Kayıp Çekin İstirdadı ve Teminatın İadesi Talepli Kambiyo Senedi Davasında, Zorunlu Arabuluculuk Şartı Eksikliği Nedeniyle Usulden Reddedilen Gerekçeli Karar
Özet: Müvekkilinin rızası dışında kaybolan ve kötü niyetli üçüncü kişi konumundaki davalının elinde bulunan kambiyo senedi niteliğindeki çekin iadesini talep eden davacının açtığı istirdat davasında, mahkeme, taraflar arasında ticari davalar için Türk Ticaret Kanununda öngörülen dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştirilmediğini tespit ederek, davacı vekiline verilen kesin süreye rağmen arabuluculuk sürecinin tamamlanmaması üzerine, davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar vermiştir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: ███████ Esas - ███████ Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AYargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliT.C.ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ███████KARAR NO
: ███████HÂKİM
:....KATİP
: ....DAVACI
: ....VEKİLİ
: Av. ....DAVALI
:........DAVA
: İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025G.K. YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.I) İDDİA
:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... San. Tic. Ltd. Şti. ile yapmış olduğu alım satım ticaretinden dava konusu çeki almış olduğu; uhdesinde olan ve ileri keşide tarihi gelmediği için işlem yapılamayan çekin hamili bulunduğu; ... A.Ş. .... şubesine ait, █████/2024 tarih ve 277.589,00 TL bedelli 1 adet çekin müvekkilinin bilgisi dışında ve rızası hilafında kaybolduğu; müvekkilinden sonra çekte cirosu olan şirketler ve davalı ... Paz. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti. isimli şirket arasında ticari ilişki bulunmadığı; davalı şirketin çeki elinde bulunduran kötü niyetli 3. kişi olduğu; çekin kargoda kaybolduğu; çeklerin vadesi gelmeden durumun fark edilip herhangi bir mağduriyete sebep olunmaması adına söz konusu çek hakkında ödeme yasağı talepli olarak .... Esas sayılı dosyası kapsamında kıymetli evrak iptali davası açıldığı ve ödeme yasağı verilerek anılan kararın bankaya bildirildiği; davalı tarafından, .... D.İş sayılı dosyası ile çekin keşidecisi olan ... Şirketi aleyhine ihtiyati haciz kararı aldırıldığı; çekin iptali beklenirken, .... sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibi kapsamında çekin keşidecisine karşı haksız kazanç elde etme iradesiyle icra takibi başlatıldığı; müvekkili şirket tarafından borçlu olarak gözüken keşideci şirketin mal varlığındaki hacizleri kaldırmak için ihtiyati haciz dosyasına çek miktarı olan 277.589,00 TL'yi teminat olarak yatırdığı; davalı şirket tarafından çekin keşidecisi aleyhine .... Esas sayılı dosyasıyla esas icra takibine başlanıldığı; çek miktarının davalıya ödenmesi halinde müvekkili şirketin zarara uğrayacağı; müvekkilinin rızası hilafına kaybolan işbu çekin de davalı uhdesinde olduğu anlaşıldığından dava konusu çek yaprağının iadesi için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu beyan edilmiş olup; ... A.Ş. .... Şubesi, ... çek seri numaralı, █████/2024 tarih, 277.589,00 TL bedelli, keşidecisi ... Şirketi Ltd. Şti. olan çekin davalıdan istirdatına; müvekkili bulunan şirketin haklı hamil olduğunun tespitine ve çeklerin müvekkile teslimine; .... Esas sayılı dosyasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına; davalı tarafından .... Esas sayılı dosyasında keşideci şirketin mal varlığına koyulan hacizlerin kaldırılması amacıyla yatırılan çek bedeli olan 277.589,00 TL teminatın Mahkememiz kasasına teminat olarak tevdine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.II) SAVUNMA
:Davalı tarafa; Mahkememizce bu aşamada tebligat gönderilmeksizin, dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine dair hüküm tesis edilmiştir.III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; davacı ... Limited Şirketi ile davalı ... Paz. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti. arasında huzurdaki davanın açılması öncesinde arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmekle; Mahkememizce █████/2025 tarihinde verilen ara karar kapsamında davacı vekiline, arabuluculuk tutanağının Mahkememize sunulması veya arabuluculuk dosya numaralarının Mahkememize bildirilmesi amacıyla davacı vekiline kesin süre verilmesine karar verilmiş; müteakiben Mahkememiz ara kararı davacı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, davacı vekili tarafından █████/2025 tarihinde sunulan beyan dilekçesi kapsamında, huzurdaki davanın "çek istirdatı davası" olmasından bahisle arabuluculuk yoluna başvurulmamış olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin, dava tarihinde yürürlükte bulunan hali aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.Yukarıda belirtilen Kanun hükmü kapsamında da belirtilmekte olduğu üzere; konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının ikamesi öncesinde, arabuluculuk yoluna başvurulmuş olması, 6102 Sayılı Kanun ile getirilmiş bir özel dava şartı niteliğindedir.Öğretide ve uygulamada; "çek istirdat taleplerinin", ilgili Kanun hükmünde belirtilen "konusu bir miktar para olan ... istirdat davaları" kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu, uzun müddet tartışma konusu olmuş; neticeten tesis olunan Yargıtay güncel kararları doğrultusunda, çek istirdat taleplerinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği görüşüne varılmıştır (.... ).Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce, dosya üzerinde yapılan incelemede; davacı tarafından sunulan talebin, "çek istirdat talebi" olduğu ve bu doğrultuda 6102 sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca "arabuluculuk faaliyetine" tâbi bulunduğu; "özel bir dava şartı" niteliğinde bulunan arabuluculuk faaliyetinin, taraflar arasında gerçekleştirilmemiş olduğu ve neticeten dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşılmakla; davanın usulden reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.IV) HÜKÜM
: (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)1) Mahkememiz nezdinde açılan davada; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A. maddesi uyarınca, arabuluculuk şartının yerine getirilmediği ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından; davanın USULDEN REDDİNE;2) Karar ve İlâm Harcı
:a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL peşin harç miktarı ile ilgili olarak; davacı tarafından 4.740,53 TL yatırılmış bulunduğu anlaşıldığından; fazla yatırıldığı tespit olunan 4.125,13 TL harcın, kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde yatırana İADESİNE,b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 615,40 TL başvuru harcı ve 87,50 TL vekalet harcı toplamı olan 702,90 TL harç miktarının, davacı üzerinde BIRAKILMASINA;3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı
:a) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin; davacı üzerinde BIRAKILMASINA;b) Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,Dair; tarafların yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca.... Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. █████/2025Katip .... Hâkim ....¸ ¸Gerekçeli Karar