İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen iflas davası, alt yüklenicinin, ana yüklenicinin haksız yere teminat mektuplarını paraya çevirmesi ve hakediş ödemelerini yapmaması üzerine açılan takibe itirazın kaldırılması ve iflas talebini konu almaktadır.
Özet: Bu iflas davası, alt yüklenici davacının, müteahhit davalının ana sözleşme devam ederken haksız yere nakde çevirdiği 1.448.000 TL ve 586.000 TL bedelli teminat mektupları ile 1.264.043,43 TL tutarındaki hakediş alacağını ödememesi, işi teslim almaktan kaçınması ve icra takibine itiraz etmesi üzerine, nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin temerrüt faiziyle iadesi ve hakediş alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan takibin durması nedeniyle davalının iflasına karar verilmesi talebiyle açılmıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
: ████████ Esas
KARAR NO
: █████████
DAVA
: İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156))
DAVA TARİHİ
: █████/2021
KARAR TARİHİ
: █████/2025
Mahkememizde görülmekte olan İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu iş sahibi ---------Ş., müteahhit --------Ş. ve müvekkili arasında 04.11.2011 tarihli “-------- Regülatörü ve --------- Sözleşmesi imzalandığını, işin teslim süresinin 12 ay olduğunu, dava dışı ---------Ş. ile davalı arasındaki sözleşmenin yüklenici sözleşmesi, müvekkili ile müteahhit------.Ş. arasındaki sözleşmenin alt yüklenicilik sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin alt yüklenicilik sözleşmesi gereği █████/2011 tarihli ve --------- nolu 1.448.000TL bedelli teminat mektubunu ve █████/2014 tarihli ve 262.100449.256 nolu 586.000TL bedelli teminat mektubunu sözleşmenin kesin teminatı olarak müteahhit ---------Ş.'ye verdiğini, harici nedenlerle ve müteahhit ---------Ş.'nin hakediş ödemelerini zamanında yapmaması nedeniyle işin tesliminde gecikme ve aksamalar olduğunu, ana sözleşmeye ek protokoller imzalandığını, anahtar teslimi usulüne göre sözleşmenin ek protokol ile 04.03.2014 tarihinden itibaren birim fiyat usulüne çevrildiğini, harici nedenlerle gecikme olsa da, müvekkilinin taahhüdündeki işi tamamladığını ve teslime hazır hale getirdiğini, ancak müteahhit ---------Ş.'nin işte eksiklikler bulduğundan bahisle hakediş ödemelerini yapmadığını ve işi teslim almaktan kaçındığını, davalını, işin idare nezdinde geçici kabulünü █████/2016 tarihinde kendisinin yaptığını, ayrıca işin kesin kabulünün idare nezdinde de yapıldığını, davalının yüklenici müvekkilini idare nezdinde geçici kabul ve kesin kabul işlemlerine davet etmediğini, davalı ---------Ş.'nin, müvekkilinin kabul işlemlerini yapmaktan imtina ettiğini, hem 1.264.043,43 TL hakediş alacağını ödemediğini ve hem de kesin teminat mektuplarını geri vermediğini, müvekkilinin --------- Noterliği'nin 14.02.2016 tarih ve ---------- yevmiye nolu ihtarnamesiyle kesin teminat mektuplarının iade edilmesini talep ettiğini, müteahhit ---------Ş.'nin sözleşme henüz yürürlükte iken yani sözleşme feshedilmeden müvekkilinin teminat mektuplarını 20.12.2016 tarihinde nakde çevirdiğini, █████/2016 tarihinde müteahhit ---------Ş. ile ---------Ş.'nin birleştiğini, birleşmenin --------- üzerinden yapıldığını, bu nedenle davayı ----------Ş. aleyhine açtıklarını, müvekkilinin, nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin geri ödenmesi için davalıya -------- Noterliğinin █████/2017 tarih ve--------yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, ancak davalının teminat mektubu bedellerini iade etmediğini, bunun üzerine müvekkilinin --------- İcra Müdürlüğünün--------- E. sayılı icra dosyası ile icra takibi yaptığını, müvekkilinin icra takibinin açılmasından sonra dosya alacağını ------- Noterliğinin ------- yevmiye nolu temliknamesi ile 3. kişi --------- temlik ettiğini, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, temlik alacaklısı -------- --------- E. sayılı itirazın iptali davasında Mahkemenin, davayı husumet yönünden reddettiğini, davalı tarafından haksız olarak nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin temerrüt tarihinden itibaren avans oranındaki temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tanzimi için davalı aleyhine açılan --------- İcra Müdürlüğünün --------- sayılı iflas takibine davalının itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, işin gecikmesinin müvekkilinden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı uzadığını, davalının sözleşmenin teminatı için kendisine verilen teminat mektuplarını paraya çevirmesinin sözleşme maddelerine ve Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerine aykırı olduğunu, sözleşmede kesin teminatların iadesi koşullarının hangi şartlarda ödeneceğinin belirlendiğini, ancak davalı tarafın bu şartlara bağlı kalmadığını, müvekkilinin ödemezlik def'i hakkına sahip olduğunu, davalının iddia ettiği gibi sözleşmeye istinaden eksik kalan işlerin bedeli nedeni ile alacağı varsa bile bunu müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, davalının müvekkiline gönderdiği ve müvekkilinin süresinde itiraz ettiği █████/2016 tarih ve --------- seri nolu 2.034.000TL bedelli faturada, fatura alacağının nedeninin “sözleşmeye istinaden eksik kalan işler bedeli” olarak gösterildiğini, 28 ve 29 nolu kesin hakediş raporuna göre, müvekkilinin, davalıdan 1.264.043,43 TL hakediş alacağı bulunduğunu, müvekkilinin, davalıdan --------- Noterliğinin █████/2016 tarih ve --------- yevmiye nolu ihtarnamesiyle hakediş alacağı ve kesin teminat mektuplarının iadesinin talep ettiğini, davalının hakediş alacaklarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bu nedenle davalının, sözleşmeye göre eksik kalan iş bedeli varsa bile bu işlerin yapılmasını müvekkilinden talep edemeyeceğini, teminat mektubunda teminat altına alınan riskin gerçekleşmediğini, müvekkilinin teminat mektuplarının nakde çevrilmesine gerekçe teşkil edecek herhangi bir muaccel ve ihtar edilmiş borcu olmadığını, teminat mektuplarının tüzel kişiliği sona eren ve hak ve fiili ehliyeti olmayan “---------Ş." tarafından yetkisiz ve usulsüz şekilde paraya çevrildiğini, bu nedenlerle İİK m. 257 hükmü gereğince, davalı borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak ihtiyaten haczine, aksi halde uygun bir teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesine, davalının --------- İcra Müdürlüğünün --------- E. sayılı iflas takibine yaptığı itirazın kaldırılmasına ve davalının iflasına karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin müvekkili şirket ile █████/2011 tarihinde --------- Projesi İnşaatı Sözleşmesi akdettiğini, davacının ediminde makul kabul edilemeyecek derecede gecikmesi ve kusuru ile pek çok hatalı iş meydana getirmesi sebebi ile 2015 yılında müvekkili için sözleşmenin sürdürülemeyecek hale geldiğini, davacının ikrar ettiği üzere █████/2016 tarihli geçici kabul tutanağı alınırken, davacının çoktan sahayı terk ettiğini ve müvekkilinin farklı muhataplarla çalışmaya başladığını, davacının teminat mektuplarına dayalı alacağını --------- Noterliğinin █████/2018 tarih ve --------- yevmiye numaralı temliknamesi ile -------- temlik ettiğini bildirdiğini, temlik alan --------- tarafından bu dava ile paralel bir şekilde -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı icra dosyası ile müvekkili şirket aleyhine 2.267.589,58 TL tutarında icra takibine başladığını ve ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrine itiraz edilmesi sebebi ile --------- E. itirazın iptali davasının ikame edildiğini, ancak sözleşmede temlik yasağı bulunduğundan, davanın husumet yokluğundan reddedildiğini, bu kararın █████/2018 tarihinde verildiğini, iş bu davanın ise █████/2021 tarihinde açıldığını, İcra İflas Kanunu madde 156 uyarınca itirazın kaldırılması ve iflas isteminin 1 yıllık hak düşürücü süre içinde talep edilmesi gerektiğini, bu sebeple davanın öncelikle hak düşürücü süre geçtiğinden usulen reddinin gerektiğini, davacı şirketin sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmeyi ihmal ettiğini, eksik ve hatalı ifada bulunduğunu, bu kapsamda davacının müvekkil şirketten alacaklı olmadığı gibi, esasen müvekkili şirketin zarara uğradığını, sözleşme ile müvekkili şirkete götürü bedel olarak 33.900.000,00 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, işin süresinin 12 ay olarak belirlendiğini ve sürenin başlangıç tarihinin de yer teslim tutanağının imzalandığı tarih olarak kararlaştırıldığını, sözleşmenin 26. maddesinde de işin davacıdan kaynaklanan sebeplerle gecikmesi halinde de günlük götürü bedelin %0,075'i oranında gecikme cezası ödeneceğinin düzenlendiğini, her halükarda gecikme yaşanan gün sayısının 90 günü geçmesi durumunda müvekkili şirketin sözleşmeyi tek taraflı fesih ve başka bir şirketle işi devam ettirme hakkı bulunduğunu, davacı tarafından usulsüz olarak paraya çevrildiği iddia edilen teminat mektuplarının ise sözleşmenin 25. maddesinde düzenlendiğini, bu kapsamda davacının müvekkili şirkete imza tarihinde sözleşme bedelinin %6'sı tutarında, yani 2.034.000,00 TL bedelli, 3 yıl süreli ve kesin / koşulsuz teminat mektubu vermeyi kabul ettiğini,bu mektubun davacı şirkete iade edilmesinin koşullarının ise yine aynı maddenin son bendinde belirlendiğini, sözleşmeye göre teminat mektubunun %50'sinin geçici kabulden sonra, kalan %50'sinin kesin kabulde, eksik ve kusur olmaması halinde ve Sosyal Sigortalar Kurumu Müfettişliğince tanzim edilen Kayıt İnceleme Tutanağının getirilmesinden sonra davacı şirkete iade edileceğinin yazıldığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflar arasında █████/2013 ve █████/2014 tarihlerinde iki adet ek protokol yapıldığını ve █████/2015 tarihli toplantıda alınan kararların tutanak altına alınarak imzalandığını, aynı zamanda taraflar arasında ihtarname de keşide edildiğini, ancak davacının iddia ettiği gibi kendisine ek süre verilmemiş ya da davacıdan kaynaklanmayan durumlar göz önünde bulundurulmamış olmadığını, aksine █████/2011 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre 12 ay olarak belirlenen iş teslim süresinin 2015 senesinde dahi bitirilmediğini, müvekkilinin davacıya defalarca ek süre verdiğini, müvekkilinin yapılan iş ile ilgili yaptırdığı denetimlerde boru montajında yapılan hata ve eksiklikler ile beton dayanımlarında gizli ayıpların da tespit edildiğini, bu eksik ve kusurlu imalatlar sebebiyle müvekkili şirket zaman kaybettiği gibi maddi zarara da uğradığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere eksik yapılan imalatlar sebebiyle 984.459,68 TL, kusurlu imalatlar sebebiyle 2.883.164,22 TL olmak üzere toplamda 3.867.623,90 TL zarar hesaplandığını, davacının █████/1015 tarihli ihtarnamesinde projenin %99'unun tamamlandığını belirttiğini, ancak ihtarnamenin gerçeği yansıtmadığının, davacı ile █████/2015 tarihinde yapılan toplantıda alınan kararlardan anlaşıldığı üzere, işin bitim tarihinin █████/2015 tarihi olduğunu, ancak, hava muhalefeti sebebiyle proje yapımına 17 gün ara verildiğini, projenin tamamlanma tarihi olarak █████/2015 tarihinin belirlendiğini, projenin yapımı sırasında meydana gelen eksiklikler sebebiyle projenin -------- İl Özel İdaresinin █████/2015 tarih ve ------- - --------- sayılı yazısı ile durdurulmasına karar verdiğini, █████/2015 tarihinde şantiyedeki mühürlemenin kaldırıldığı ve bu hususun █████/2015 tarihli ihtarname ile davacı şirkete bildirildiğini, şantiye mühürlenmeseydi davacının projeyi tamamlamak için sadece iki günü olacağını ve son günün █████/2015 olacağını, davacının projeye devam ettiğini, fakat █████/2015 tarihinde işi bıraktığını, şu halde toplam 90 gün geciktiğini, sözleşmeye göre 90 günlük gecikme cezasının 2.288.250,00 TL'ye denk geldiğini, müvekkili şirketin cezai şart dahil olmak üzere davacıdan toplam 6.155.873,90 TL alacağı bulunduğunu ve toplamı 2.034.000,00 TL yapan iki teminat mektubunu bozdurup alacağının bir kısmını bu şekilde tahsil ettiğini, müvekkili şirketin fazlaya ilişkin haklı saklı kalmak kaydıyla, davacıdan alacağı bulunmakta iken işbu dava ile karşılaşmasının tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirket ve ihale alıcısı ----------Ş.'nın --------- inşaatını tamamlamak bakımından Devlete karşı yükümlü olduğundan projenin tamamlattırılması için davacı şirketten sonra birden çok taşeron ile çalışmak zorunda kaldığını ve oldukça fazla masraf yaptığını, davacının şantiyeyi terk ettiği iddia edilen tarih ve -------- ve Enerji ve --------- -------- ile geçici kabul yaptığı tarihler değerlendirildiğinde dahi davacı şirketin eksik ve hatalı ifada bulunduğunun anlaşılacağını, -------- ----------- Ünite için Temmuz 2016 tarihi itibariyle kısmi geçici kabul, -----------, Ünite için Temmuz 2017 tarihi itibariyle kabul düzenlediğini, tüm bu hususlar dikkate alındığında davacı şirketin şantiyeyi bıraktığı tarih ile geçici kabuller arasında neredeyse 2 sene süre geçtiğinin görüldüğünü, bu nedenlerle öncelikle süresinde olmayan davanın reddini, davacı şirketin müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın tümden reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
: Dava; davacı ile dava dışı olup, davalı -------- ile birleşen ---------Şti. arasındaki alt taşeronluk sözleşmesinde verilen teminat mektuplarının haksız olarak paraya çevrildiği iddiası ile davalı hakkında yapılan iflas yoluyla takibe itiraz nedeniyle itirazın kaldırılması ve iflas talebine ilişkindir.
Uyuşmazlık; davanın yasal sürede açılıp açılmadığı, davacının teminat mektubu bedelinin iadesi isteminin yerinde olup olmadığı, usulüne uygun bir takip olup olmadığı, iflas şartlarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Dosya safahatı incelendiğinde; Mahkememizden verilen █████/2023 tarih ------- Esas-------- Karar sayılı kararın -------- sayılı ilamıyla kaldırılarak mahkememizin yukarıda yazılı esas numarasına kaydedildiği görülmüştür. Mahkememizin █████/2023 tarih -------- Esas-------- Karar ilamı ile " İtirazın kaldırılması ve iflas davasında davalı tarafından depo emri tutarı yasal sürede yatırılmış olmakla konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına," şeklinde karar verildiği, --------- sayılı ilamı ile "..Somut davada, depo emri tutarının yasal süre içerisinde yatırıldığı ve iş bu nedenle davalı konusuz kaldığı belirtilerek esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Ancak, yukarıda açıklandığı üzere borçlunun, yedi günlük depo süresi içinde faiz ve giderleri ile birlikte borcunu bizzat alacaklıya ödediğini kesin delillerle mahkemede ispat edilir ya da borç mahkeme veznesine depo edilirse ticaret mahkemesi tarafından iflas davasının reddine karar verilmesi gerekirken bu hususun gözardı edildiği anlaşılmaktadır.Açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, " kararının verilerek mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır. Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesi ile BAM kaldırma ilamında belirtilen hususlarda ek rapor alınması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli ek raporda; Bölge İdare Mahkemesinin incelenmesini istediği, Davalı/Davacı arasındaki haklılık oranının tespitinin yapılmasını istemesi nedeniyle, davaya konu sözleşmeler incelenirken, uygulama esaslarını oluşturan resmi yazışmalar, davalı/davacı arası yazışmalar, kurum/idare arası yazışmalar sözleşmelerin nasıl uygulandığını ve, dosya içine alınan yazışmalar üzerindeki yaptığımız tetkik ve araştırmalar neticesinde, sözleşmenin davaya konu amir maddelerinin uygulanmasında Davalı Yüklenicinin, Davacı taşeronu haksız yere, istismar edici yönde, sözleşmeyi kullandığı ve Davacı taşeronun, son hakedişlerini edinimlerini eksik yaptığını ileri sürerek ödemediği gibi teminat mektuplarını da, aynı düşünceyle nakde çevirdiğinin kabulü gerektiği, davacı taşeronu, iş hızlı gitsin diyerek, kamulaştırma yapılmayan orman bölgelerinde, illegal olarak çalıştırmaya zorlayıp, çalıştırdıktan sonra, Davalı Yüklenicinin iş yaptığı kuruma karşı verdiği iş programında gün açısından öne geçmesini sağlayan Davacı Yükleniciye gecikme cezası uygulaması ahde vefa ilkesine de iyi niyete de bağdaşmayacağı gibi, yazışmalardan ortaya çıkarttığımız bu durumun varlığı ile EK ve KÖK ve Ek raporda "Yüklenicinin işi █████/2015 tarihinde teslim etmesi gerektiği ancak süre uzatımlarının █████/2015 tarihinde dolduğu yani yüklenicinin 1 günlük gecikme karşılığı İş sahibine 25.425,00 TL cezai şart borcu bulunduğu, bu durumda davalı İş sahibinin teminat mektuplarını 25.425,00 TL miktarınca nakde çevirmekte haklı olduğu, Yüklenicinin teminatlarının 25.425,00 TL dışındaki (bu tutarı aşan) kısımlarının nakde çevrilmesinin haksız olduğu", kararımızı değiştirerek, yukarıda detaylı açıkladığımız sebeplerden dolayı, bir günlük gecikme cezasının kesilmesinin dahi, doğru olmadığı, dolayısıyla, davacı taşeronun, irat kaydedilen 2.034.000,00 TL Teminat Mektuplarının, tamamının Haksız olarak nakde çevrildiğinin kabul edilmesi gerektiğini, hesaplanan Faiz ve Anapara Alacak miktarının █████/2022 tarihli Ek Raporda olduğu gibi, █████/2023 tarihi itibarı ile 3.827.709,37 TL olduğu," kanaatinin bildirildiği,
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli kök raporda; "Davacı/alacaklı, davalı/borçlu aleyhine --------- İcra Dairesinin --------- E. sayılı dosyasında icra takibi başlattığı, Mahkemenin -------- E. -------- K. Sayılı Dosyasında █████/2023 tarihli ara kararında 4.380.383,53 TL depo emri kararı verildiği, davalı tarafından █████/2023 tarihinde mahkeme veznesine yatırıldığı, Sayın Mahkemenin █████/2025 tarihli kararı çerçevesinde daha önce yatırılan depo emri tutarı mahsup edilerek hesaplama yapıldığı, Mahkemenin iflasın açılmasına dair █████/2025 duruşma tarihine kadar depo hesabı yapılmış olup, depo edilecek tutar 2.381.634,77 TL depo tutarı hesap edildiği," kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Somut dosya kapsamında istinaf ilamı gereğince dosya eksik hususların ikmali için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, son duruşma tarihine göre depo tutarı hesaplandıktan sonra ara karar oluşturulmak sureti ile davalı tarafa belirlenen depo emri tutarını yatırması için ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, davalı tarafça belirlenen depo tutarının mahkememiz veznesine yatırıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda itirazın kaldırılması ve iflas talepli bu davada takibe konu alacak ile ilgili hesaplanan depo tutarı borçlu tarafından ödenmiş olmakla iflas davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememiz veznesine yatırılan █████/2025 tarihli dekontta adı geçen 2.381.634,77 TL'nin --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takip dosyasına gönderilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 556,10-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 329,15 TL. harç gideri, 41.000 TL. bilirkişi ücreti ve 4.206,27 TL. Posta ve ilan gideri olmak üzere toplam 45.535,42 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça sarf olunan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!