danıştay 10. daire, atatürk havalimanı terör saldırısında vefat eden oğlu için 5233 sayılı kanun kapsamında maddi ve manevi tazminat taleplerinin temyizen incelenmesi.

Danıştay 10. Daire, Atatürk Havalimanı terör saldırısında vefat eden oğlu için 5233 sayılı kanun kapsamında maddi ve manevi tazminat taleplerinin temyizen incelenmesi.

Özet: Terör saldırısında hayatını kaybeden oğlunun maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle açılan davanın temyiz sürecini inceleyen bu hukuki belge, İstanbul Valiliğinin tazminat başvurusunu reddetmesi üzerine başlayan yargılamada, idare mahkemesinin kısmi kabul ve reddiyelerine, bölge idare mahkemesinin önceki bir Danıştay bozma kararına uyarak maddi tazminat istemini reddetmesine karşılık; davacının hükmedilen tazminatın yetersizliğini, davalı idarelerin ise reddedilen maddi tazminat üzerinden vekalet ücreti talebini ileri sürerek kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulmasını talep ettiği bir temyiz incelemesini içermektedir.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)

: 1- ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

: 1. Huk. Müş. Yrd. V. ...

2- ... Valiliği / ...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN_KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacı tarafından esasa yönelik, davalı idarelerce vekalet ücretine yönelik temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacı tarafından; oğlu ...'nin █████/2016 tarihinde Atatürk Havalimanında gerçekleştirilen terör saldırısında vefat etmesi üzerine, maddi ve manevi zararının tazmini amacıyla 5233 sayılı Kanun kapsamında yapılan █████/2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 150.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline, maddi tazminat istemine ilişkin kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat istemine ilişkin ise davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2021 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kısmen bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmına yönelik davacı istinaf başvurusunun reddine, dava konusu işlemin iptaline ve maddi tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarına yönelik davalı idarelerin istinaf başvurularının kabulüne, kararın bu kısımlarının kaldırılmasına ve bu kısımlar hakkında davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

: Davacı tarafından, 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tazminat miktarının kişilerin gerçek zararını karşılayacak düzeyde olmadığı, duyulan acı ve eleme karşılık hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğu iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, reddedilen maddi tazminat tutarı üzerinden ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği iddialarıyla; davalı İstanbul Valiliği tarafından ise reddedilen maddi tazminat tutarı üzerinden idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

: Davalı idareler tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin kısmen incelenmeksizin reddi kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; oğlu ...'nin █████/2016 tarihinde Atatürk Havalimanında gerçekleştirilen terör saldırısında vefat etmesi üzerine, maddi ve manevi zararının tazmini amacıyla 5233 sayılı Kanun kapsamında yapılan █████/2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 150.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

A) Davacının manevi tazminat istemine ilişkin temyiz isteminin incelenmesi:

Dosyanın incelenmesinden; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin iptali, maddi tazminat istemine ilişkin kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı, manevi tazminat istemine ilişkin ise davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen kararına karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davalı idarelerin istinaf istemlerinin reddine karar verildiği; taraflarca bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2021 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla, davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi yönünde karar verilerek, Mahkeme kararının davacının manevi tazminat istemlerine ilişkin kısmının onandığı, dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemine ilişkin kısmının ise bozulduğu, böylece Mahkeme kararının manevi tazminat istemlerine ilişkin kısmının kesinleştiği; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince de bozma kararına uyularak, tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği ve davacılar ile davalı idareler tarafından anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği, anılan kararın adı geçen davacının manevi tazminat istemine ilişkin kısmının ise kesinleştiği, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen hukuka aykırılık iddialarının bir kısmının kararın kesinleşen kısmına yönelik olduğu dikkate alındığında, adı geçen davacının manevi tazminat istemine ilişkin kısma yönelik temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

B) Temyize konu kararın esas yönünden incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemine yönelik davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

C) Temyize konu kararın vekalet ücreti yönünden incelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda yasa gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren bir tarifenin hazırlanacağı, avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı; 169. maddesinde, yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamayacağı belirtilmiştir.

Buna göre, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin amacı, avukatların mesleklerini icra ederken hak edecekleri ücret için belli bir asgari sınır getirmektir. Bir başka ifade ile yapılan hukuki yardımın niteliği veya niceliği ne olursa olsun, avukatın verdiği hukuki hizmetin maddi karşılığının belli bir miktarın altına düşmesini engellemektir.

█████/2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve ilk karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 20. maddesinde, "(1) Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılmakta olan dava, davacı tarafından; oğlu ...'nin █████/2016 tarihinde Atatürk Havalimanında gerçekleştirilen terör saldırısında vefat etmesi üzerine, maddi ve manevi zararının tazmini amacıyla 5233 sayılı Kanun kapsamında yapılan █████/2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 150.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E

:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, maddi tazminat istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat istemi yönünden ise davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre iptal edilen işlem için 1.090,00 TL vekalet ücreti ile kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 5.850,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, reddedilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 5.850,00 TL vekalet ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesi şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen istinaf başvurularının reddine ilişkin kararının temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Onuncu Dairesince dava konusu işlemin iptaline, maddi tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarının bozulmasına, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının onanmasına karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince bozulan kısımlar yönünden bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemi hakkında davanın reddine ve manevi tazminat ile ilgili kısmın kesinleşmesi nedeniyle kabul edilen manevi tazminat nedeniyle 5.850,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, davada manevi tazminat isteminin bir kısmının ve diğer kısımların reddedilmesi söz konusu olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca belirlenen 5.850,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine hükmedilmiştir.

Davada, davacının manevi tazminat istemine yönelik ilk derece mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine ilişkin kısmı ile bu tutarlar üzerinden taraflar lehine hesaplanan vekalet ücretine ilişkin kısmın kesinleştiği açıktır. Dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemi yönünden ise Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyularak yeniden hüküm tesis edilerek bu kısımlar hakkında davanın reddine karar verilmişse de bu kısımlar ile ilgili olarak vekalet ücreti yönünden kesinleşen manevi tazminat tutarları üzerinden ilk derece mahkemesi kararı tarihindeki tarife uyarınca vekalet ücreti hesaplandığı görülmüştür. Dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemi yönünden ayrı iki istem olup her iki istem yönünden davalı idareler lehine kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının manevi tazminat istemine ilişkin temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarelerin vekalet ücretleri ile ilgili temyiz istemlerinin KABULÜNE,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin iptali istemi ile maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,

3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.