Mülkiyet hakkı ihlal edildiği iddiasıyla yola terk edilen taşınmazın tapuya tescili davasında, yetersiz araştırma ve taraf teşkili nedeniyle Yargıtayın ayrıntılı inceleme gerektiren bozma kararı.
Özet: Bu kararda, davacıların kadastro çalışmaları sırasında mülkiyetlerindeki bir alanın haksız yere yol olarak tespit dışı bırakıldığı iddiasıyla açtığı tapu iptali ve tescil davasında, mahkemenin davanın kabulüne ilişkin kararı, Yargıtay tarafından yapılan araştırmanın ve incelemenin yetersiz olduğu gerekçesiyle bozulmuştur; bozma kararında, Karayolları Genel Müdürlüğünün davaya dahil edilmesi, tapu ve kadastro kayıtlarının tüm tedavülleriyle birlikte detaylı incelenmesi, kamulaştırma çalışmalarının araştırılması ve yaşlı, tarafsız yerel bilirkişilerle kapsamlı bir keşif yapılarak taşınmazın sınırlarının ve vasfının kesin olarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili; davacıların ... ilçesi, ... köyü ... mevkii 1 20... parsel sayılı taşınmazın malikleri olduğunu, kadastro çalışmaları sırasında yol olmadığı ve davacıların da muvafakatı olmadığı halde davacılara ait olması gereken 15, 78... 'lik alanın yol olarak tespit dışı bırakıldığını, davacıların mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek paftasında yola terk edilen 15, 78... 'lik alanın davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Hazine davanın reddini savunmuştur.III. MAHKEME KARARIGiresun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.03.2015 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; taşınmazın davacılara ait olduğu, ancak kamulaştırma işlemi tamamlanmadan kamulaştırma planında yol olarak gösterilmesi nedeni ile kadastro çalışmaları esnasında yol olarak tespit dışı bırakıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, fen bilirkişisi ...'un rapor ve krokisinde (B) harfiyle gösterilen yeşil renk ile taralı 15,78 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında davacı ... ve müşterekleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Birinci Bozma Kararı1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 14.05.2018 tarihli ve ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; “ ..Mahkemece yasal ilanlar yapılmadan yazılı olduğu şekilde davanın esası hakkında karar verilmesinin isabetsiz olduğu” gerekçesiyle sair yönler incelenmeksizin karar bozulmuştur.B. Mahkemece Birinci Bozma Kararına Uyularak Verilen KararGiresun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.11.2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; bozma ilamına uyularak davanın kabulüne, fen bilirkişisi ...'un rapor ve krokisinde (B) harfiyle gösterilen yeşil renk ile taralı 15,78 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında davacı ... ve müşterekleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.C. İkinci Bozma Kararı1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairenin 19.12.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile; “...yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Hâl böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi öncelikle Karayolları Genel Müdürlüğünün davaya dahil edilmesi için davacı tarafa süre ve imkan verilmeli, taraf teşkili sağlandıktan sonra Nisan 13 27... ve 240 sıra nolu tapu kayıtlarının ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri (eski yazı olanların Tapu Daire Başkanlığından) getirtilmeli, 1 20... parsel ile söz konusu tapu kayıtlarının revizyon gördüğü tüm taşınmazların kadastro tutanak örnekleri ve oluşan tapu kayıtları ile dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazların tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanaklar ile bu parselleri bir arada gösterir pafta harita örneği getirtilmeli, çekişmeli taşınmazda yol ve kamulaştırma çalışması yapılıp yapılmadığı, tespit dışı bırakılan kısmın kamulaştırılıp kamulaştırılmadığı araştırılmalıdır. Bu şekilde dosya keşfe hazır hale geldikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişisi, inşaat mühendisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşif sırasında öncelikle çekişmeli taşınmaza ait kamulaştırma haritası ve kamulaştırma işlemine ilişkin diğer belgeler uygulanmak suretiyle taşınmazın kamulaştırılan alanlardan olup olmadığı tespit edilmeli; bundan sonra davacının dayandığı tapu kaydının haritasının var ise bu harita zemine uygulanarak kaydın kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca haritasına göre belirlenmeli; tapu kaydının krokisinin/haritasının uygulanamaması durumunda, tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırlarının bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, bu şekilde tapu kaydının kapsamı kesin olarak belirlenmeli; yine yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkilerin gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmesine çalışılmalıdır. Ziraat mühendisi ve inşaat bilirkişisinden çekişmeli taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır. Fen bilirkişisine tapu kaydı ve kamulaştırma haritasının kapsamı, kadastro paftasıyla ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmesi, keşfi takibe imkan veren denetime elverişli ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli; tapu kaydının revizyon gördüğü parseller varsa dikkate alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek kamulaştırma sonucu mülkiyetin geçtiği sonucuna varılır ise tespit hükmü kurulması gerektiği dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu hususlar yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi davada yasal hasım konumunda bulunmaları nedeniyle vekalet ücreti de dahil hiç bir yargılama giderinden sorumlu tutulamayacakları gözetilmeden, karar ve ilam harcının davacılardan alınması gerekirken davalı Hazinenin harçtan muaf olduğu gerekçesiyle alınan peşin harcın davacılara iadesine karar verilmiş olması da isabetsizdir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.D. Mahkemece İkinci Bozma Kararına Uyularak Verilen KararMahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu bölümün, davacılara ait 1 20... parselin uygulanan tapu kaydı kapsamı içerisinde kaldığı, ancak dava konusu bölümün ek kamulaştırma planında yol olarak gösterildiğinden kadastro çalışmalarında yol olarak bırakıldığı, bu kısma ilişkin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmadan kadastro çalışmalarının tamamlandığı ve bu kısmın yola terk edildiği, davacı tarafça iddianın ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, fen bilirkişileri ... ... ... ve ...’nın 18.04.2024 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfiyle gösterilen yeşil renk ile taralı 15,78 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında davacı ... ve müşterekleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriMahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.1.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu alanın kamulaştırma koridoru içinde kaldığını, buna rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava, Medeni Kanun'un 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.Dava konusu bölüm, ... ilçesi, ... köyünde 2006 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında yol olarak tespit harici bırakılmıştır.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı Hazine vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,Temyiz eden davalılar harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,Dosyanın Giresun 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,17.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.