Danıştay 12. Dairesi, Samandağ Belediyesinin "pozisyona ihtiyaç kalmadığı" gerekçesiyle kimya mühendisinin hizmet sözleşmesini yenilememe işlemini hukuka aykırı bularak alt mahkeme iptal kararlarını onadı.
Özet: Bir belediyede sözleşmeli kimya mühendisi olarak görev yapan davacının, "hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı" gerekçesiyle hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri söz konusu işlemi hukuka aykırı bularak iptal etmiş, belediyenin bu iptal kararlarına karşı yaptığı temyiz başvurusu en yüksek idari yargı organı tarafından reddedilerek, mühendisin sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği yönündeki alt mahkeme kararları oyçokluğuyla kesin olarak onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av....KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Hatay ili, Samandağ Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli kimya mühendisi olarak görev yapan davacının, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle █████/2019 tarihi itibarıyla sona erecek olan hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; hakkında olumsuz bir tespit bulunmayan, idare bünyesinde istihdam edilebileceği hizmet alanı da bulunan davacının, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı ve yerine getireceği hizmetin Samandağ Belediyesi Personel Anonim Şirketi bünyesinde bulunan personel eliyle görülebileceği yönündeki yasal dayanağı olmayan bir gerekçeyle, somut bilgi ve belge ortaya konulmaksızın, sırf takdir yetkisine dayanılarak sözleşmesinin yenilenmemesi yoluna gidilmesine dair dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği; öte yandan, benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının da bulunduğu gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Dava konusu işlemin akabinde Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 2019 yılı öncesi ihdas edilen ve hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmayan 1 dereceli 2 adet ve 5 dereceli 5 adet mühendis kadrosunun iptal edildiği, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılanların, sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş olup, mahalli idare şirketlerinde yeni personel istihdamının da düzenlendiği, bu kapsamda █████/2018 tarihinde Belediye Personel Anonim Şirketinin kurulduğu ve mevzuat hükümleri doğrultusunda personel istihdamı yaptığı, kamu hizmetini üstlenecek olan personelin statüsü konusunda bir sınırlama getirilmediği, hal böyle iken idarenin kamu hizmetini sözleşmeli personelle yürütme mecburiyetinin olmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY
:Anayasa'nın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” düzenlemesine yer verilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde; “Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmıştır.5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır” hükmü öngörülmüştür.Anayasa Mahkemesi'nin █████/2011 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararıyla da; 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasa'nın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir.Buna göre, memurlarla aynı işi yapsalar da çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz eden sözleşmeli personel; istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev aldığından ihtiyaç duyulan hizmetin tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare yargı kararı ile zorlanamayacağı da açıktır.Dosyanın incelenmesinden; davacının, Hatay ili, Samandağ Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Kanunun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli kimya mühendisi olarak görev yapmakta iken, Samandağ Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ve E... sayılı işlemi ile hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta, davacının, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, █████/2018 tarihinden itibaren ve en son olarak da █████/2019 tarihinden █████/2019 tarihine kadar geçerli olacak şekilde imzalanan sözleşme ile davalı idarede kimya mühendisi olarak görev yaptığı; ancak, davalı Belediyenin, bir kimya mühendisinin çalışabileceği yeterli imkana sahip olmadığı, davacının da çalıştığı süre boyunca kimya mühendisi kadrosunun gerektirdiği bir faaliyette bulunmadığı, ayrıca sözleşme yenilememe işleminin akabinde Belediyece yeni bir kimya mühendisi alımı yapılmadığı gibi Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı kararıyla anılan kadronun iptal edildiği, öte yandan, davacının Belediyede, █████/2018 tarihinden itibaren iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmiş ise de, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, Belediyece, işlem tarihindeki mevzuata göre █████/2023 (mevcut durumda █████/2024) tarihine kadar iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştırma zorunluluğunun da bulunmadığı dikkate alındığında; personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisi bulunan idarenin, bu yetkiyi, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına yönelik subjektif bir tespitin de bulunmaması karşısında, idare bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağından, sözleşme yapılan kadroda hizmetine ihtiyaç kalmadığı anlaşılan davacının, █████/2020 tarihi itibarıyla sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu durumda, sözleşmenin yenilenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının temyiz talebinin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyorum.