Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında sulu arazi niteliğindeki taşınmazların değerlemesi, objektif değer artışı ve istinaf sonrası temyiz incelemesine ilişkin karar.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talepli bir davada, ilk derece mahkemesince kamulaştırma talebi kabul edildikten sonra, tarafların istinaf başvurularının bölge adliye mahkemesince taşınmazların sulu arazi niteliği, bedel tespiti ve faiz gibi konulardaki itirazların reddiyle esastan reddedilmesi üzerine, davacı idarenin özellikle taşınmazın nitelendirilmesi ve faiz uygulamasına yönelik itirazlarını yineleyerek bölge adliye mahkemesi kararını temyiz ettiği yargılama sürecini inceleyen bir belgedir.
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararKARAR
: Esastan retTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların ... Mobilya ve ... İşleri ...Sanayi Bölgesi davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 24... parsel, 1 25... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların ... Mobilya ve ... İşleri ...Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların ... Ovasında bulunmakta olup son derece verimli olduğunu, konumu itibarıyla ulaşım problemi olmadığını, objektif değer artışı uygulanması gerektiğini ileri sürerek kamulaştırma bedelinin Mahkeme tarafından tespit edilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile ... Mobilya ve ... İşleri ...Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların sulu tarım arazisi olarak değerlendirilmesinin tamamen subjektif değerlendirmelere dayandığını, su kuyularının niteliklerinin yerinde tespitinin yapılmadığını, dava konusu taşınmazlarda sadece kuru tarım ürünleri yetiştirildiğini, dava konusu taşınmazda sulama yapılmadığını ve üzerinde hiçbir sulama tesisatının bulunmadığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede toplamda belirlenen beş kuyunun bulunduğunu, bu kuyuların üzerinde bulunduğu taşınmazı dahi sulamaya yeterli miktarda suyu bulunmadığını, bu su kaynaklarının sulamada kullanılabilmesinin mümkün olmadığını, mahkemenin faize hükmetmesinin hatalı olduğunu, faize hükmedilmesine ilişkin kanundaki fıkranın iptal edildiğini ve kanunda halen faiz işletilmesine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin emsallerine göre çok düşük belirlendiğini, münavebeye esas ürünlerin hakkaniyete aykırı seçildiğini, bölgedeki verimli arazilerde 2 yılda 3 ürün alınabildiğini ve daha fazla gelir elde edildiğini, objektif değer artış oranının belirlenmemesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara net ürün gelirine göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazların keşif tutanağı ve bilirkişi raporu ile tespit edilen nitelikleri dikkate alındığında taşınmazların sulu arazi olarak kabulünün yerinde bulunduğu, dava konusu taşınmazların niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi oranının uygun olduğu, aynı bölgeden Dairelerinden geçen rakamlar dikkate alındığında objektif değer artışı uygulanmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bilirkişi heyeti raporunda belirtilen münavebe ürünleri ve verilerinin bölgenin münavebe yapısı ve resmî tarım verileri ile uyumlu olduğu, davacı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.