Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, karşılıklı boşanma davasında adli yardım talebi kabul edilen kadının ziynet alacağı yönünden yemin teklif hakkını değerlendirmeyen Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozdu.
Özet: Yargıtay, karşılıklı boşanma davasında davalı-karşı davacı kadının yoksulluk nedeniyle adli yardım talebini kabul ederek temyiz incelemesini başlatmış, davacı-karşı davalı erkeğin ve kadının ziynet alacağı dışındaki tüm temyiz itirazlarını reddetmiş; ancak kadının ziynet eşyalarının elinden alındığı iddiasıyla açtığı alacak davasında, ilk derece mahkemesinin yemin delili hakkını hatırlatmadan ve bu yönde işlem yapmadan davayı reddetmesini usul hatası bularak, ziynet alacağı davasının reddine ilişkin istinaf kararını bozarak ilk derece mahkemesinin kararını kadının lehine bozmuş ve diğer temyiz itirazlarını onamıştır.
MAHKEMESİ
: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk DairesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.DAVA TÜRÜ
: Karşılıklı BoşanmaİLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul Anadolu 17. Aile MahkemesiSAYISI
: █████████ E., ████████ K.Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı- karşı davalı erkek vekili tarafından, kusur belirlemesi ve kadın lehine hükmedilen tazminatlar yönünden; davalı- karşı davacı kadın vekili tarafından ise duruşma istemli olarak ziynet alacağı davasının reddi, kusur belirlemesi, tazminat ve nafaka miktarları yönünden temyiz edilmiş olup kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda 17.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davalı- karşı davacı ... vekili Avukat ... geldi. Karşı taraf temyiz eden davacı- karşı davalı ... ve vekili gelmedi. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı- karşı davacı kadın tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.Adli yardım, 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı- karşı davalı erkek vekilinin tüm, davalı- karşı davacı kadın vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2.Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (4721 sayılı Kanun md.6). Davalı- karşı davacı kadın, dava dilekçesinde, ziynet eşyalarının davacı- karşı davalı tarafından elinden alındığını ve erkeğin borçları için bozdurulduğunu belirterek ziynet eşyalarının aynen iadesini mümkün değilse bedelinin tahsilini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince ziynet eşyaları yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Somut olayda, kadın dava konusu ziynet eşyalarının davalı tarafından elinden alındığını ve bunların davalı erkeğin borçları için bozdurulduğunu sunduğu delillerle ispat edememiştir. Ancak, davalı- karşı davacı kadın delil listesinde açıkça "yemin" deliline de dayanmıştır.Bu sebeple, Mahkemece ziynet alacağı istemiyle ilgili olarak davalı- karşı davacı kadına yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılarak, kabul edildiği takdirde usulünce yemine ilişkin yargılama işlemlerinin yerine getirilmesi ve gerçekleşecek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden ret kararı verilmesi, bozmayı gerektirmiştir.KARARAçıklanan sebeplerle;1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının ziynet alacağı davasının reddi yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2.İlk Derece Mahkemesi kararının ziynet alacağı davasının reddi yönünden kadın yararına BOZULMASINA,3.Davacı- karşı davalı erkeğin tüm, davalı- karşı davacı kadının sair yönlere ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ONANMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden...........'a iadesine,Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ............'ya yükletilmesine,40.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı- karşı davalı ...' den alınarak kendisini duruşmada vekil ile temsil ettiren davalı- karşı davacı ...'ya verilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.