trafik kazası nedeniyle açılan ölüm ve cismani zarar tazminatı davasında ihtiyati haciz itirazına ilişkin kayseri bölge adliye mahkemesi istinaf kararı.

Trafik kazası nedeniyle açılan ölüm ve cismani zarar tazminatı davasında ihtiyati haciz itirazına ilişkin Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı.

Özet: Bu istinaf incelemesi, trafik kazası sonucu bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davasında, davacının muhtemel alacağının karşılıksız kalmaması için talep ettiği 100.000 TLlik ihtiyati haciz kararına ilişkindir; ilk derece mahkemesi sigorta şirketi hakkındaki ihtiyati haciz itirazını kabul ederek haczi kaldırmış, ancak diğer davalının itirazını reddedince, söz konusu davalı kusur oranının kesinleşmediğini, mal kaçırma niyetinin olmadığını ve aleyhindeki ihtiyati haczin kaldırılması gerektiğini ileri sürerek bu karara itiraz etmiştir.

T. C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas, Ara Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH

: █████/2025

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı ara kararı davalı ... vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz isteminde bulunan davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin madden ve manen mağdur durumda olduğunu, ihtiyaçlarını karşılayamadığını, dava nihayetinde müvekkilin hak edeceği muhtemel alacak haklarının karşılıksız kalmaması için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik alacağının 100.000,00 TL'lik kısmı için davalıların taşınır malları, gayrimenkulleri, banka hesapları ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalı ... A.Ş. vekili █████/2025 tarihli dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Kanun'un aradığı şartları gerçekleştirdiğini, ilgili bakanlığın onayı ile faaliyete geçtiğini, müvekkili şirketin her türlü işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca denetlendiğini, işbu borç için müvekkili şirketin mal kaçırmasının olasılık dahilinde olmadığını, somut olayda aleyhine ihtiyati haciz talep edilen müvekkilinin, sigorta şirketi olduğunu, hal böyle olmakla tazminat bedelleri ve ferilerinin teminatı amacıyla, sözleşmenin niteliğine göre sigortalısının veya sigortalısının kusuru neticesinde zarar gören üçüncü kişilerin maddi ve manevi zararlarını karşılamayı taahhüt eden müvekkili sigorta şirketinin, malvarlığına yönelik olarak muhafaza ve emniyet tedbiri alınması talebinin yerinde olmayacağını, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının müvekkili sigorta şirketi yönününden kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalı ... vekili █████/2025 tarihli dilekçesinde özetle; davacılar tarafından verilen dilekçede, davacı tarafın haklarına kavuşmasının sağlanması için davalıların, taşınmaz malları ve araçları üzerine ihtiyati haciz konulması talep ettiğini, mahkeme tarafından bu talep kabul edildiğini ve müvekkilin haklarının ihlal edilmesine sebep olduğunu, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kusur oranları henüz kesinleşmemiş ve ceza dosyası dahi derdest vaziyette olup, yeterli somut delil olmaksızın verilen karar usul yasaya aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilin daha fazla hak kaybına uğramaması için usul ve yasaya aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının teminatsız ya da uygun bir teminat karşılığında kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda;

"1-Davalı ...'un ihtiyati haciz kararına yapmış olduğu itirazın reddine,

2-Davalı ... A.Ş.'nin itirazının kabulü ile Mahkememizin ████████ Esas █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının ... A.Ş. yönünden kaldırılmasına, dair karar verildiği ..." görülmüştür.

Bu karar davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili tarafından süresinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanın oluşumunda kusur oranı tespit edilmeden müvekkili aleyhine ihtiyati haciz uygulanmasının hatalı olduğunu, davacının aniden yola çıkması nedeniyle kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin kaza nedeniyle kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin eylemi ile meydana gelen sonuç arasında illiyet bağının kesildiğini, müvekkilinin sorumluluğu olmayan bir olay nedeniyle aleyhine ihtiyati haciz kararı uygulanmasının doğru olmadığını, ihtiyati haciz kararının teminatsız ya da uygun bir teminat karşılığında ivedilikle kaldırılması gerektiğini, ayırca müvekkilinin memur olduğunu, mal varlığını kaçırma, saklama gibi bir durumunun bulunmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen █████/2025 tarihli ara kararın kaldırılmasına, ve müvekkili aleyhine uygulanan ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak ya da uygun bir teminatla kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.

Dava dilekçesindeki talebe göre uyuşmazlık; trafik kazası sonucu yaralanma dolayısı ile geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderleri zararının ve manevi zararın tazmini istemli davada, davalıların taşınır malları, gayrimenkulleri, banka hesapları ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince █████/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin 2004 sayılı İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden bahisle takdiren alacağın %15'i tutarında teminat karşılığında davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminat ve 300,00 TL maddi tazminat, ile sınırlı olarak davalıların üzerine kayıtlı taşınmaz mallarıyla, araçları üzerine ihtiyati haciz konulmasına (davalı sigorta yönünden yalnızca 300,00 TL maddi tazminat yönünden ihtiyati haciz konulmasına) karar verilmiş, davalıların ihtiyati haciz kararına itiraz etmesi üzerine mahkemece itirazın değerlendirilmesi için taraflar duruşmaya davet edilmiş olup█████/2025 tarihli duruşmada ihtiyati haczin kabulü kararına karşı davalı ...'un yapmış olduğu itirazın reddine ve davalı ... A.Ş.'nin itirazının kabulü ile mahkemenin ████████ Esas sayılı █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının davalı ... A.Ş. yönünden kaldırılmasına ilişkin ara kararı verilmiştir. İhtiyati hacze itirazın reddine dair verilen █████/2025 tarihli ara karara karşı davalı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati haciz müessesesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesi şu şekildedir;

İhtiyati haciz şartları

Madde 257 – "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2 -Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."

Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş alacakların zamanında ödenmesinin sağlanması amacıyla borçlunun mallarına geçici olarak hukuken el konulması şeklinde ifade edilebilecek olan ihtiyati haczin, kanunda düzenlenen istisnai hallerde vadesi gelmemiş alacaklar için tatbiki de mümkündür. Bu istisnalardan biri de 2004 sayılı İİK'nun 257/2. maddesinde yer alan, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemesi, kaçırması veya kendisinin kaçmaya çalışmasıdır. İhtiyati haciz talebindeki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat değildir. İİK'nın 265. maddesinde de ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak belirtilmiş olup bunlar; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkindir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre; zarar, haksız eylemden kaynaklandığında, tazminat da haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muaccel alacak" kavramı, alacaklı tarafından belli durumlarda bir ekonomik değer veya icrası mümkün bir alacak iddiasını elde etmeye yönelik, makul bir şekilde ortaya konulmuş icra edilebilir bir iddianın doğurduğu, ulusal mevzuatta bir kanun hükmüne veya yerleşik içtihatlara dayalı başarılı olma şansı yüksek, yeterli somutluğa sahip nitelikteki talep ve dava edilebilir hale gelmiş alacakları ifade etmektedir.

Bu aşamada belirtilmelidir ki; ihtiyati haciz talebinin kabulü, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince kısmen kabul kısmen reddi veya reddine karar verilmiş olması ileride hükmedilecek olan tazminat istemi için 6100 sayılı HMK'nın 36/1-b bendi gereğince davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşün açıklanmış olması niteliğinde görülemez. Diğer bir anlatımla, ihtiyati hacizde verilen karar ne olursa olsun buna bağlı olmaksızın nihai kararda uygun görülecek sonucun hüküm altına alınması mümkündür.

Somut olayda, dosya içindeki ...tarihli trafik kaza tespit tutanağında davalı ...'un KTK'nın 74/B (Görevli kişi veya ışık işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermemek) maddesindeki kuralları ihlal ettiğinin ve davacı yaya ...'nin ise kazanın oluşumda kusurunun olmadığının yazdığı, ... Hastanesi'nin tedavi evrak ve grafilerinin incelenmesinde davacı ...'nin trafik kazası nedeniyle lomber omurga ve pelvis kırığı nedeniyle tedavi gördüğü, davalı ... hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan dolayı yargılamanın yürütüldüğü Kayseri 26. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'un KTK'nın 74 maddesindeki kuralları ihlal ettiği, davacı yaya ...'nin kural ihlalinin bulunmadığının bildirildiği, yine yargılama sırasında alınan Kayseri Adli Tıp Grup Başkanlığı Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün ... tarihli raporunda davacı ...'nin trafik kazasına bağlı masif kanamaya, kemik kırıklarına ve sağ peroneal sinir hasarına neden olacak şekilde yaralandığı anlaşılmaktadır. Dava dosyası içeriği dikkate alındığında mevcut dosyada alacağın yaklaşık olarak ispat şartının sağlandığı, bu aşamada davacının alacağını kesin olarak ispat etmesi gerekmediği dikkate alındığında İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi için yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiği, davalı ... vekilinin ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı ve ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği yönündeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ve reddedilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçeler ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine dair verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1. maddesi gereğince davalı ... vekilince yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-)Davalı ...'un istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-)İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken harç alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-)Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-)İstinaf yargılaması bakımından davalı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,

6-)Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın 302/5 ve 359/3 maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda,6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025