Hizmet alımı sözleşmesi kapsamında idarece ödenen işçilik alacaklarının yükleniciden rücuen tahsili talebine ilişkin mahkeme kararı.
Özet: Davacı idare, davalı yüklenici firma ile yapılan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalışan işçilere ödemek zorunda kaldığı işçilik alacakları ile stopaj ve KDV kesintilerinden kaynaklanan toplam 51.114,63 TLnin, sözleşme ve yasal mevzuat gereği davalının sorumluluğunda olduğu gerekçesiyle, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini rücuen talep ederken; davalı şirket ise, davacı kurumun asgari ücret artışını bahane ederek kendi iradesi dışında işçi sözleşmelerini feshettiğini, halihazırda müvekkiline ait hakediş ve nakit teminatlardan dava dışı işçilere ödemeler yaparak 16 milyon TLyi aşan kesintiler yaptığını, bu durumun bilirkişi raporları ve muavin defter kayıtlarıyla sabit olduğunu, davacı idarenin fesihte müterafik kusurlu olması nedeniyle rücu talebinde bulunamayacağını ve mükerrer tahsilat amacı taşıdığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.
T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARART.C....8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile eski unvanı .... .... .... Karar sayılı ilamı gereğince kesin hükme bağlanan alacak kalemlerinin... ... ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili İdare tarafından icra dosyasına 6.092,56-TL ile Stopaj ve KDV kesintisi nedeniyle 548,15-TL olmak üzere toplam 6.640,71-TL ödendiğini, yine davalı şirket ile imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'ın işten çıkartılması sonucunda, hem müvekkili İdare hem de yüklenici şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı Yasa'dan kaynaklanan alacaklar için dava açıldığını, ... ... ... Karar sayılı ilamı ile kesin hükme bağlanan alacak kalemlerinin ... .... .... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili İdare tarafından icra dosyasına 5.645,38-TL ile Stopaj ve KDV kesintisi nedeniyle 510,37-TL olmak üzere toplam 6.155,76-TL ödendiğini, müvekkili idare tarafından ödenen işçilik alacakları bedellerine ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili idareye iadesi hususunda Arabulucuya başvurulduğunu, ancak davalı ile uzlaşmaya varılamadığını, müvekkili İdare tarafından ödenmek zorunda kalınan bedellerden, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri ile yasal mevzuat gereğince davalı yüklenicinin sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; davanın kabulü ile işçilik alacağından kaynaklanan ve müvekkili İdare tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 51.114,63-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı İdare arasında 03.08.2015 tarihinde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, ihale süresinin 12 ay olduğunu, birlikte davacı kurum tarafından asgari ücret artışı neden gösterilerek ihale kapsamında çalışan işçilerle kurulan belirli süreli iş sözleşmeleri müvekkilinin iradesi dışında kurum tarafından feshedildiğini, davacı kurumun doğrudan işçi adı belirtmeksizin müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaparak müvekkil şirketin alacaklarını sıfırladığını, tarafları ve konusu aynı birçok benzer dosyada tespit edildiği gibi ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan ████████ Esas sayılı dava dosyasına sunulan ek raporda tespit edildiğini, işbu raporda müvekkili şirkete ait 16.483.201,39-TL kesinti yapıldığı tespit edilmiş olup davacı kurum yapılan işbu kesintileri dava dışı işçilere ödeme yaparak müvekkili şirketin alacaklarını sıfırladığını, davacı kurumun müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaptığı hususu benzer dosyalara sunulan raporlar ve belgeler ile de sabit olduğundan mükerrer tahsil amaçlayan işbu davanın reddi gerektiğini, davacı kurum her ne kadar tüm kesintilerde doğrudan işçi adı belirtmese de müvekkili şirkete ait nakit teminat ve hakedişleri kullanarak dava dışı işçilere ödeme yaptığı ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde ███████ Esas sayısı ile görülmekte olan dava dosyasına sunulan 24.01.2023 tarihli bilirkişi raporu dahil birçok benzer uyuşmazlıkta tespit edildiğini davacı kurum tarafından kesin teminatlara ilişkin tutulan muavin defter kayıtlarında müvekkil firma teminat mektuplarından beş milyona yakın kesinti yapıldığını, huzurdaki dava ile tarafları ve konusu aynı ... 3. Asliye ticaret mahkemesine sunulan 03.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda taraflar arası sözleşmenin 26. Maddesine uymayacak şekilde davacı idarenin fesihte bulunması sebebiyle müterafik kusuru olduğu şeklindeki çıkarımlarının gözetilmesi ve işbu sebeple davacının rücuen tazmin talebinde bulunamayacağının dikkate alınmasını talep ettiklerini, dava ile tarafları ve konusu aynı olan ... 5. Asliye ticaret mahkemesi ████████ esas sayılı dosyası ile ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ esas sayılı dosyasına davacı kurum tarafından sunulan muavin defter kayıtları incelendiğinde, kurum tarafından müvekkil şirkete ait hak edişlerden kesinti yapılmak suretiyle dava dışı işçilere ödemeler yapıldığı görüleceğini, dava dışı işçilerin işçilik alacaklarının davacı kurum tarafından ödenmiş olduğu tarihlere kadar kayıt altında tutulan müvekkil şirkete ait muavin defter kayıtlarının incelenmesini, aynı taraf ve konuya sahip ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyaya davacı kurum tarafından sınırlı bir tarih aralığına ait muavin defter kayıtları sunulmuş olup söz konusu kayıtlarda huzurdaki davaya konu ihale sözleşmeleri ile aynı ihale sözleşmelerinde çalışan işçilerin işçilik alacaklarının müvekkili şirkete ait hakediş bakiyelerinden ve nakit teminatlarından kesinti yapıldığının açıkça görüldüğünü, iş sözleşmeleri, davacı idare tarafından tek taraflı irade beyanı ile feshedildiğini, 4587 sayılı İş Kanunu madde 112'ye eklenen fıkra gereği davacı kurumun dava dışı işçilerin alacak kalemlerinden münferit olarak sorumlu olup, işbu sebeple ödemiş olduğu tutarı müvekkili şirketten rücuen tazmin etmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına da gelmemek kaydıyla, davacının yarı yarıya sorumlu bulunduğunu, zamanaşımı ve talep edilen faize itiraz ettiklerini belirterek bu nedenlerle müvekkili şirketin dava konusu alacak kalemlerine ilişkin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davacının haksız ve dayanaksız davasının reddine, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte Kamu İhale Kurulu’nun incelemesi ile de sabit olduğu üzere işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünün yalnızca müvekkili şirkette olmadığı, idarenin de sorumluluğunun bulunduğu dikkate alınarak TBK md. 167 gereği müvekkili şirket ile davacı ...’nin eşit oranda sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, davacı tarafından dava dışı işçiler ... ... ... ve ...'a mahkeme kararlarına dayalı olarak yapılan işçilik haklarına ilişkin ödemelerin, davalı yüklenici şirketten rücuen tahsili istemine ilişkindir.İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce yapılan yargılama sırasında gerekli deliller toplandıktan sonra, dosyanın işçi alacaklarının rücusu konusunda uzman bilirkişi...'a tevdi edilmiş olduğu, düzenlenen 13.05.2024 tarihli raporun dosyaya sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, taraf vekilleri tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarda bulunulduğu, daha sonra dosyanın SMMM bilirkişi ...'e tevdi edilerek, davacı kayıtları da incelenerek bir rapor düzenlenmesinin istenildiği, verilen ara karara uygun olarak yapılan inceleme sonucu anılan bilirkişi tarafından düzenlenen 14.10.2024 tarihli raporun dosyaya sunulduğu, taraf vekilleri tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarda bulunulduğu görülmekle, araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından tahkikata son verilmiştir.Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporlarına ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından dava dışı işçiler... ... ... ve ...'a mahkeme kararlarına dayalı olarak icra müdürlüklerine toplamda 51.114,64-TL ödeme yapılmış olduğu, davacı İdare ile davalı şirket arasında yardımcı işler konusunda hizmet alımı sözleşmesinin imzalandığı, imzalanan bu sözleşme sonucu davacı Kurum ile davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulduğu, kendilerine davacı Kurum tarafından ödeme yapılan dava dışı işçilerin hizmet alımı yapılan davalı şirkette işçi olarak çalıştıkları, davacı ile eski unvanı ... Güvenlik A.Ş. olan davalı arasında 03.08.2015 tarihinde imzalanan 12 ay süreli hizmet alımı Sözleşmesinin "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı 22. maddesinde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personelle ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür." şeklinde olduğu, Teknik Şartnamenin 14.6 maddesindeki düzenlemenin; "Yüklenici, yürürlükteki İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı hükümlerine göre çalıştıracağı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak zorundadır. Mevzuata göre işçi alınması, çıkartılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aittir." şeklinde olduğu, buna göre taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde, işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı, mahkeme kararları ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının tamamının davalı ... .... ... Anonim Şirketi dönemine ait olduğu, dava dışı işçilerin davalı şirket dışında başka bir işverende çalışmasının bulunmadığı, bu nedenle davacı Kurum tarafından dava dışı işçilere mahkeme ilamlarına dayalı olarak icra dairelerine yapılan toplamda 51.114,64-TL'lik ödemenin tamamından aralarındaki Hizmet Alım Sözleşmesi ve eki niteliğindeki Teknik Şartname hükümleri uyarınca davalının sorumlu olduğu, davacının yaptığı ödemeyi rücuen tazminini talep edebileceği hususları belirlenmiş ise de davalı şirket vekili tarafından yapılan savunmada; davalı şirkete ait hak ediş ve nakit teminatlardan kesinti yapıldığını, davacı Kurum tarafından tutulan Muavin Defter kayıtlarında, davalı şirkete ait hak edişlerden ve teminat mektuplarından beş milyona yakın kesinti yapılarak dava dışı işçilerin işçilik alacaklarının davacı Kuruma ödenmiş olduğunun ileri sürülmesi nedeniyle davalının bu yöndeki savunmalarının haklı olup olmadığının tespiti amacıyla 24.09.2024 tarihli celsede, SMMM bilirkişiden rapor alınması ile bilirkişiye davacı ...'ye ait defter ve kayıtları yerinde inceleme yetkisinin verildiği, verilen ara karar uyarınca davacı defter ve kayıtları üzerinde yapılan mali incelemeler sonucu Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 14.10.2024 tarihli raporda özetle; davacı Kuruma ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, davacı kayıtlarının Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, davacı defterlerinde davalı için 320.01.03…..320.01.06 (3140) Satıcılar, 330.01.02 Teminat ile 830.03.05.01.11 Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan Personele Yapılacak Kıdem Tazminatı Ödemeleri hesaplarının kullanıldığı, davacıya ait 320 Hesabın 2021 yılında kapandığı, 330.01.02 Teminat Hesabının ise 30.06.2020 tarihinde kapandığı, yani bakiye vermediği, 830.03.05.01.11 Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan Personele Yapılacak Kıdem Tazminatı Ödemeleri Hesabının ise açık ve aktif olduğu, davaya konu olan 51.114,62-TL ödemeler toplamının ise bu hesapta takip edildiği, bu hesabın "borç bakiyesi" verdiğinin muavin defter kayıtlarından görüldüğü, bu hesabın bütçeden karşılanan davalıya ait çalışanlara ödenen kıdem tazminatlarının takip edildiği hesap olduğu, davacının defter kayıtlarına göre davalının, davacıdan herhangi bir alacağının olmadığı, bu nedenle davacı tarafından davalı çalışanlarına yapılan ve davaya konu olan işçilik alacaklarına ilişkin ödemelerin davacının bütçesinden karşılandığı ve davalıdan alacaklı olduğu sonucuna varılmış olduğu" hususlarının belirtildiği, bu durumda; gerek işçi alacaklarının rücusuna ilişkin konuda alınan bilirkişi raporuna gerekse davacı defterleri üzerinde yapılan mali inceleme sonucu alınan bilirkişi raporuna göre davacının, dava dışı işçiler için kendi kaynaklarından yaptığı ödemeleri davalı yükleniciden ödeme yaptığı tarihlerden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen tahsilini talep etme hakkı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne ilişkin açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının KABULÜ İLE, 51.114,63-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bu miktarın tahsili sırasında;-31.675,09-TL'lik kısmına 27.12.2021 tarihinden,-6.643,08-TL'lik kısmına 18.01.2022 tarihinden,-6.155,76-TL'lik kısmına 20.01.2022 tarihinden,-6.640,70-TL'lik kısmına 13.01.2022 tarihinden itibaren tahsil edilecekleri tarihe kadar avans faiz oranları uygulanmak suretiyle işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Harçlar Kanunu gereğince hüküm altına alınan 51.114,63-TL üzerinden hesaplanan 3.491,64-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 872,92-TL harcın mahsubu sonucu kalan 2.618,72-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvuru harcı, 872,92-TL peşin harç ve 38,40-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.181,17-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,4-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 414,00-TL posta ve tebligat gideri, 10.500,00-TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 10.914,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025