uluslararası deniz taşımacılığı kaynaklı ardiye ve liman çıkış ücreti alacağı davasında, konşimentodaki yetki şartına istinaden uluslararası yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair kararın temyizde onanması.

Uluslararası deniz taşımacılığı kaynaklı ardiye ve liman çıkış ücreti alacağı davasında, konşimentodaki yetki şartına istinaden uluslararası yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair kararın temyizde onanması.

Özet: Sudandan Mersine gemi ile taşınan yükün alıcı değişikliği işlemlerinin gecikmesi sonucu ödenen ardiye ve liman çıkış ücretlerinin taşıyıcıdan tahsili talepli davada, konşimentoda yer alan yetki şartı gereğince uyuşmazlığın Londra Yüksek Adalet Mahkemesinde görülmesi gerektiği, bu nedenle Türk mahkemelerinin uluslararası yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararının, istinaf ve temyiz incelemeleri sonucunda hukuka uygun bulunarak kesinleştiği bir yargı kararıdır.

11. Hukuk Dairesi ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

HÜKÜM

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi

(Denizcilik ve İhtisas Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI

: ███████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... & ... Co.'nun yükleyicisi, davacının alıcısı olduğu 18.10.2021 tarihli ... no.lu konşimento tahtında 57 konteyner içerisinde bulunan bezelyenin Sudan’dan Türkiye Mersin limanına davalıya ait M/V ... gemisi ile taşındığını, 57 konteyner ürünün 18.08.2021 tarihinde konşimento kaydına göre gemiye yüklendiğini, yükün Mersin Liman Başkanlığı kayıtlarına göre 08.09.2021 tarihinde Mersin Limanına ulaştığını, yükün tesliminin gecikmesi üzerine 29.09.2021 tarihinde yükleyici ... & ... Co.'nun bir kez daha ... hattının Sudan Limanındaki acentesine ... no.lu konşimento tahtında taşınan yükün alıcısı ve ihbar adresi olan davacıya teslimine dair telex talimatı verdiğini, yükün geç teslim edilmesi nedeniyle Mersin Uluslararası İşletmeciliği A.Ş.'nin (MIP) 26.11.2021 tarihli MIA 2...6 11 sayılı 76.924,35 USD bedelli faturayı düzenlediğini, ardiye ithalat dolu normal konteyner masrafı 74.074,35 USD ve çıkış terminal masrafı olarak 2.850,00 USD fatura edildiğini, müvekkilinin yükü teslim alabilmek için fatura bedelini MIP’e ödediğini, 29.11.2021 tarihli GIB 2...9 no.lu 76.924,35 USD bedelli faturayı ... adına düzenleyerek rücu ettiğini, davalının faturaya yasal süresinde itiraz etmediğini ve kayıtlarına işlediğini, ancak ödeme yapmadığını ileri sürerek 76.924,35 USD asıl alacağın USD'ye işlemiş/işleyecek en yüksek ticari mevduat faizi ile fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ihtilafa ilişkin yüklerin merkezi Kopenhag Danimarka'da bulunan yabancı taşıyan ...'nin ... numaralı konşimentosu tahtında Sudan'ın Port Sudan limanından Mersin Limanına taşındığını, yetkili mahkemenin Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edildiğini, dava konusu uyuşmazlıkta taşımanın yapıldığı gemilerin yabancı bayraklı gemiler olduğunu, yüklerin Sudan'dan Türkiye'ye taşındığını, yabancı taşıyan ...'nin Türkiye'deki Türk acentesinin bahsi geçen taşımalar için navlun sözleşmesinin kurulmasına ve konşimentoların düzenlenmesine aracılık etmediğini, davacının davasının milletlerarası yetki yönünden reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, davanın navlun sözleşmesinden kaynaklanıp Türk mahkemelerinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, konişmento yükleme limanı olan Sudan/Port Sudan Limanında düzenlendiği, taşıyanın Türkiye acentesinin konişmentonun düzenlenmesine aracılık ettiğine dair dosyada her hangi bir delil bulunmadığından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 105/2 hükmüne göre dava konusu olayda Türk mahkemelerinin münhasır yetkili olduğundan söz edilemeyeceği, konişmentonun 26. maddesinde bulunan yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davalı vekili tarafından ileri sürülen milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davalının milletlerarası yetki itirazının kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Sudan'dan Mersin'e gemi ile taşınan konteynerların alıcı değişikliğine ilişkin işlemlerin geç yapılması nedeni ile davacı tarafından Mersin Liman işletmelerine ödenen ardiye ve liman çıkış ücretinin davalı taşıyana rücu edilmesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine, 24.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.