danıştay 13. daire, akaryakıt istasyonu bayi otomasyon sistemi manipülasyonu ve dağıtıcı denetim sorumluluğu ihlali kaynaklı idari para cezasının iptali istemini değerlendirdi.

Danıştay 13. Daire, akaryakıt istasyonu bayi otomasyon sistemi manipülasyonu ve dağıtıcı denetim sorumluluğu ihlali kaynaklı idari para cezasının iptali istemini değerlendirdi.

Özet: Akaryakıt dağıtıcı lisansı sahibi bir şirketin, bayisinin otomasyon sistemine izinsiz müdahale ederek hatalı veri sunması ve tespit edilen aykırılıkları ilgili kuruma bildirmemesi fiilleri nedeniyle kesilen idari para cezasının iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, dağıtıcı şirketin bayileri üzerindeki gözetim ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmediği sonucuna vararak, söz konusu idari para cezasını hukuka uygun bulmuş ve davanın reddine hükmetmiştir.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No

:████████

Karar No

:█████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ... Petrolcülük Sanayi A.Ş.

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ... Kurumu

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda █████/2018 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı veriler içermemesi, bayisinin otomasyon sistemine müdahale etmesi ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi fiilinin işlendiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca, 1.220.624,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin bayisi olan ... İnş. Taah. Gıda Akaryakıt Ürün. Turz. Nakl. Tar. Yem San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda █████/2018 tarihinde yapılan denetimde, "... otomasyon sisteminde yapılan kontrolde denetim elemanlarına ibraz edilen (4) adet faturanın otomasyon sistemine yansımadığı, bunun yanı sıra ... numaralı adadan test amacıyla yapılan satışın otomasyon sistemine yansımadığının tespit edildiği, denetim esnasında ... numaralı adadan yapılan satışın otomasyon sistemine yansımaması üzerine, yetkililerce otomasyon sistemi ile elektrik hatları ve elektrik panosunun kontrol edildiği, yapılan kontrolde ofis bölümünün yan tarafında yer alan kapağı açık elektrik panosu içerisinde (1) adet uzaktan kumandalı araç anahtarının bulunduğu, kumandanın herhangi bir gizli düzeneğin parçası olabileceği yönünde oluşan yeterli şüphe sonucunda devam eden detaylı incelemede; her türlü müdahaleden uzak ve sağlıklı bir şekilde çalışan otomasyon sisteminde pompadan satış yapıldığı zaman market ekranı menüsünde bulunan pompa figürlerinin renk değiştirerek pompa satışlarının otomasyon sistemine yansıdığı ancak ... numaralı adadan yapılan satışların otomasyon sistemine bu şekilde yansımadığı, market ekranındaki pompa figüründe herhangi bir değişiklik olmadığının tespit edildiği, ele geçirilen araç kumandasındaki düğmelere basıldığında ise market ekranında değişiklik olup olmadığının gözlendiği ve kumandaya basıldığında 5-6 numaralı adadaki pompa tabancası kaldırıldığında market ekranında renk değişikliği olduğu ve otomasyon sistemine bağlı bir şekilde çalıştığının tespit edildiği, her iki adadan yapılan test satışlarının otomasyon sistemindeki satış raporlarında test olarak görünmesi gerekirken kendiliğinden plaka olarak yansıdığının görüldüğü, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... sayılı arama kararına istinaden yapılan detaylı aramada; istasyondaki ofis bölümünde yer alan çelik kasa içerisinde bir adet araç kumandasının daha tespit edildiği, otomasyondan çıkan kablolar takip edildiğinde kabloların tavan arasında 15*12*8 ebatlarında gri plastik bir kutuya bağlı olduğu görülmüş olup uzaktan kumandaya basıldığında kutu içerisinden elektronik röle sesi duyulması üzerine, denetime katılımı sağlanan otomasyon teknik servis görevlisinin kutu içerisindeki elektronik devrelerinin otomasyon sistemini devre dışı bırakmaya yarayan gizli düzenek olduğunu beyan ettiğinin" tespit edildiği;

İlgili mevzuat hükümleri uyarınca dağıtıcı lisansı sahiplerinin bayilerinin otomasyon sistemine ilişkin yükümlülüklerine dair gözetim ve denetim sorumluluğu bulunması karşısında, dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirketin 5015 sayılı Kanun'un 7. maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen bayisinin otomasyon sistemi üzerindeki denetim yükümlülüğünü yerine getirmediği, istasyon otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmasını sağlayamadığının açık olduğu, bayinin otomasyon sistemine müdahale etmesi, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmaması ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi eyleminin gerçekleştiğinden bahisle idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davacı tarafından, istinaf isteminin reddi kararı gerekçelendirilmeyerek gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği, şirket üzerine atılı eylemin kanıtlanmadığı, görünürde soruşturma ve ön araştırma sonucu rapor alındığı, şirketin Kuruma verdiği hatalı bildirim dışında 1240 sayılı Kurul kararına aykırılığı gösterir herhangi bir tespit, hiç bir şüpheye yer vermeyecek ölçüde ortaya koyacak somut bilgi ve belge elde edilmediği, bayiye ait akaryakıt istasyonuna otomasyon sisteminin kurulduğu ve gerekli rutin denetimlerin gerçekleştirildiği, ilgili tarihte herhangi bir arıza kaydı tespit edilmediği, otomasyon sistemine yansımadığı belirtilen satışların merkezden tespit edilmesinin mümkün olmadığı, bayi otomasyon sisteminin dağıtıcı şirket kayıtlarına göre düzgün çalıştığı, istasyonda sisteme bağlı olmayan tank yapılmasının veya yazılımsal müdahale edilmiş olmasının muhtemel olduğu, böyle bir durumda, sisteminde bunu görmesi engellenen dağıtıcı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, bayinin otomasyon sistemine müdahale etmesine dağıtıcının bir katkısı olamayacağı gibi müdahale etme olanağının da bulunmadığı, bayinin eyleminden dağıtıcının sorumlu tutulmasının suç ve cezanın şahsiliği ilkesine aykırı olduğu, varlığı iddia edilen eylem ile uygulanan ceza arasında orantısızlık olduğu, idari para cezasının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.