halkı alenen aşağılama suçunda, ‘tinerci’ ve öğrencilerin kanun kapsamında sosyal sınıf teşkil etmediği gerekçesiyle beraat kararı verilmesi gerektiğine dair yargıtay bozma kararı.

Halkı alenen aşağılama suçunda, ‘tinerci’ ve öğrencilerin kanun kapsamında sosyal sınıf teşkil etmediği gerekçesiyle beraat kararı verilmesi gerektiğine dair Yargıtay bozma kararı.

Özet: Bir öğretim üyesinin katıldığı televizyon programında belirli bir kesim ve öğrenciler hakkında aşağılayıcı beyanlarda bulunması nedeniyle "halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama" suçundan aldığı hapis cezasına ilişkin davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin mahkumiyet kararları Yargıtay tarafından bozulmuştur. Yargıtay, TCK 216/2de geçen "sosyal sınıf" tanımının ekonomik durum, meslek veya eğitim düzeyi gibi ölçütlere dayanan yapısal grupları ifade ettiğini, ancak sanığın hedef aldığı belirli kesim ve öğrencilerin yaş ve sosyo-kültürel özelliklere dayandığı için bu tanıma uymadığını belirtmiştir. Bu sebeple, "suçta ve cezada kanunilik ilkesi" gereği suçun unsurlarının oluşmadığına ve sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmedilerek dosya ilk derece mahkemesine iade edilmiştir.

8. Ceza Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, ████████ Karar

SUÇ

: Halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama

HÜKÜM

: İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

: Bozma

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece Mahkemesi Kararı

1.... 18. Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.03.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile sanığın halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 216/2, 218/1, 62... . maddeleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 231. maddesi uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluklarının uygulanmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş; karara Cumhuriyet savcısının ve sanık müdafinin itiraz etmesi üzerine kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Akabinde; ... 18. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.04.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile sanığın halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 216/2, 218/1, 62... . maddeleri uyarınca 7 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine ve 1 yıl denetim süresi tayinine karar verilmiş; karar, sanık müdafii tarafından istinaf edilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 28.09.2023 tarihli ve █████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun'un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Sanık Müdafinin Temyiz İstemi

Unsurları yönünden oluşmayan suçtan sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava dosyası kapsamına göre, bir üniversitede öğretim üyesi olarak görev yapan sanığın, katıldığı bir televizyon programında "..." diye tabir edilen kişiler ile ... ve ... öğrencileri hakkında aşağılayıcı beyanlarda bulunduğu iddiasına ilişkin olarak;

5237 sayılı Kanun'un 216/2. maddesi "Halkın bir kesimini, sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılayan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklindedir. Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 29.04.2008 tarihli ve 2007/8-244 Esas, ███████ Karar sayılı kararında, sosyal sınıf “...organize olmamış, kendiliğinden oluşmuş ancak sürekliliği olan büyük insan kategorileri...” olarak tanımlanmıştır. Sosyal sınıf; toplumsal üretim ilişkileri, ekonomik durum, gelir, meslek, eğitim düzeyi gibi ölçütlere göre insanların oluşturduğu işçi sınıfı, orta sınıf, burjuvazi gibi yapısal gruplardır. "..." ve ... öğrencileri olarak ifade edilen kesim ise yaşa ve dönemin sosyo-kültürel özelliklerine dayanıp sosyal sınıf teşkil etmeyecektir. Bu açıklamalar ışığında somut fiilde; sanığın beyanlarının yöneldiği ... öğrencilerinin ve "..." diye tabir edilen kesimin sosyal sınıf olmadığı gibi maddede belirtilen diğer gruplardan birine uymaması hususları birlikte nazara alındığında; "suçta ve cezada kanunilik ilkesi" bağlamında unsurları yönünden oluşmayan suçtan beraat kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Nedeniyle sanık hakkında kurulan hüküm hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 28.09.2023 tarihli ve █████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oybirliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca ... 18. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.09.2025 tarihinde karar verildi.