istanbul anadolu 13. asliye ticaret mahkemesinde görülen, araç iç dizaynı eser sözleşmesinden doğan geç teslim cezai şartı tazminat davasının yargılama süreci ve bilirkişi incelemesi.

İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, araç iç dizaynı eser sözleşmesinden doğan geç teslim cezai şartı tazminat davasının yargılama süreci ve bilirkişi incelemesi.

Özet: Taraflar arasında araç iç dizaynına yönelik imzalanan eser sözleşmesinden kaynaklanan, davacının geç teslim nedeniyle talep ettiği cezai şarta ilişkin bu tazminat davasında, davacı 10.000 TL cezai şart ve faizini talep etmiş, davalı ise görev itirazı ve haksız dava savunmasında bulunmuştur. Yargılamada görev uyuşmazlığı çözülmüş ve davalıdan teminat alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında, ara ödeme gecikmeleri dikkate alındığında aracın teslim tarihi belirlenmiş, davacının teslim anında geç teslimle ilgili açık bir ihtirazi kaydının bulunmadığı ancak kaplama malzemesiyle ilgili bir kaydının olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi, 158 günlük gecikme için 47.400,00 EUR cezai şart tahakkuk ettiğini ve davacının son ödemeyi eksik yapması durumunda bu tutardan düşülerek 46.200,00 EUR talep edebileceğini rapor etmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat

DAVA TARİHİ

: █████/2021

MAHKEMEMİZE

TEVZİ TARİHİ

: █████/2022

HEYETE TEVDİ TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında --- tarihinde ----- aracın iç dizaynı için eser sözleşmesi imzalandığını, davacının davalıya ödemelerini eksiksiz ve zamanında yaptığını, ancak adacın davacıya sözleşmeye aykırı bir şekilde ------ tarihinde davalının iş yerinde tutanak karşılığında teslim edildiğini, davacının da yurt dışında turizm işi ile ilgilenmesi nedeniyle zamanın kendileri için önemli olduğunu ve bu şartla davalı ile anlaşma yapıldığını, geç teslim durumu söz konusu olması durumunda sözleşmeye bu hususla ilgili olarak cezai şart koyulabileceğinin anlaşıldığını, açıklanan nedenlerle de geç teslim nedeniyle sözleşmede belirtilen 10.000 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacının turizm işi ile uğraştığını bu nedenle davacının mesleki ve ticari bir amaçla hareket etmesi nedeniyle tüketici olmadığı ve davanın tüketici mahkemesi görevine girmediğini, davada teminat gösterilmesi gerektiğini, davanın haksız yere açıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller

31.01.2020 tarihli eser sözleşmesi dosyaya sunulmuştur.

Banka yoluyla yapılan ödemeler dosyaya sunulmuştur.

30.09.2020 tarihli teslim tutanağı dosyaya sunulmuştur.

Sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe

Dava, ------ plakalı aracın iç dizaynı amacıyla taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca tarafların edimlerini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, teslimin geç yapılıp yapılmadığı, buna bağlı olarak davacının davalıdan 10.000,00 TL cezai şart alacağı olup olmadığına dair tazminat davasıdır.Mahkememiz ile----- arasındaki görev uyuşmazlığının çözümü ve yargı yeri belirlenmesi amacı ile dosyanın ---- gönderildiği, --------- karar sayılı ilamı ile Mahkememizin yargı yeri olarak tayin edildiği görülmüştür.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen müzekkere cevapları ve taraflarca sunulan deliller hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dava açılmadan önce davacı tarafça zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş, yapılan görüşmelere taraflar katılmış, görüşme sonunda taraflar arasında anlaşamama tutanağı düzenlenmiştir.

Dosyada, davalı tarafın teminat gösterilmesi yönündeki talebi ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, MÖHUK 48.maddesi uyarınca, --------ülkeleri arasında mütekabiliyet esası olduğu anlaşılmakla teminat alınmasına yer olmadığına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.Dosyada, sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, ----- tarihli rapora göre, dosyadaki bilgi, belge, sözleşme, taraflarca dosyaya sunulan deliller ışığında, taraflar arasındaki ihtilafın sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın talep edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı, teslim süresi bakımından, ara ödemelerdeki gecikme süreleri de ilave edildiğinde aracın davacıya ----- tarihinde teslim edilmesi gerektiği, dosya içerisinde, davacı iş sahibinin teslimden önce cezai şart talebini saklı tuttuğuna dair bir ihtara, kayda ya da davranışa dair bir veriye rastlanılmadığı, teslim belgesinde de davacının geç teslim ile ilgili açık bir ihtirazi kaydının bulunmadığı, sadece davacının araç üzerindeki kaplama malzemesi ile ilgili ihtirazi kaydının bulunduğu, fakat teslim belgesi metnine davacının------ bilmediğinin dercedildiği, bu bakımdan davacının ihtirazi kayıt ile ilgili nihai takdirin Mahkemede olduğu, dosya içerisindeki mevcut belgelerden davalı yüklenicinin teslim borcunun ifası için -------- itibarıyla teslim hazır olduğunun anlaşılabildiği, aracın sözleşme ve ifa gecikmelerine göre teslim edilmesi gerektiği tespit edilen ---- tarihi ile dosyadaki mevcut verilerle davalı yüklenici tarafından aracın teslime hazır olunduğu belirtilen ----- tarihi için geçen 158 gün için, sözleşmede kararlaştırılan günlük 300 EUR üzerinden toplam 47.400,00 EUR cezai şart tahakkuk ettiği, davalı teslim borcunu ifa ettiğinden davacı iş sahibinin sözleşmeye göre teslim anında ödemesi gereken 9.700,00 EUR'un da, dosyadaki dekontlara göre 1.200,00 EUR olarak eksik ödendiği, bu tutarın da cezai şartın muacceliyetine etki edeceği, bununla beraber Mahkemece iş sahibi davacı tarafından, son ödemenin cezai şart mahsup edilerek ödendiğinin kabulü halinde davacının 46.200,00 EUR cezai şartı davalıdan talep edebileceği rapor edilmiş olup, taraflarca rapora karşı sunulan itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre bilirkişinin kök rapordaki görüş ve kanaati ile ek rapordaki görüş ve kanaatinin aynı olduğu, gecikme tazminatına dair kira kaybı talebi yönünden uzmanlığının bulunmadığı rapor edilmiştir.Dosya kapsamına, sunulan kök ve ek raporlara, rapora karşı beyanlara, bilirkişinin kira kaybı yönünden uzmanlığı bulunmadığına dair beyanına göre dosya, kira hesabı da yapabilecek bir sözleşme yorum denetim uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, --------- tarihli rapora göre, cezai şarta ve teslimde gecikme sürelerine ilişkin değerlendirmeler yönünden önceki bilirkişi tarafından sunulmuş olan kök ve ek raporlara tarafımızca da iştirak edildiği, davacının dava dilekçesinde yalnızca cezai şart talebinde bulunduğu, kiralama bedeline ilişkin talebini ise yargılama sürecinde ve sonradan ileri sürdüğü, sayın Mahkemece verilen görev doğrultusunda bilirkişilikçe araç kiralama bedeli hesaplamasının da yapıldığı, davacının kiralama bedeli talebinin haklı bulunması halinde, teslimde gecikme süresinin 158 ve 179 gün olması durumlarına göre seçenekli olarak hesaplanan dava tarihli alacağının; 1. Seçenek-158 günlük gecikmeye göre: 158 x 860,01 TL = 135.881,58 TL, 2. Seçenek-179 günlük gecikmeye göre: 179 x 860,01 TL = 153.941,79 TL olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekili, 04.06.2024 tarihli celsede davasının ıslah etmek üzere süre talep etmiştir.Davacı vekilinin 20.06.2024 tarihli ıslah dilekçesinin gerekli-yeterli kısımları:

KONU

: DAVANIN ISLAHI HAKKINDADIR

HARCA ESAS DEĞER

: 46.200 EURO (1.617.000,00 TL)

AÇIKLAMALAR

Davacı müvekkil ile davalı şirket arasında -----marka aracın iç dizaynı için bir ESER SÖZLEŞMESİ imzalanmıştır. (sözleşme dava dosyasında mevcut)İş bu sözleşme gereği davalı şirkete imza tarihi olan 31.01.2020 tarihinde müvekkil tarafından teslim edilen aracın iç dizaynı için yapılacak işlemler sözleşmede belirtilmiştir. ( yapılacak işlere ilişkin hizmet dökümü dosyada mevcut)Bu sözleşme gereği müvekkil de ilk ödemeyi sözleşmede de belirtildiği üzere sözleşme imzalandıktan 2(iki) gün sonra 03.02.2020 tarihinde yapmış ve diğer ödemeleri de yaparak, en son ödemesini de aracı teslim aldığı tarihten 2 (iki) gün önce kendisini aramaları üzerine davalı firmaya 28.09.2020 tarihinde gerçekleştirmiştir. (ödeme dekontları dosyada mevcut)Araç müvekkilime sözleşmeye aykırı şekilde 30.09.2020 tarihinde davalının işyerinde tutanak karşılığında teslim edilmiştir. (teslim tutanağı dosyada mevcut)Taraflar arasında yapılan sözleşme gereği; davalı şirket aracın kendisine teslim tarihinden itibaren 45 iş günü içerisinde sözleşmenin 5.Maddesi gereği aracı müvekkile eksiksiz bir şekilde teslim edeceğini taahhüt etmiştir. Müvekkil yurt dışında turizm işi ile uğraştığı için zaman konusunun önemli olduğu ve bu şartla davalı ile anlaşabileceğini açık bir şekilde ifade etmiş, davalıda bu hususta bir problem olmayacağını gerekirse sözleşmeye geç teslim dolayısıyla müvekkilin her gün için uğrayacağı zararı tazmin maddesi koyabileceğini ve bu şekilde işin kendisine verilmesini müvekkilden istemiştir. Davaya konu sözleşmenin 5. Maddesi : ''Araç en geç 45 İŞ GÜNÜ içerisinde bitmiş halde müşteriye imzalı tutanak karşılığında teslim edilecektir. Aracın geç tesliminden dolayı müşterinin uğrayacağı zarar her gün için 300EURO --------- tarafından tazmin etmekle mükelleftir.''Dolayısıyla davamız, eser sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere; aracın (eserin) geç tesliminden kaynaklanan zararın sözleşmenin 5. Maddesinde belirlenen şekliyle tazmini talebidir. Kaldı ki; sözleşmede geç teslimden dolayı böyle bir tazmin maddesi olmasa dahi; eser sözleşmelerinde geç teslim nedeniyle uğranılan zararın tazmini TBK eser sözleşmesi ve genel hükümlerine göre her zaman talep edilebilir.Bu talep için teslim anında ihtirazi kayıt ileri sürülmesi şartı da bulunmamaktadır. Müvekkil turizm işinde kullanmak için aracının tefrişini davalıdan istemiş ve belli bir süre kararlaştırarak işin bitmesini talep etmiştir. Bu durum sözleşmede açıkça belirtilmiştir. Müvekkilin, teslimin gecikmesinden doğan zararı, davaya konu eser sözleşmesinin 5. Maddesinde belirtilen ''..Aracın geç tesliminden dolayı müşterinin uğrayacağı zarar her gün için 300 euro Üçel Vip Dizayn tazmin etmekle mükelleftir..'' hükmü gereğince, 300x158(gecikilen gün) = 47.400 Euro - 1.200Euro = 46.200 Euro olmaktadır. iş bu davanın da konusu geç teslimden kaynaklı bu bedelin tahsili davasıdır. Dolayısıyla hükme esas alınacak rapor; ilk ve devamı olan ek rapordur.Eğer sözleşmede bu hüküm olmasaydı; borçlar kanununun genel hükümlerine göre; müvekkilin teslimin gecikmesinden doğan zararı, dava konusu aracın rayiç kira bedeli olacağından bu durumda ikinci rapor dikkate alınacaktı. Ancak açıklandığı üzere sözleşmede açık hüküm bulunduğundan ilk rapor ve akabinde alınan ek rapor dikkate alınarak karar verilmelidir.

Gecikmeden kaynaklanan zararın tazminini istemek için eserin tesliminde ihtiraz-i kayıt ileri sürmek şart değildir. Dava konusu cezai şart olmayıp, edimin ifasının gecikmesinden doğan ve sözleşmede her gecikme günü için kararlaştırılan zararın tazmini istemidir.

Davamızı bu şekliyle ISLAH ediyor, taleplerimizi aşağıda beyan ediyoruz. ...............

SONUÇ ve İSTEM

: Yukarıda arz ve izah edildiği üzere;

A-)Sözleşmeye aykırılık ve geç teslimden kaynaklanan zararımız 46.200 Euro nun (1.617.000,00 TL ) ticari faiziyle karşı taraftan tahsilini istiyoruz. (bu durumda ilk bilirkişi raporu ve eki hükme esas alnınacaktır.) ...''şeklinde olup yukarıya aynen aktarılmıştır. Yapılan ıslaha bağlı olarak 01.10.2024 tarihli celsede, 6545 sayılı yasanın 45.maddesi ile değişik 5235 sayılı yasanın 5.maddesi gereğince davanın, değere bağlı olarak Mahkeme heyetine tevdiine karar verilmiştir.Dosyada bulunan belge asıllarındaki imza ve yazıların aidiyeti yönünden, davacının tercüman eşliğinde beyanlarının alındığı, alınan beyanlara göre somut olayda davacının davalıyı ibra ettiğine dair herhangi bir durumun bulunmadığı kanaatinin Mahkememizde hasıl olduğu, Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarının hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunmasına bağlı olarak tahkikatın tamamlandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin geç ifasına bağlı olarak davalının sorumlu tutulması gerektiği, her ne kadar davacı tarafça ıslahla Euro üzerinden talepte bulunulmuş ve faiz türü olarak ticari faiz talep edilmiş ise de, -------- karar sayılı ilamı ve müstekar içtihatları uyarınca başlangıçta talep edilen faiz türünün yasal faiz olması, yine başlangıçta davacı tarafça TL üzerinden seçimlik hakkı kullanılarak talepte bulunulması, bunların sonradan ıslahla değiştirilemeyecek hususlar olması bir bütün olarak gözetilerek, ıslahlı TL yönünden hüküm kurulması gerektiği, başlangıçta talep edilen 10.000,00 TL yönünden dava tarihinden itibaren, ıslah talebine konu 466.917,98 TL yönünden 20.06.2024 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğinin tespitiyle beraber, her ne kadar gerekçeli karar yazım aşamasında, davalı vekili tarafından sunulan 19.12.2025 tarihli beyan dilekçesi ile, davanın kısmen kabul edildiği ve buna bağlı olarak hükmün tashih edilmesi talep edilmiş ise de, karar yazım aşamasında Mahkememiz heyetince yapılan istişareye göre, davacının TL iradesi esas alınarak kabul kararı verilmesi sebebiyle kararda tashih edilecek bir husus bulunmadığı, talebin istinaf aşamasında ileri sürülüp irdelenebilecek bir talep olduğu kabul edilmiş, netice olarak ıslahlı davanın TL üzerinden kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

Islahlı davanın TL üzerinden kabulü ile;

İlk talebe konu 10.000 TL'nin █████/2021 dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Islah talebine konu 466.917,98 TL'nin █████/2024 ıslah tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 32.578,27 TL karar ve ilam harcı ile davanın ilk açılışında başvuru harcından muaf Tüketici Mahkemesinde davanın açılmış olması ve mahkememize görevsizlik ile gelmesi sonucu 59,30 TL başvuru harcının toplamı olan 32.637,57 TL harçtan 27.650,00 TL ıslah harcı ve 427,60 TL başvuru harcının mahsubu ile bakiye 4.559,97 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından 28.077,60 TL harç gideri, 3.200,00 TL bilirkişi ücreti ve 345,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 31.622,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,

5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 76.306,88 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,

İlişkin olmak üzere davacı ve taraf vekillerinin yüzlerine karşı aleni olarak yapılan yargılama sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025