Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, mali müşavire iradi olarak teslim edilen ticari defterlerin çalışanın hastalığı nedeniyle kaybolması üzerine sunulan zayi belgesi talebini kusur gerekçesiyle reddetti.
Özet: Davacı şirketin, mali müşavirinin çalışanının ağır hastalığı nedeniyle kaybolan ticari defterleri için mücbir sebep ileri sürerek zayi belgesi verilmesi talebi, mahkemece Türk Ticaret Kanununun ilgili maddesi uyarınca zayi belgesinin ancak tacirin iradesi dışında gerçekleşen yangın, su baskını, hırsızlık gibi olaylar neticesinde verilebileceği; defterlerin iradi olarak mali müşavire teslim edildiği ve kaybın davacının iradesi dışında olduğuna dair delil bulunmadığı, ayrıca tacirin defterleri özenle koruma yükümlülüğü olduğu gerekçeleriyle reddedilmiştir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.A N K A R A12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARARESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████HAKİM
: Dr. ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... - ... ......VEKİLİ
: Av. ... -.....DAVALI
: HASIMSIZDAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma 2022 Yılında ticaret siciline kayıt olduğunu, o günden bu yana ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, son olarak 08.12.2023 tarihinde ...... Yevmiye Numaralı .... Yevmiye Numaralı Defter-i Kebir" defterlerinin 2024 yılı açılışını yaptırmış, ilgili notere onaylattırdığını, müvekkili firma yetkilisi, defterlerin açılış ve onay işlemlerini yaptırdıktan sonra 2024 yılında gerekli mali işlemleri yapılması adına, şirketin muhasebe işlemleri ile ilgilenen Serbest Mali Müşavir Muhasebeci ....'a defterleri verdiğini, ancak 2024 yılı kapanış işlemlerinin yapılması için defterlere ihtiyaç duyulduğu tarihte muhasebeci tarafından yapılan araştırmalara rağmen "... Yevmiye Numaralı Yevmiye Defteri" ve "..... Yevmiye Numaralı Defter-i Kebir" defterleri bulunamadığını, işbu durumun 11.07.2025 tarihinde müvekkili firma yetkilisi ...'a telefon vasıtasıyla bildirildiğini ve müvekkil firma tarafından tutanak tutulması istenildiğini, ".... Yevmiye Numaralı Defter-i Kebir" defterleri ile ilgili son işlemlerin muhasebeci ....'ın yanında sigortalı olarak çalışmakta olan ... tarafından gerçekleştirildiğini, ancak .... isimli çalışan 10.03.2024 tarihinde "...." rahatsızlığı nedeniyle acil bir şekilde yoğun bakıma alındığını, ameliyat olduğunu ve belirli süreler boyunca hastanede yatmak zorunda kaldığını, hastaneden taburcu olduktan sonra başka birinin bakım ve gözetiminde yaşamak zorunda kaldığını, motor becerileri iyice zayıfladığını, bazı insani yetileri sekteye uğradığını, taraflarınca öğrenildiği üzere de ilgili disfazi tanısı da hali hazırda devam ettiğini, hastalığı nedeniyle uzun süreler boyunca işe gelemediğini, hatta hastalığı nedeniyle çalışamaz hale gelmesinden kaynaklı olarak bir sonra işten de ayrılmak zorunda kaldığını, bu nedenlerden kaynaklı olarak da defterlerin şirkete iadesinin mümkün olmadığını, ilgili ticari defterlerin..... isimli çalışanın kontrolünde bulunmaktayken; yakalanmış olduğu beklenmedik hastalık neticesinde kaybolduğunu, VUK md. 13 ve TTK md. 82/7 uyarınca defterlerin kaybına neden olan etken ve etmenin defteri kontrolünde bulunduran çalışanın beklenilmesi mümkün olmayan doğrudan beyinsel fonksiyonları etkileyen bir hastalığa yakalanması olduğundan zayi belgesini talep etme gereği hasıl olduğunu, izah edilen ve mahkemece re’sen göz önünde bulundurulacak hususlar doğrultusunda müvekkili firmaya ait 08.12.2023 tarihli “... yevmiye numarası” ile kayıtlı yevmiye defteri ve yine ... 67. noterliğine “... yevmiye numarası” ile kayıtlı defter-i kebir defterlerinin mücbir sebep sonucu zayi olduğunun tespitine ve bu hususta zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, zayi olduğu bildirilen defterler için zayi belgesi verilmesi istemlidir.Davacının dilekçesinde dayanak edilen TTK.'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık gibi iradesi dışında gerçekleşen bir olay sonucunda zayi olması gerektiği bilinmektedir. Talep eden tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumak zorundadır (Bkz. .... esas .... karar, ...... karar sayılı emsal içtihatları).Somut olaya gelindiğinde, 6102 sayılı TTK'nin 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık gibi iradesi dışında gerçekleşen bir olay sonucunda zayi olması gerektiği, tacirin kusuru nedeni ile kaybolma halinde zayi belgesi verilmesinin söz konusu olamayacağı, dava konusu olayda da zayi istenen evrakların iradesi ile mali müşavire teslim edildiği, davacının özenle korumak, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu evrakların davacının iradesi dışında zayi olduğuna ilişkin iddia ve delil bulunmadığı sabit olup tacirin zayi belgesi talep edemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli 615,40 TL harç başlangıçta alınmış olduğundan ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,İlişkin, davacının yokluğunda verilen kararın tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. █████/2025Katip ...✍e-imzalıdırHakim ...✍e-imzalıdır