Kamusal kurumun haczedilemez hesaplarından rızasız virman ve icra dosyasına ödeme nedeniyle oluşan kamu zararı ve iadesi talepli alacak davasında görevsizlik kararı.
Özet: Kamu kurumu olan davacının, banka hesaplarındaki haczedilemez nitelikteki Türk lirası ve döviz mevduatlarının rızası dışında icra dosyasına aktarıldığını iddia ederek kamu zararı oluştuğunu, bu nedenle tahsil edilen bedellerin, kur zararlarının ve yoksun kalınan mevduat faizinin yasal faizleriyle birlikte davalı bankadan iadesini talep ettiği alacak davasında mahkeme, davanın ticari nitelikte olmaması ve tarafların tacir sıfatına sahip bulunmaması nedeniyle görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu sonucuna varmıştır.
T.C.
İSTANBUL21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████ KararDAVA
:Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyasından ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, ... Bankası-Aksaray/İstanbul Ticari Şubesindeki haczedilemez nitelikteki müvekkili hesaplarına haciz işlemi uygulandığını, dava dilekçesi 1. Sayfasında belirtilen banka hesaplarındaki Türk Lirası ile Yabancı Dış Kredi Proje Ödeme Euro hesaptaki yabancı para TL ye çevrilerek müvekkiline ait aynı banka nezdindeki ... Levazım ve Ayniyat Müd. Talebi hurda ambarında toplanan metal hurdaların satışından elde edilen gelirlerin yatırılması için açılan hesaba müvekkilinin herhangi bir izni, onayı veya muvafakati olmadan havala işlemi yapıldığı ve bu hesap üzerinden .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasına ödeme yapıldığını, bu nedenlerle; müvekkili kurumun yapılan işlem ile kamu zararına uğradığının tespitini, .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyası ile müvekilinin talimat veya onayı olmadan haczi kabil olmayan yabancı para ve TL hesaplarından icra dosyalarına gönderilen tüm bedellerin şimdilik 10.000,00TL'sinin davalıdan tahsili ile, █████/2025 tarihinden itibaren kamu bankalarınca mevduatlara uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte taraflarına geri verilmesine, kur zararlarının 10.000,00TL'sinin █████/2025 tarihinden itibaren kamu bankalarınca mevduatlara uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile idarelerine ödenmesine, TL hesapları ile Yabancı para hesaplarından yapılan işlem ile yoksun kalınan mevduat faizinden doğan zararın fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00TL sinin █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek olan mevduat faizi ile, ayrıca yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde kurumlarının tespit edilemeyen zarar kaleminin tespit edilmesi ve belirlenen zarar kalemleri ile birlikte zararlarının idarelerine ödenmesine karar verilerek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, cari hesabın bulunduğu banka hesabına davalı tarafından yapılan virman işleminin iptali ve çekilen paranın iadesi talebine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" şeklindedir.Aynı kanunun 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." demek sureti ile ticari dava kavramını açıklamıştır.İstanbul BAM 46. HD'nin ████████ Esas - ████████ Karar sayılı ilamında: "..kamu kurumu olan davalının tacir olmadığı ve davanın niteliği gereği de ticari dava olarak kabul edilemeyeceğinin açık olduğu, dolayısıyla da somut davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahsedilemeyeceği, bu durumda da davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından.." şeklinde belirtilerek davacı Belediye yönünden davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.Her ne kadar görev itirazı yapılmamış ise de; görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.6100 Sayılı Kanunun 2. Maddesinde bulunan "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesi ile Asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkeme olarak belirlenmiştir. Davacılar ile davalılar arasında uyuşmazlık, haksız fiile dayalı alacağın tahsili amacıyla açılan alacak davasına ilişkin olup, tarafların tacir olmadığı ve uyuşmazlığın çözümünde genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilip HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-)Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE,2-)HMK'nın 20. Maddesi uyarınca; bu karar verildiği anda kesin ise kararın tebliği tarihinden, karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşir ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan biri veya ikisi mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli olan İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce dosya üzerinden re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,3-)Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E-imzalıdırHakim ...E-imzalıdır