ankara 5. asliye ticaret mahkemesinde hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası: teminat bedelinin iadesi talebi ve işçilik alacakları sorumluluğu uyuşmazlığı.

Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası: Teminat bedelinin iadesi talebi ve işçilik alacakları sorumluluğu uyuşmazlığı.

Özet: Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve ek protokolleri çerçevesinde, davacı şirketin üstlendiği işi tamamlamasına rağmen davalının sözleşmedeki işçilik alacakları sorumluluğu ve teminat iadesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle teminat bedelini iade etmemesi üzerine açılan bu alacak davasında, davacı teminatın faiziyle birlikte ödenmesini talep ederken, davalı ise davacının işçilik borçlarını ödemediği ve ilgili belgeleri sunmadığı için teminatın iade edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiş olup, uyuşmazlık teminat iadesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda yoğunlaşmaktadır ve dosya bilirkişi incelemesine gönderilmiştir.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

...

DAVA

: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yüklenici sıfatıyla ... yapmış ve imzalamış olduğu ███████████ ihale kayıt numaralı, 7.745.987,50 TL bedelli işle ilgili 16.05.2018 tarihli hizmet alım sözleşmesine istinaden 49 kişi ile 3 yıl süreli ... işletme hakkının devredildiği ifade edilmiş, müvekkilin 01.12.2018 tarihi İtibariyle .... ile çalışmaya devam edileceğini bildirdiğini, 22.11.2018 tarihli protokolün 7.10 maddesinde "Devir tarihinden önce her türlü işçilik alacakları da dahil devir tarihine kadar olan her türlü hak ve vecibelerin muhatabının .... olduğu, devir sonrası dönemle ilgili her türlü hak ve vecibelerin sorumlusunun ise şirket olduğu" nun düzenlenmiş olduğu, müteakiben müvekkili ...arasında 11.12.2018 tarihinde, 22.11.2018 tarihli EK Protokol -1 işletme hakkı devir sözleşmesinin 7.10 maddesinin açıklanması ve uygulanmasına ilişkin protokol hazırlanıp imzalandığını, Anılan 11.12.2018 tarihli uygulama protokolünde 7.10 maddenin kıdem ve ihbar tazminatlarından devir tarihinden sonrası dönem için işletme hakkını devralan ...'nin sorumluluğu kararlaştırılmış, 11.12.2018 tarihli uygulama protokolünde "Devir tarihinden hak ve vecibelerden sorumlu olanın devralan şirket olduğunun düzenlendiğini, 11.12.2018 tarihli uygulama protokolüyle işletme hakkını devralan şirket ... işinin yapımına devamı konusunda anlaşmışlar ve müvekkili şirketin bu işi 20.06.2021 tarihinde bitirdiğini, 11.12.2018 tarihli uygulama protokolünde müvekkilin sözleşme bedelinin 96 6'sı oranında her ay ... arasında yapılan işletme hakkı devir sözleşmesinin 7.10 maddesine 11.12.2018 tarihli uygulama protokolüyle açıklama, açıklık getirilmiş olduğu halde davalı .... teminat kesintilerini iade etmediğini, 03.01.2022 tarihinde davalıya, teminatın ödenmesine ilişkin temerrüt ihtarnamesi gönderilmişse de davalı tarafça ödeme yapılmadığını, ...'ye karşı dava şartı olan ticari uyuşmazlık başvurusunda bulunulmuş olduğunu belirterek davanın kabulüyle beraber, fazlaya ait hak ve alacakları saklı kalmak üzere; şimdilik 100.00 TL teminat bedelinin 03.01.2022 tarihli temerrüt ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği güne 7 günün ilavesi suretiyle bulunan günden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; teminatların davacıya iade edilebilmesi için davacının iş hukuku mevzuatına uygun olarak işçilerle iş akdini sonlandırdığı, arabuluculuk yaptığı ve işçilere tüm hak ve alacaklarını ödediğine dair belgeleri,... borcu yoktur belgesini müvekkile ibraz etmesinin gerektiğini, davacı işbu belgeleri ibraz edemediği gibi davacı firma işçilerinin başvurmuş olduğu arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşılan tutarları ödememiş ve aynı zamanda anlaşma sağlanamayan davacı işçilerinin açmış olduğu işçilik alacakları davaları halen derdest olduğundan sözleşmenin 11.4.1 ve 12.1. maddesi gereğince teminatların iadesinin mümkün olmadığını, işletmeyi devralan müvekkili şirket davacı yan ile karşılıklı güven ve iyiniyet esasları çerçevesinde ... ile imzalanmış olan hizmet sözleşmesini devam ettirme iradesini ortaya koyduklarını belirterek taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin 11.4.1 maddesinin ” Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra" hükmü ile 12. maddesinin ilgili fıkrasının " İlgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre, personelinin her türlü ücret, vergi, harç,... ve İşsizlik Primi vs tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek ve Belgelerde eksiklik tespit edildiği takdirde, eksiklik giderilinceye kadar istihkak ödenmeyecektir." hükümleri birlikte ve bir arada gözetildiğinde davacının sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediği ayrıca çalıştırdığı personellere ait işçilik alacaklarını ödemediği gibi müvekkile karşı borcu olduğu açık olup müvekkil hakkında açılmış işbu davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Dava, hizmet alım sözleşmesi ve eki uygulama protokolüne dayalı olarak teminat bedelinin iadesi istemine ilişkin olup, uyuşmazlık teminat bedelinin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.

Davanın niteliği gereği ,davacı yanca talep edilen teminat bedelinin harca esas değer üzerinden noksan nispi harcı davacı yanca yatırtılmıştır.

... esas nolu dosyası ,...'dan davacı iş yerinin borçlu olup olmadığına dair belgeler dosyaya kazandırılmıştır.

Dosya kapsamı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, █████/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; davacı yüklenicinin, ...'a ait işyeriyle 16.05.2021 tarihinde imzalanmış hizmet alım sözleşmesiyle çalışmaya başladığı, işyerini işletme hakkının davacı şirket tarafından 01.12.2018 tarihinde devralınmış olduğu, devirden sonra da imzalanan ek protokol ve aynı sözleşmeye dayalı olarak yüklenicinin çalışmasının devam ettiği, dava konusunun, davacı yüklenicinin 01.12.2018-20.06.2021 çalıştığı dönemde hakedişlerinden yapılmış olan teminat kesintisinin iadesi talebi olduğu ve bu dönemde 521,971,61 TL kesinti yapıldığının dosyada yer alan belgelerden anlaşıldığı, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde teminatın iadesi için şart koşulan ..., vergi ve işyerine olan borçlarının ödenmesi şartının kurumlardan temin edilmiş borcu olmadığına ilişkin belgelerden yerine getirilmiş olduğunun anlaşıldığı, davalının, işin sona ermesiyle işçilere ödemiş olduğu kıdem ve ihbar tazminatı bedellerinden yüklenicinin sorumlu olduğunu iddia ederek, işçilere yaptığı bu ödemelerin yüklenici teminatından mahsup edildiğini bildirdiği, davacı ile davalı arasında 11.12.2018 tarihinde imzalanmış protokolde, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatından, işletme hakkını devralmış davalı şirketin sorumlu olacağının belirtilmiş olduğu, bu tespitlere dayalı olarak, davalı tarafından yüklenici hakedişinden kesilmiş 521.971,61 TL'nin iadesi; iadesine karar verilmesi halinde, davacının iade talep ettiği ihtarının davalıya tebliğ edildiği 26.01.2022 tarihinden 7 gün sonrası 03.02.2022 tarihi itibariyle avans faizi uygulamasında

bulunabileceği rapor edilmiştir.

Bilirkişi kök raporuna itirazlar değerlendirilmek üzere dosya kapsamı kök raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, █████/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; itibariyle ...firmasına devredildiği; davanın tarafları arasında ... Genel Müdürlüğü ile...arasında █████/2018 tarihinde imzalanan “..." maddesinin uygulanmasına ilişkin protokol imzalanmış olduğu, doğal olarak bu protokoldeki hükümler davacı ve davalıyı bağlayacak olduğu, protokolde gayet net bir şekilde ... ihale kayıt numaralı ve 16.05.2018 tarihli yüklenici sözleşmesi kastedilerek; “İşbu protokol yunanda ihale kayıt numarası gösterilen sözleşme, teknik şartname ve ekli belgelerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Sözleşmede yer alan hususlardan işbu protokolün konusunu Oluşturanlar bu metindeki gibi tadil edilmiş olup diğer hususlarda ise sözleşme ve ekli belgelerde yer alan düzenlemeler yanlar arasındaki sözleşmesel ilişkiye uygun düştüğü ölçüde aynen uygulanacaktır.” Denilmiş ve devamında davalı vekilinin itirazına konu “.... madde metninde, devir tarihinden önce yukarıda belirtiden sözleşmeler kapsamında kıdem ve ihbar tazminatlarından devir tarihine kadar olan her türlü hak ve vecibelerin muhatabının ..., devir sonrası dönemle ilgili her türlü hak ve vecibelerden sorumlu olanın devralan şirket olduğu belirtilmiştir.” Şeklindeki hükmün yer aldığı ve kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir tespitin bulunmadığı rapor edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmesinin incelenmesinde; davacı ....(idare) arasında 16.05.2018 tarihli üç yıl süreli Hizmet Alım Sözleşmesi imzalanmış olduğu, sözleşme konusunun davacıya ait ... bağlı ... işletilmesi, bakımı, onarımı, yenilenmesi ve inşaat-bakım onarımı olduğu, Hizmet alım sözleşmesinin “Diğer Hususlar” başlıklı 36 maddesinde, davanın açılmasında bahse konu hususların meydana geldi durumların belirtilmiş olduğu,

36.1. şıkta, “... özelleştirilmesi veya İşletme Hakkının devri halinde, ... özelleştirme/işletme hakkının devrine ilişkin devir tesliminin yapıldığı tarihi itibariyle bu sözleşme kendiliğinden sona erecektir. Sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi durumunda Yüklenici kesin teminat dışında kar mahrumiyeti ve benzeri

36.4. şıkta, “Yüklenici söz konusu işte çalışan personelin iş akdini fesh etmeden önce İdarenin onayını alacaktır. Onay almaksızın yapılan fesihler nedeniyle mahkeme kararına dayansın ya da dayanmasın işçiye yapılacak kıdem ve ihbar tazminatı dahil tüm ödemeler için yüklenicinin hakedişinden ya da teminatından kesinti yapılacaktır.” denilmiştir.

İşletme hakkının devri hususunun incelenmesinde; ....(işveren) arasında 11.12.2018 tarihinde imzalanmış Ek Protokolde, “... madde metninde, devir tarihinden önce yukarıda belirtilen sözleşmeler kapsamında kıdem ve ihbar tazminatlarından devir tarihine kadar olan her türlü hak ve vecibelerin muhatabının ..., devir sonrası dönemle ilgili her türlü hak ve vecibelerden sorumlu olunan devralan şirket olduğu belirtilmiştir. İşbu protokol taraflarca karşılıklı olarak rızaen 11.12.2018 tarihinde imza altına” alındığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre;Davacı ile dava dışı ... arasında akdedilen ve devir tarihinden sonrada davalı ve davacı arasında aynen uygulanan 16.05.2018 tarihli 49 kişi ile 3 yıl süreli ... "Teminata İlişkin Hükümler" başlıklı 11.4.1. Maddesi; "Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, ...alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir." şeklindeki düzenlemeyi ve yine aynı sözleşmenin "Ödeme Yeri Ve Şartları" başlıklı 12. maddesinin ilgili fıkrası ise ;“Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personellerin işvereni olarak; İş Kanunu, ... Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkındaki Yönetmelik, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre, personelinin her türlü ücret, vergi, harç, ... yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek ve bunlarla ilgili (Ücret bordrosu, Aylık Sigorta Primleri Bildirgesi, ...’ya idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerden oluşan borçlarının olmadığını belirten belge, Muhtasar Beyanname ve Vergi Tahsil Alındısı) belgeleri her ay düzenleyeceği ekinde işletmeye verecektir. Belgelerde eksiklik tespit edildiği takdirde, eksiklik giderilinceye kadar istihkak ödenmeyecektir.” şeklindeki düzenlemeyi içerdiği, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 28.07.2021 tarihli Arabuluculuk Anlaşma Tutanaklarında, 47 işçiyle işletmede 20.06.2021 tarihinde sona eren çalışmaları karşılığı üzerinde uzlaşılan kıdem tazminatının

ödenmesi hususunda anlaşmış oldukları,

İki işçiyle ise, anlaşma sağlanamamış olduğundan, işçiler tarafından dava açıldığı, mahkemenin talebiyle ... uyap sistemi üzerinden bu davalara

ilişkin dosyaların gönderildiği,

... davasında mahkemece dava kabul

edilerek işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesine karar verilmiş ve davalı .... Nolu dosyada verilmiş karara

göre yapılmış ödemeyle ilgili ihtarnamede, “firmanız

uhdesinde çalışan personellerin iş sözleşmeleri, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin 12. ve

36.4. maddesi hükümlerine aykırı bir şekilde idare konumunda bulunan şirketimiz ...

...’den onay alınmaksızın fesih edilmiş ve İş Kanunu ve diğer ilgili mevzuattan doğan hakları ödenmemiştir.

Bunun üzerine firmanızın personelleri tarafından işçilik alacağı talepli davalar açılmış

olup ...E. Sayılı dosyasında yapılan yargılanması neticesinde

15.11.2022 tarihli duruşmada davanın kabulüne karar verilmiştir." şeklinde ihtarın mevcut olduğu, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin

36.4.maddesinin “işçiye yapılacak kıdem ve ihbar tazminatı dahil tüm ödemlerin yükleniciye rücu

edileceği” hükmü gereğince ... tarafından

yapılan şimdilik 41.171,98 TL tutarlı ödemenin 21.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans

faizi ile birlikte” ödenmesinin talep edildiği, buna göre dava tarihi itibari ile 2 işçinin işçilik alacakları ödenmediği, dava tarihi itibari ile davacı yanın teminat iadesi şartlarının ,bilirkişi heyetinin teminatın iade edilebileceğine dair gerekçesinin aksine, oluşmadığının mahkememizce değerlendirildiği, ... madde hükmü ile düzenlenen husus devir öncesi dönem için işçilerden asıl işveren olarak ...'ın devir sonrası dönemde ise .... 'nin asıl işveren olarak sorumlu olacağı hususu olup, taşeron firmaların yüklenici (alt işveren) olarak sorumluluğunu ortadan kaldırıcı herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, iş bu protokol ile davalının tüm sorumluluğu üstüne aldığı şeklinde bir gerekçe çıkartılamayacağı, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.10. Maddesinin uygulanmasına ilişkin 11.12.2018 tarihli Protokol'ün 6.paragrafında "Kesin Teminatın Geri Verilmesi Yapılan Sözleşme gereği, yapılan işin sözleşme süresince yüklenici tarafından ,sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi ve yüklenicinin bu işten dolayı işverene her hangi bir borcunun olmadığı işveren tarafından tespit edildikten sonra kesin teminatların yükleniciye iade edileceği..."düzenlemesi var ise de , 4. paragrafında açıkça; "...ihale kayıt numarası yazılı Hizmet Alım Sözleşmesi ve eklerinin aynen uygulanması hususunda anlaşıldığı" şeklinde düzenlemenin de bulunduğu, taraflar arasında devam eden sözleşmenin 11.4.1. Ve 12.maddreleri gereğince teminatların iadesi, işçilik alacaklarının tamamının ödenmesi şartına bağlı tutulduğu , davacı yanca işin tam ve eksiksiz yerine getirildiği iddiası da dinlenemeyeceği, nazara alınarak ,sonuç olarak dava tarihi itibari ile teminat iadesini koşulları oluşmadığı anlaşılarak ,davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının 179,90 TL peşin alınan harçtan ve 8.913 TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 8.477,5 TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davalı yanca yatırılan 100 TL masrafın kararın kesinleşmesine müteakip ve talep halinde davalıya iadesine,

5-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 82.295,74 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

7-HMK 333. maddesi gereğince yatırılan gider/delil avansından artan kısmın karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025

...