İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, kasko sigorta şirketinin haksız eylemden kaynaklanan trafik kazası hasar bedelinin rücuen tahsili için açtığı itirazın iptali davası ve işleten sorumluluğu tartışması.
Özet: Bir sigorta şirketi, park halindeki sigortalı aracına çarpan diğer aracın sahibi ve sürücüsüne karşı, kasko poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelinin kalan kısmını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazların iptali için dava açmıştır; davacı, itirazların kaldırılmasını, takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ederken, davalı araç sahibi şirket ise aracın kaza anında uzun süreli kiralama sözleşmesiyle bir belediyenin sevk ve idaresinde olduğunu, bu nedenle işleten sıfatının kendisine ait olmadığını savunarak sorumluluğu reddetmekte, ayrıca hasar bedelinin fahiş olduğunu ileri sürerek kendi lehine icra inkar tazminatı talep etmektedir.
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket adına kayıtlı olan ve diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 21.01.2024 tarihinde müvekkili şirket tarafından ... No.lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi tahtında sigortalanan ve park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında sigortalı araçta yapılan ekspertiz çalışması ve hasar dosyası kapsamında araçta 322.197,00 TL hasar meydana geldiği tespit edildiğini, anılan hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından 02.05.2024 tarihinde (283.222,14-TL dekont+38.974,86-TL KDV tev beyanı ile) ödendiğini, araçta meydana gelen hasar/zarar bedelinin 200.000,00-TL’sinin davalı aracın trafik sigortacısı tarafından ödendiğini, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 122.197,00-TL hasar/zarar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile tahsili için davalılar aleyhine İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... takip no.lu dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine davalılar tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, meydana gelen hasardan sorumlu olan davalılar aleyhine İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... takip no.lu dosyasıyla başlatılan icra takibinde itirazlarının ayrı ayrı iptali ile takibin devamına; haksız itiraz nedeniyle İİK m. 67/II uyarınca davalı borçluların % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine; yargılama giderleri ile birlikte kanunî avukatlık ücretinin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkiline ait olan ... plakalı aracın ... Belediyesi'ne uzun süreli kiraya verildiğinden, araç maliki olan müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkiline ait olan ... plakalı çöp toplama kamyonu, ... A.Ş. ile ... Belediyesi arasında imzalanan 14.09.2021 tarihinde '01.10.2021-31.08.2024 tarihleri arasında ... İlçesi dahilindeki kentsel temizlik işi kapsamında kullanılmak üzere araç ve iş makinası kiralama işi hizmeti alımına ait sözleşme ve teknik şartname' ye istinaden, 01.10.2021 ile 31.08.2024 tarihleri arasında ... Belediyesi'ne temizlik işi kapsamında kullanılmak üzere uzun süreli olarak kiralandığını, aracın üzerinde ... Belediyesi'nin adı ve logosu yer aldığını, 01.10.2021-31.08.2024 tarihleri arasında ... İlçesi dahilindeki kentsel temizlik işi kapsamında kullanılmak üzere araç ve iş makinası kiralama teknik şartnamesi'nin 7.14. maddesinde; ''Sözleşme Süresi Boyunca Araçların ve İş Makinalarının Sevk ve İdaresi İdareye Ait Olacaktır.'' şeklinde hüküm bulunduğunu, müvekkiline ait aracın, ... Belediyesine kiralandığı için, sözleşme kapsamında da sevk ve idaresi, idare olan ... Belediyesine ait olduğundan, araç hakkında müvekkilinin sevk ve idarede söz sahibi olmadığını, araç işleten sıfatının ... Belediye Başkanlığı'nda olduğunu, dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine gönderilerek sürücülerin kusur oranları hakkında rapor tanzim edilmesi gerektiğini, fahiş ve hukuki dayanaktan yoksun hasar bedeli taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, somut olayda icra takibine konu edilen alacak miktarlarının likit olmadığını, bu sebeplerle davanın ... Belediyesi'ne ihbarına, araç sürücüsü ...'in ... kaza derneği üyesi olup olmadığının sorulmasına, dernek üyeliği var ise, huzuda görülen davanın ...'ne ihbarına, İİK m. 67/ıı uyarınca davacı aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.DELİLLER
:İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının uyap çıktısı, ... plaka sayılı aracın trafik kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkere cevabı ekinde gönderilen hasar dosyası, Trafik Alanında Uzman ve Otomotiv Alanında Uzman bilirkişi heyet raporu dosyamız arasındadır.İzmir ... İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. İncelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine 140.388,00 TL alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür.Mahkememizce █████/2025 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği; davalı vekiline ihbar dilekçesini hazırlaması için 2 hafta süre verildiği, ihbar dilekçelerinin hazırlandığı ve davanın ... Belediyesi, ... A.Ş.'ne ve ...'e ihbar edildiği görülmüştür.Mahkememizce █████/2025 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği Trafik Alanında Uzman ve Otomotiv Alanında Uzman bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, söz konusu rapora karşı davalı ... A.Ş. Vekilince beyan ve itiraz, davacı vekilince beyan, davalı ... vekilince itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava konusu uyuşmazlık, kasko poliçesi kapsamında davacı tarafından yapılan ödemenin, kazanın oluşumunda kusurlu olduklarından bahisle davalılardan rücuen tahsili istemi ile başlatılan ilamsız icra takibinde, borçlu davalıların borca itirazı neticesinde takibin durması sonucu itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.Tüm delilller toplandıktan sonra dosya trafik alanında uzman bilirkişi, otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdii edilerek 21.01.2014 tarihinde meydana gelen kazada davacı, davalı sürücü ve dava dışı üçüncü kişilerin kusur durumlarının tespitine yönelik olarak kaza tespit tutanağında bulunan bilgiler ile tarafların beyanları dikkate alınarak kazanın ne şekilde meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde dikkatsiz ve tedbirsiz davranışların neler olduğu, gerekli dikkat ve özenin gösterilip gösterilmediği, davaya konu olayda ihlal edilen kuralların hangileri olduğu, yolun ve aracın kazaya etkisinin olup olmadığı, etkisi var ise ne şekilde olduğu hususları ile hasara tazminat yönünden; dosya içerisindeki evraklar ile aracın markası, modeli, yaşı, km, kaza öncesi ve kaza sonrası hasarı, yapılan onarım işlemleri ve sair hususlar dikkate alınarak, davaya konu trafik kazası sonucu davacı aracında hasar oluşup oluşmadığı, hasar oluşmuş ise hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olup olmadığı, aracın daha önce hasar kaydı var ise bu hasar kayıtları dikkate alınarak davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı belirlenerek rapor hazırlanması istenilmiş, mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 2918 sayılı Yasanın 84/j maddesindeki sürücü kural ihlallerinden manevraları düzenleyen genel şartlara uymama kural ihlali ile kazanın oluşumunda sebep olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken olmadığı anlaşılmakla meydana gelen zarardan araç sürücüsünü haksız fiil sorumluluğu gereği, araç malikini tehlike sorumluluğu gereği sorumlu tutmak gerekmiştir.Bununla birlikte araç maliki ... A.Ş tarafından sunulan 01.10.2021-31.08.2024 tarihleri arasında ... İlçesi dahilindeki kentsel temizlik işi kapsamında kullanılmak üzere araç ve iş makinası kiralama işi hizmet alımına ait sözleşme ve teknik şartname ve araç çalışma puantaj dökümleri kapsamında ... plakalı aracın 3 yıldan fazla uzun süreli ... Belediyesi tarafından kiralandığı ve belediye uhdesinde ve kazanın bu kira sözleşmesi süresi içerisinde kazanın gerçekleştiği sonuç itibari ile taraflar arasında uzun süreli bir kira akdi imzalandığı bu şekilde meydana gelen zarardan araç malikinin sorumlu tutulamayacağı kanaati ile davalı ... AŞ yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş, ... plakalı araçta kaza nedeni ile yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 322.197,42 TL(kdv dahil) hasar meydana geldiği, zarar miktarının 200.000 TL sinin ZMM sigortacısı tarafından ödendiği kalan 122.197 TL nin ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı davacı tarafından ödendiği ve davacının TTK 1472 maddesi gereği sigortalıya halef olduğu ve ödediği bedeli talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ancak her ne kadar işlemiş faiz talep edilmiş ise de davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosyaya yansıyan bir bilgi ve belge bulunmadığından işlemiş faiz kısmı reddedilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin de reddine karar vermek gerekmiştir.Araç malikine karşı başta dava açılmasında trafik kaydına göre davanın adı geçen davalı şirkete yöneltilmesinde davacının bir kusuru bulunmadığından davalı ... A.Ş yönünden lehine vekalet ve yargılama ücretine hükmedilmeyerek tüm bu açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;1-Davanın KISMEN KABULÜNE,Davanın davalı ... A.Ş yönünden pasif husumet yokluğundan reddineDavalı ... yönünden davanın kısmen KABULÜNE, davalının İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı icra dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 122.197,00 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden tahsil gününe kadar yürütülecek yıllık %51,75 ve değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya dair istemin reddineAlacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminat isteminin reddine,Davalı ... A.Ş nin kötüniyet tazminat isteminin reddine,2-Alınması gereken 8.347,27 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 1.695,54 nispi harcın ve 701,94 TL icra peşin harcın mahsubu ile kalan 5.949,79 TL harcın davalı ...'ten tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından sarf edilen 2.123,14 TL harç masrafının davalı ...'ten tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından iş bu davada sarf edilen 8.502,50 TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre 7.400,77 TL sinin davalı ...'ten alınarak, davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre davanın kabul oranına göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre red edilen kısım yönünden takdir ve tayin edilen 18.191,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,7-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde resen iadesine,8-Davalı ... A.Ş tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin bu davalı üzerinde bırakılmasına10-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek davacı vekilinin ve davalı ... ... A.Ş vekili, davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda okunup usulden anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı