İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, bankaya sunulan karşılıksız çeklerin tahsil mi temlik cirosuyla mı devredildiği uyuşmazlığına ilişkin istirdat davası.
Özet: Bir şirketin tahsil için bankaya ibraz ettiğini iddia ettiği, ancak karşılıksız çıkan çeklerin iadesini (istirdadını) talep ettiği davada, davalı banka çeklerin temlik cirosuyla devredildiğini ve yetkili hamil olduğunu savunmuş; yapılan incelemede mahkeme, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde, çeklerin bankaya devrinin tüm hakları devreden temlik cirosu niteliğinde olduğuna ve bu nedenle bankanın yetkili hamil olup çeklerin istirdadının mümkün olmadığına karar vermiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
: Davacı vekili dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirket tarafından -------- Bankası ---------- Şubesi'ne tahsil amacıyla 2 adet çek ibraz edildiği, İşbu çeklerin biri --------- Bankası'na ait 27.01.2024 tarihli 1.000.000 TL bedelli --------- seri numaralı çek, diğeri ise --------- ait 30.03.2024 tarihli 750.000 TL bedelli --------- seri numaralı çek olduğu, müvekkili şirket tahsil için çekleri -------- Bankası'na ibraz ettiği, çeklerin karşılıksız çıktığı, banka tarafından müvekkil şirkete iade edilmediğini,--------- Bankası yetkilileri mezkur çekleri müvekkili şirkete iade etmediği için suç işlediğini,--------Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, davalı banka haksız yere keşidecinin ticari hayatının bitmesine ve telafisi imkansız zararlara neden olacağını, işbu sebeple takibin öncelikle teminatsız olarak aksi halde uygun teminat karşılığında durdurulmasına karar verilmesini, --------- Bankası'na ait 27.01.2024 tarihli 1.000.000 TL bedelli --------- seri numaralı çekin istirdadı ile müvekkil şirkete teslimine, --------- ait 30.03.2024 tarihli 750.000 TL bedelli --------- seri numaralı çekin istirdadı ile müvekkil şirkete teslimine, --------- ait 30.03.2024 tarihli 750.000 TL bedelli ---------- seri numaralı çek yönünden işlem yapılmaması için teminatsız ya da uygun teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu çekler hiçbir surette iddia edildiği gibi tahsil cirosuyla ve/veya hiçbir şekilde bu anlama gelecek şekilde değil, temlik cirosuyla müvekkil Bankaya devredildiği, çeklerin yetkili hamili müvekkil Banka olduğu, borçlunun usul ve yasaya aykırı davasının reddine karar verilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
: Dava, hukuki niteliği itibariyle ; çek istirdadına ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket tarafından ------- bankası ve -------- ait olan çeklerin --------- şubesine tahsil amacıyla yoksa temlik amacıyla mı sunulup sunulmadıkları tahsil cirosu mu temlik cirosu mu olup olmadığı ve istirdat koşullarının oluşup oluşmadığı şeklinde belirlenmiştir. Davaya konu olan --------- ait bulunan keşideci yeri --------- █████/2024 tarihli, keşidecisi --------,1.000.000-TL bedelli çek asılları-------- getirtilmiştir. -------- ait olan keşide yeri ---------, keşide tarihi █████/2024 keşidecisi --------- olan 750.000-TL bedelli çek aslıda ------- İcra ceza mahkemesinin -------- esas sayılı ceza dosyasından celp edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için öncelikle temlik cirosu ile tahsil cirosunun ne olduğunun anlaşılması gerekmektedir. Temlik cirosu senetten doğan tüm hakların devredilmesidir eğer ciro yapılarak poliçe bedelinin bir başkası tarafından tahsili için yetki verilmesi amaçlanıyorsa tahsil cirosu yapılmaktadır. Temlik cirosu, temlik, teşhis ve teminat işlemlerini hepsini içermektedir, beyaz ve tam ciro şeklinde yapılabilir. Temlik cirosunda cirodan sonra senedin devir alana teslimi gerekir. Somut uyuşmazlıkta davaya konu olan --------- bankasına ait olan ve keşidecisi --------- ve hamil --------- olan çek ile --------- ait keşide yeri --------, keşide tarihi █████/2024 keşidecisi -------- olan 750.000-TL bedelli çekin, --------- tarafından --------- Şirketine ciro edildiği ve şirket tarafından █████/2024 tarihinde hamili banka --------ş'ye çekin ibraz edildiği, takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadığının çek arkasına yazıldığı, hamil adına --------ş -------- şubesinin çeki teslim aldığı, iş bu cironun temlik cirosu niteliğinde olduğu ve buna göre tüm haklarının çekten doğan tüm hakların ------- bankası tarafından kullanılması gerekli olduğu, bu nedenle de istirdadının mümkün olmadığı, iş bu konu ile ilgili olarak davacıların banka yetkilileri aleyhine suç duyurusunda bulunulduğu, -------- esas sayılı dosyası ile takipsizlik kararı verildiği, -------- esas sayılı dosyası ile de, davacı tarafça takibin iptali davası açılmış olup, davanın reddine karar verildiği, 6102 sayılı TTK 790 maddesi kapsamında çek arkasındaki bulunan birbirine bağlı ciroların olduğu ve bu nedenle ibraz çekin ibraz edildiği bankanın yetkili hamil sayıldığı, çizilmiş ciroların ise yazılmamış hükmünde olduğu ve bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır TTK 798 maddesinde somut uyumazlıkta olduğu gibi çekin takas odasına ibrazı halinde çek davalı banka tarafından ibraz edildiğinden davalı bankanın yetkili hamil olduğu kabulü gerekmektedir.Tüm bu kapsamda davacı tarafın istirdat talebi yerinde görülmediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın reddine,2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 29.885,62 TL harcın mahsubu ile kalan bakiye 29.270,22 TL nin davacıya iadesine,3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 263.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6---------- bütçesinden karşılanan 3.600 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025