İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, Ödeme Güçlüğü Yaşayan Gerçek ve Tüzel Kişi Borçluların Adi Konkordato Talepleri Üzerine Geçici ve Kesin Mühlet Kararı Verilmesi Süreci ve Hukuki Değerlendirmeleri
Özet: Ödeme güçlüğüne düşen bir gerçek kişi ve tüzel kişi şirketin alacaklılarıyla uzlaşarak borçlarını ödeyebilmesi amacıyla yaptığı konkordato talebi üzerine mahkeme, İcra ve İflas Kanunu hükümleri çerçevesinde önce üç aylık geçici mühletin ardından bir yıllık kesin mühlet kararı vermiş, bu süreçte borçluların malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alarak konkordato komiser heyeti atamış ve talebin değerlendirilmesinde borca batıklık durumu ile sunulan ödeme projelerinin kabul edilebilirliğini esas alacağını belirtmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: █████████DAVA
: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ödeme güçlüğüne düştüğünden bahisle, İİK 285 ve TTK 286 maddeleri hükümleri gereği müvekkilleri hakkında alacaklarıyla konkordato akdetmesini sağlamak amacı ile konkordato mühleti verilmesini dava ve talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE ;Dava
: 7101 Sayılı Kanun ile değişik İ.İ.K 285 ve devamı maddeleri gereğince geçici,kesin konkordato mühleti verilmesi ve sonucunda konkordatonun onanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.Davacı gerçek kişi ile tüzel kişi şirket tarafından mahkememize açılan konkondato istemi ile ilgili İİK'nın 286.maddesinde belirtilen belgelerin sunulduğu anlaşılmakla İİK'nın 287/1.maddesinde yer alan "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır." düzenlemesi nedeniyle davacı gerçek kişi ve tüzel kişi şirket hakkında █████/2025 tarihinden itibaren başlamak üzere 3 aylık geçici mühlet kararı verilmiş, geçici komiser heyeti oluşturularak İİK'nın 288.maddesi gereğince ----- gazetesi ve basın ilan kurumu aracılığı ile ilan edilmiştir. Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davacılara verilen üç aylık geçici mühlet süresinin █████/2025 tarihinden itibaren iki ay süre ile uzatılmasına, 13.11.2025 tarihli duruşmada bir yıl kesin mühlet verilmesine, tedbirlerin ve konkordato komiser heyetinin görevinin devamına karar verildiği anlaşılmıştır.Konkordato borçlarının vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçluya alacaklılarla yaptıkları anlaşma çer çerçevesinde ödeme imkanı tanıyan bu haliyle borçluyu haciz baskısından kurtararak mal varlığını korumayı amaçladığı için borçlunun menfaatine olan, aynı zamanda borçlunun iflasına göre daha fazla tatbik edilmesi nedeniyle alacaklıların da lehine olduğu kabul edilen bir kurumdur. Ancak bu dengenin korunması halinde alacaklı konkordatodan yararlanabilecektir. Konkordato projesinin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesinde borçlunun proje kapsamında borçlarını öngördüğü plan çerçevesinde ödeyebilme imkanının olup olmadığı mahkemece değerlendirilecektir. Konkordato talepleri yargılama sırasında değişen ekonomik parametrelere göre değerlendirilebileceğinden bu haliyle dava teorisinden ayrılır. Komiser raporları ve atanmış kayyım raporları çerçevesinde konkordato tasdiki sonrası gelişmeler de dahil olmak üzere borçlunun davranışları verilecek karar üzerinde etkili olacaktır. ( Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin ----- esas ------ sayılı kararı )Konkordato isteminde bulunan her bir davacı için ayrı konkordato ön projesi sunulmalı İİK.nun 305.maddesinde konkordatonun tasdiki için aranan şartlar her bir davacı için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.Borca batıklık ise, borçlunun mal varlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur. Şirketin borca batık durumda olup olmadığı TTK.nun 376 maddesi uyarınca rayiç değerlere göre tespit edilmelidir.Dava teorisindeki genel ilkeden farklı olarak konkordato bir dava olmadığından, borca batıklık sadece talep tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir. ( Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin ---- esas ----sayılı kararı )Borçlu gerçek kişinin konkordato teklifi, ortağı olduğu şirketin banka ve finans kurumlarına olan kredi borçlarına kefil olmasından kaynaklanmaktadır. Tüzel kişi ve kefillerinin konkordato taleplerinin aynı dilekçede birleştirilmesi mümkün olmakla birlikte konkordatonun tasdiki için aranan şartların her bir borçlunun şahsında gerçekleşmesi gerekir. Kefil mahkemeye sunacağı ön projesinde kefalet borcunu hangi oranda veya vade de ödeyeceğini, ödemelerin yapılması için mevcut mallarını satıp satmayacağını, kefalet borcu ödemesini yapabilmek için gerekli mali kaynağı nasıl sağlayacağını açıkça belirtmelidir. ( Yeni konkordato Hukuku, ------28.02.2018 tarihinde kabul edilerek, 15 Mart 2018 tarihli ----- Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren, “İcra Ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 13 vd maddelerinde, 2004 sayılı İİK ‘nun “ Konkordato İle Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırılması “ üst başlığını taşıyan on ikinci babında değişiklikler yapılmış, İflasın ertelenmesi kaldırarak konkordato yeni bir içeriğe kavuşturulmuştur. İİK 285. maddesinde konkordato talebi düzenlenmiştir. Konkordato öncelikle borçlu tarafından talep edilmektedir. Borçlu ise, iflasa tabi olan veya olmayan bir gerçek veya tüzel kişi olabilmektedir.2004 sayılı İİK‘nun 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş, yasada, iflasa tabi olan borçlu için, İİK‘nun 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkradaki yazılı yerlerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu vurgulanmıştır.Davacılar tarafından açılan davada mahkememizin yetkili ve görevli olduğu belirlenmiştir.Mahkememizce atanan komiserler tarafından, davacı gerçek ve tüzel kişi hakkında sunulmuş bulunan son raporlarında ;Davacı şirketin rapor tarihi itibariyle borca batık durumda olmadığı,Davacı şirketin ticari faaliyetine sağlıklı şekilde devam edemediği,Çalışan personel sayısının hızla azaldığı,01.01.2025- 30.09.2025 dönemlerinde ( -) 31.602.604,00 TL zarar olduğu,Stoklarda ve öz kaynaklarda hızlı bir azalışın olduğu,Ticari malların maliyet bedelinin altında satılmaya başlandığı,Ticari faaliyetlerin şirket tarafından hazırlanmış olan ön projeye uygun olarak yürütülemediği, ön projenin büyük ölçüde faaliyet kârına dayanmasına rağmen ilgili dönemde zarar edildiği, Davacı gerçek kişi ----- borçlu şirket konkordato projesine somut bir katkısının olmadığı,Mahkememizce sunulan 12.11.2025 tarihli rapora kaynaklık eden mali veriler ile Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen geçici vergi beyannamesindeki verilerin uyumlu olmadığı ve bu durumun " dürüstlük ilkesine aykırı " olduğu bildirilmiştir.Davacılar vekili tarafından 17.12.2025 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiğini beyan etmiştir.Konkordato komiser heyeti tarafından 17.12.2025 tarihinde sunulan rapor ile ; davacı ------ █████/2025 tarihli rayiç özkaynaklarının toplamının (+) 26.456.302,74 TL olduğu bu durumda şirketin borca batık durumda olmadığı, davacı ------ kefaletten kaynaklı borçlarının şirket ortağı olmasından kaynaklandığı yönünde rapor sunmuşlardır.Davacılar vekilinin vekaletnamesinin incelemesinde feragate yetkisi olduğu anlaşılmıştır.Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.Bu itibarla davacılar vekilinin vaki feragatleri nedeniyle davacı şirketlerin borca batık olmadıkları da dikkate alınarak her iki davası yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :1- FERAGAT NEDENİYLE DAVANIN REDDİNE,Mahkememizce verilen tedbir kararlarının kaldırılmasına,Konkordato komiser heyetinin görevine son verilmesine,Kararın ilanına,2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacılar tarafından sarfedilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,4-Dosyada bulunan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,HMK 138 maddesi gereği dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.