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davalı şirketin muhasebe kayıtlarında davacının █████/2020 tarihi ile █████/2020 tarihleri arasında düzenlemiş olduğu 3 adet toplam 138.000,00 TL tutarındaki faturaların hesabına alacak kaydedildiği, buna karşılık davalının █████/2020 tarihi ile █████/2020 tarihleri arasında bankadan yaptığı “...” açıklamalı 4 adet ödemeler tutarı toplamı 138.000,00 TL neticesinde hesap bakiyesinin sıfır olduğu, rapor ekinde (EK-6) sunulan █████/2020 tarihli defterin 104. Sayfasında yevmiye kapanış maddesi kaydında davacıya ait herhangi bir devir kaydı bulunmadığı, 2020 yılına ait incelenen ticari defter kayıtlarında kök raporda değişikliğe neden olacak herhangi bir tespite varılmadığı, kök raporun ...bölümünde ve sonuç kısmı... Maddesinde tespit edildiği üzere; “Davalı şirketin muhasebe kayıtlarında 30.09.2022 tarihine kadar davacı şirket lehine 3 er aylık kaydedilen kur farkı tutarlarının alacağına işlenmesi neticesi davacının 5.396,11 ...karşılığı 99.848,54 TL alacaklı kaldığı görüşü ile ek raporunu düzenlemiştir.

Bilirkişi Ek Raporu

: Bilirkişi... tarafından █████/2022 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Taraflar arası gerçekleşen ticari ilişkide davacı yan tarafından KDV dâhil toplam 138.000,00 TL (3 adet) e-arşiv fatura düzenlenmiş olduğu, davalı şirket tarafından davacı yanan fatura bazlı ödeme yaptığı ve 20.11.2020 tarihi itibariyle hesap bakiyesinin -0- TL olduğu, 2020 yılı hesap bakiyesinin -0- TL olması ve 2021 yılına herhangi bir bakiye devri söz konusu olmaması nedeniyle kök rapordaki görüşlerini yinelediği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; faturadan kaynaklanan bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Somut olayda, takibe konu 31.02.2021 tarihli faturadan 8000 ...bedelli faturadan kaynaklı bakiye 5.500 ...alacak için davacı tarafından İzmir ...İcra ... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı. Davalının takibe itirazı neticesinde eldeki davanın açıldığı, uyuşmazlık hususunun 2020 yılı sonunda taraflar arasındaki takip konusu olmayan alım satım ilişkisine konu davalıya satılan ürünün yeterli teknik özelliklere sahip olup olmadığı ve davalının dava dışı alım satım ilişki kapsamında dava dışı ...Kişiler tarafından kendisine kesilecek cezayı iş bu davaya konu takipteki alacak ile takas edip edemeyeceği ve sonucuna göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne olduğu hususunda toplanmaktadır.

Takibe konu fatura; Davacı şirket tarafından davalı tarafa düzenlenen █████/2021 tarihli ... nolu e-arşiv faturasının 8.000,00 ... karşılığı...Hariç 66.728,00 TL tutarındadır.

Davacı ve davalı Şirketin ...formlarının incelenmesi;

Davacı...Şti. tarafından davalıya düzenlediği takip ve dava konusu yapılan ... beyanında...sırasında 1 adet belge (Satış Faturası) e-arşiv faturasının (8.000,00 ... karşılığı) ...Hariç 66.728,00 TL yerine 56.549,00 TL olarak beyan edildiği görülmektedir. Davacı şirket tarafından davalıdan alınan ve ... beyanında...sayfasında ...sırasında beyan edilen 1 adet ... A.Ş. belge (Alış Faturası) ... Hariç 17.629,00 TL olarak belirtildiği görülmektedir.

Davalı şirket tarafından davacıdan alınan davacı tarafça takip ve dava konusu yapılan ... beyanında ...sırasında 1 adet belge (Alış Faturası) e-arşiv faturasının (8.000,00... karşılığı) ... Hariç 66.728,00 TL olarak beyan edildiği görülmektedir. Davalı şirket tarafından davacı...Şti.ne düzenlenen ve ... beyanında ...sayfasında...sırasında 1 adet ... Şti. belge (Satış Faturası) ... Hariç 17.629,00 TL olarak beyan edildiği görülmektedir.

Toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre;

Davalı taraf cevap dilekçesi ile dava konusu alım satım ilişkisine değil de ödemesini yaptığı 2020 yılına ait farklı bir alım satım ilişkisinden kaynaklı ticari ilişki kapsamında takas - mahsup itirazında bulunduğu görülmüş, bu hususta davalı yanın talebi üzerine 05.07.2023 tarihli duruşmada verilen ara karar ile, davalının davacıdan satın aldığı ve bedelini ödediği takip konusu olmayan ürüne ilişkin ... teslim etmiş olduğu metal aksamın kabul edilip edilmediği, reddedildiyse davalıya uygulanan ceza miktarının ne olduğu, davalının bu cezayı ödeyip ödemediğinin istinabe yoluyla sorulmasına karar verilmiştir. 16.04.2025 tarihli yazı cevabına göre... makamlarına iletilen yazıya herhangi bir dönüş alınamadığı bildirilmiştir. Ancak görülen lüzum üzerine istinabe sonucunun beklenmesinden vazgeçilmesine karar verilmiştir, Şöyle ki; istinabeye konu edilen gecikme cezası uygulamasının işbu yargılamaya konu edilebilirliği bulunmamaktadır. Davalı...cağı teslimat ve montaj işlemi taraflar arasındaki ilişkiden ayrı ve bağımsız bir akittir.

Taraflar arasında taşeron ilişkisi bulunmamakla birlikte bulunsa dahi davalıya uygulanacağı iddia olunan gecikme cezasının davacıya yöneltilebilmesi için açık sözleşme hükmü olmadığı gibi, davacı davalının kendi müşterisi ile olan alım satım ilişkisine tarafı da değildir. Davalı yanın dava konusu fatura alacağına ve miktarına ilişkin herhangi bir itirazı bulunmamaktadır; davalı yanın bedelini dahi ödemiş olduğu önceki alım satım ilişkisini davaya konu ederek, davacıya yöneltmesi mümkün olmayan kaldı ki muaccel dahi olmayan gecikme cezasına ilişkin takas mahsup ileri sürmesi mümkün olmadığına kanaat edilmiştir.

...Sayılı Türk Borçlar Kanununun... maddesinin ... fıkrası hükmüne göre; iki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise herbiri alacağını borcuyla takas edebilir. Yine sözleşmenin tarafları, aynı sözleşmeden doğan alacaklarını açılan davada mahsup itirazı olarak ileri sürebilecekleri gibi ayrı dava yoluyla da isteyebilirler. Davalının yargılamada ileri sürdüğü bu iddia aynı sözleşmeden kaynaklanmadığından, ayrı ve bağımsız iki alacak arasında "mahsuplaşma" söz konusu olmayacağı gibi; davalının iddiası muaccel, dava edilebilir olmadığından takas def'inin ileri sürülmesi de mümkün değildir. Bu nedenle istinabe sonucunun beklenmesinden vazgeçilmesine karar verilmiştir.

Tarafların uyuşmazlık konusu döneme ait ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, Davacının ticari defter kayıtlarına göre; davalı

şirket ile sürdürdüğü ticari ilişki nedeniyle taraflar arasında düzenlenmiş faturayı ticari defterlere

kaydetmiş olduğu, davacı şirket tarafından düzenlenen 66.728,00 TL + KDV= 78.739,04 TL’lik fatura

matrahının 56.549,00 TL olarak kaydedildiği,Davacı şirket tarafından davalı yana 30.03.3021 tarih ... nolu sevk irsaliyesi düzenlenmiş olduğu,

sevk irsaliyesi teslim alan kısmını da ...T.C. kimlik numaralı... tarafından

imzalandığı, davacı kayıtlarında herhangi bir

ödeme kaydına rastlanmadığı, 31.03.2022 tarihinde kur değerlemesi ile (8.000,00...)

117.166,40 TL davalı şirketten alacaklı olduğu görülmüştür.

Davalının Ticari defter kayıtlarına göre; 31.03.2021 tarihli işlem kaydında davacının davalıya düzenlemiş olduğu 8.000,00 USD tutarı, karşılığı 66.728,00 TL tutarının davacıya alacak kaydettiği, daha sonra 30.09.2022 tarihine kadar davalının muhasebesinde davacı şirket lehine 3 er aylık kaydedilen kur farkı tutarlarının alacak işlenmesi ile davacının 5.396,11 ... karşılığı 99.848,54 TL hesaplarda alacaklı kaldığı görülmektedir. Davacı şirket ile davalının HESAP BAKİYESİNDE MUTABIK OLDUKLARI, davanın ve takibin konusu faturanın her iki tarafın defterlerinde de kayıtlı olması ve vergi dairesine bildiriminin yapılmış olması, Kaldı ki davalı tarafça malların teslim edilmediğine veya davacıya ödeme yapıldığına yönelik itiraz ileri sürülmemesi karşısında davalının borca yönelik itirazının haksız olduğu tarafların ticari defterinde kayıtlı davacının bakiye alacağı yönünden davacıya ödeme yapılmadığı anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilmiş alacak likit olduğundan davacı yararına %20 oranında icra inkar tazminatı takdir olunmuş, koşulları olmadığından davalı yararına kötü niyet tazminatı hükmedilmemiştir.

H Ü K Ü M

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile;

İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ...sayılı dosyasında davalının 5.500-USD asıl alacağa itirazının iptaline,

Takibin bu miktar üzerinden ve takip talebinde belirtilen koşullarda devamına,

2-Hükmolunan 5.500USD’nin (█████/2022) takip tarihinde efektif satış kuru üzerinden (14.67-TL) karşılığı 80.690,50-TL’nin %20’si olan 16.138,1‬0-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.511,97-TL harçtan peşin alınan 1.169,82-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.342,15-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,

4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve ... sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,

6-Davacının yapmış olduğu 80,70-TL dava açma ilk gideri, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 320,00-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 2.400,70-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 1.169,82-TL harç ile birlikte toplam 3.570,52-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafın yaptığı 3.000,00-TL bilirkişi ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır