Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin kasko poliçesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, rent a car aracının ağır hasarı sonrası icra takibi ve muacceliyet ile feri alacakların değerlendirilmesi.
Özet: Davacı tarafın araç kiralama işi yaptığı ve kasko sigortalı aracının kaza sonrası ağır hasar görmesi üzerine sigorta şirketi ile mutabık kalınan tazminatın ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlattığı, davalının takibe itirazı üzerine asıl borcu ödemesine rağmen takip masrafları ve vekalet ücretini ödemediği gerekçesiyle itirazın iptali talebinde bulunduğu uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince, araç üzerinde dain-i mürtehin kaydı bulunması ve sigorta poliçesi gereği ödemenin öncelikle rehinli alacaklıya yapılması şartı nedeniyle borcun henüz muaccel olmadan icra takibi başlatıldığı ve davalının itirazının haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı vekilince kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi ████████ Esas █████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: █████████TÜRK MİLLETİ ADINAKARARİNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ
: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas ███████ KararDAVA
: İtirazın İptali (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını, dava dışı şirkete kiraya verdiği aracı başka bir araç ile karıştığı trafik kazası sonucu ağır hasara uğradığını, aracın davalı tarafından rent a car faaliyet alanlı olarak kasko poliçesiyle teminat altına alındığını, davalının mutabakatname ile ödemeyi taahhüt ettiği tutarı ödemediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz ettiğini, davalının borca itirazından sonra taahhütnameye uygun olarak asıl alacağı ödediğini, ancak icra takibinden doğan takip giderleri ve vekalet ücretini ödemediğini belirterek davalının icra takibinde takip harç, masrafları, vekalet ücreti yönünden itirazının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hasar giderim süreci devam ederken ve daini mürtehin firmadan kredi kapama tutarına ilişkin bilgi beklenmekteyken davacının muaccel olmayan borca dair icra takibi başlattığını, mutabık kalınan tutarın rehinli alacaklı hesabına alacak kaydedilmesi şartının takip tarihi itibarıyla gerçekleşmediğini, borcun vadesi gelmeden davacının takip başlattığını bildirerek davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; kaza tarihinin █████/2023 olduğu, davacının sigorta şirketine kazayı █████/2023 tarihinde ihbar ettiği, taraflar arasında █████/2023 tarihinde mutabakatlı ağır hasar ibra ve feragatnamesi imzalandığı, bu belge ile sigorta şirketinin 273.800 TL sovtaj, 96.200 TL tazminat ödemeyi taahhüt ettiği, bu belge içeriğinde poliçeye şerh edilmiş rehinli alacaklı bir kredi kurumu bulunması durumunda ödemenin talebi halinde rehinli alacaklıya yapılmasının yasal zorunluluk olduğu ve bu hususun davacının bilgisinde olduğunun yazdığı, davaya konu araç üzerinde ... Finansman A.Ş'nin dain-i mürtehin kaydının bulunduğu, sigorta şirketi tarafından bu kuruluşa borç bilgilerinin sorulduğu, bu kuruluş tarafından █████/2023 tarihinde 149.714,68 TL kredi alacaklarının olduğu, bu tutarın belirttikleri ıban numarasına gönderilmesini talep ettiği, sigorta şirketi kredi kuruluşu tarafından talep edilen tutarı yatırdığı, taahhüt ettiği ödemenin bakiye kalan kısmını davacıya ödediği, sigorta şirketinin yaptırdığı ekspertiz çalışması ve diğer işlemler ile taahhütname imzalanmasının TTK'da belirlenen 45 günlük yasal sürenin içinde kaldığı, 45 günlük sürenin █████/2023 tarihinde dolduğu, davacı imzasını taşıyan belgede kredi kuruluşuna ödeme yapılmasının öncelikli olduğunun kabul edildiği, kredi kuruluşundan cevap gelmeden önce alacağın muaccel olmayacağı, davacının bu durumda █████/2023 tarihinde henüz alacak muaccel olmadan icra takibi başlattığı, davalının yaptığı itirazın haklı olduğu, davalının takip masraflarını, ferileri ödemeye zorlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olayda müvekkili tarafından muaccel olan borç için icra takibi yapılmış olmasına ve davalı tarafından söz konusu takibe haksız olarak itiraz edildikten sonra sadece asıl borç yönünden müvekkiline ödeme yapılmış olmasına rağmen dosyadaki delillerin yanlış değerlendirerek hukuka aykırı biçimde hüküm kurulduğunu, müvekkilinin davalı sigorta şirketi ile arasında ... plaka numaralı aracın perte ayrılması sebebiyle uğradığı zarar sebebiyle oluşan tazminatı alabilmek için davalıya gerekli bildirimlerini yaptığını, bu bildirimler neticesinde taraflar ödenecek tazminat hususunda mutabakatlı ağır hasar ibra ve feragatnamesi başlıklı tutanak kapsamında anlaştığını, ancak davalının mevzuat gereği tazminatı ödemesi gereken süreçte tazminat bedelini müvekkiline ödemediğini, bu durumda müvekkilinin de haklı alacağına kavuşmak amacıyla muaccel olan borç kapsamında davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, davalının ise söz konusu takibe haksız olarak itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, akabinde de takibe konu alacak kapsamında sadece taraflar arasındaki anlaşma kapsamındaki anaparayı müvekkiline ödediğini, davalı sigorta şirketinin, müvekkili tarafından haklı olarak muaccel borç için başlatılan takibe itiraz ederek, müvekkilinin ödemiş olduğu takip masraflarından ve vekalet ücretinden kaçınmaya çalıştığını, müvekkilinin davaya konu icra takibini muaccel hale gelen borç için yaptığını, davalının ise müvekkili tarafından yapılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, takibin durmasını sağladığını, sonrasında yalnız asıl alacağı müvekkiline ödediğini, icra takibi başlatıldıktan ve takibe itiraz ile takip durdurulduktan sonra icra takibine konu asıl alacak, borçlu tarafından haricen ödenmiş olursa, bu durumda borçlunun itiraz etmiş olduğu icra takibindeki vekalet ücreti, faiz, tahsil harcı ve fer'ilerinin ödenmesi açısından sorumluluğunun devam ettiğinin kabul edildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİDava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminatın tahsili için başlatılan icra takibinde takip giderleri, harç ve vekalet ücretine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.6100 Sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;Ekspertiz raporu, Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ sayılı icra takip dosya sureti, kasko sigorta poliçesi, hasarlı araç fotoğrafları, yargılama aşamasında makine mühendisi ve sigortacı bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 tarihli rapor, ödeme dekontu, ibraname, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi müzekkere cevabı dosya içerisinde yer almaktadır.Dava konusu Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ sayılı icra takip dosyası ile, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 370.000,00 TL'nin tahsili talebiyle icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının █████/2023 tarihinde 7 günlük itiraz süresi içerisinde takibe konu borca itiraz ettikleri, itirazın iptali talebiyle açılan davanın itirazın davacı alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.Davacının imzasının bulunduğu █████/2023 tarihli ibranamede mutabık kalınan piyasa rayiç değerinin 370.000,00 TL, sovtaj bedelinin 273.800,00 TL, tazminatın 96.200,00 TL olduğu, aracın trafikten çekme belgesinin davalıya teslim edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.Dava dışı ... Grup ... A.Ş. tarafından davacıya █████/2023 tarihinde 215.285,00 TL sovtaj ödemesi yapılmıştır.Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, sigortalı aracın piyasa rayiç değerinin 370.000,00 TL, sovtaj bedelinin 273.800,00 TL, hasar tutarının 96.200,00 TL, muafiyet tutarının 5.000,00 TL, tazminat tutarının 91.200,00 TL olduğu, kaza tarihinin █████/2023, sigorta şirketine ihbar tarihinin █████/2023, mutabakatlı ağır hasar ibra ve feragatname imza tarihinin █████/2023, ilamsız takiplerde ödeme emri tarihinin █████/2023, ... Finansman A.Ş. yazı tarihinin █████/2023, eksper rapor tarihinin █████/2023, ... Finansman A.Ş.'ye 91.200,00 TL ödeme tarihinin █████/2023, ... Grup 58.515,00 TL sovtaj ödeme tarihinin █████/2023, araç satış sözleşmesi tarihinin █████/2023, ... Grup 215.285,00 TL sovtaj ödeme tarihinin █████/2023 olduğu, aracın █████/2023 tarihinde karışmış olduğu kazada uğramış olduğu hasar sonucu tazminat ödemesi sürecinde mutabakatlı ağır hasar ibra ve feragatnamenin █████/2023 tarihinde imza altına alındığı, ilamsız takiplerde ödeme emrinin █████/2023 tarihinde başlatıldığı, dosya kapsamındaki eksik bilgi ve belgelerin araç satış sözleşmesi ile █████/2023 tarihinde tamamlanmış olduğu, sigorta şirketinin sigortalısına tazminat ödeme sürecinin sovtaj firmasının kalan sovtaj tutarını █████/2023 tarihinde yapması ile sonuçlandığı, sigortacının tazminat ödemesini Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları3.3.4. tazminatın ödenmesinin 3.3.4.1 bendi gereği eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde tamamlamak ve sigortalıya ödemek zorunda olup, tazminat ödeme borcunu her halde hasarın ihbarından 45 gün sonra muaccel olacağı, bu durumda eksper rapor tarihi olan █████/2023 tarihinden 10 iş günü içinde █████/2023 tarihinde tamamlamış olduğu, ancak tazminat ödeme borcu için ihbar tarihi █████/2023 tarihinden 45 gün sonunda 22.05.2023 tarihi itibariyle muaccel olan borç için 15 gün sonra █████/2023 tarihinde tazminat ödeme sürecinin sonuçlanmış olduğu tespit edilmiş olup temerrüt durumu, icra takibine konu takip giderleri ve vekalet ücretinin talebinin hukuki değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde bulunduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.Davacı yan kasko sigortalı aracın trafikte seyir halinde bulunduğu sırada karıştığı trafik kazası sonucu ağır hasara uğradığını, davalının imzalanan ibraname kapsamında taahhüt ettiği ödemeyi gerçekleştirmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazının haksız olduğunu, takibe itiraz edildikten sonra asıl alacağın ödendiğini, takip giderleri, harç ve vekalet ücreti yönünden itirazın iptali gerektiğini iddia etmiş, davalı yan ise takip tarihi itibarıyla alacağın muaccel olmadığını, dain mürtehin hakkı sahibi kredi kuruluşundan borç miktarının sorulduğunu savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.Taraflar arasında davalının kasko sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı davacı aracının trafikte seyir halinde bulunduğu sırada karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığı, davacının imzaladığı ibranamede aracın pert total kabul edilerek mutabık kalınan miktarın 370.000,00 TL, sovtajın 273.800,00 TL, tazminat miktarının 96.200,00 TL olduğu, takip tarihine kadar davalının tazminat miktarını ödemediği, davacının ibranamede yer alan tazminat bedelinin tahsili için icra takibi başlattığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, itiraz tarihinden sonra takibe konu asıl alacağın ödendiği, takip giderleri, harç ve vekalet ücretinin ödenmediği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.İstinaf itirazı kapsamında uyuşmazlık, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan muaccel hale gelen bir tazminat alacağı bulunup bulunmadığı, takip koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, davacının aracı davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olup, aracın █████/2023 tarihinde trafik kazasına karışması sonucu hasara uğradığının davalı sigorta şirketine █████/2023 tarihinde ihbar edildiği taraflar arasında ihtilafsızdır.TTK'nun 1427. maddesinde, sigorta bedelinin rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiş, aynı maddenin 4. bendinde borç muaccel olunca sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği belirtilmiştir.Anılan hüküm karşısında davacının davalıya ihbar tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek olan 45 günün son günü █████/2023 olup, alacağın muaccel olduğu tarih █████/2023'tür.İşbu dava konusu icra takibi ise, █████/2023 tarihinde başlatılmıştır.Hal böyle olunca, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan muaccel hale gelen bir alacağının bulunmadığı, alacak muaccel hale gelmeden davacının davalı aleyhine dava konusu icra takibini başlattığı, takip koşulunun oluşmadığı, davalının takibe itirazının bu yönüyle haklı olduğu gözetilerek mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gerekli olan 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.283,10 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 667,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -