istanbul bölge adliye mahkemesinin kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında ticari mümessil yetkisi ve imza itirazının incelendiği istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında ticari mümessil yetkisi ve imza itirazının incelendiği istinaf kararı.

Özet: Davacı şirketin, imzasının sahte olduğunu iddia ettiği bir çek nedeniyle aleyhindeki icra takibinin iptalini ve kötü niyet tazminatını talep ettiği menfi tespit davasında, davalı çekin davacı şirket tarafından yetkilendirilmiş ticari temsilci tarafından düzenlendiğini savunmuştur; ilk derece mahkemesi, davacı şirket yetkilisinin verilen vekaletname ile şirketin faaliyet alanına yönelik çek keşide etme dahil her türlü hukuki işlemi yapmaya yetkili kılındığını ve bu kişinin Türk Borçlar Kanunu 547. maddesi uyarınca ticari temsilci olduğunu, dolayısıyla ticari temsilcinin attığı imzaların iyiniyetli üçüncü kişiler açısından işletmeyi bağlayacağına hükmetmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin bilgisi dışında olan ... Maslak Atatürk Sanayi Sitesi İstanbul Şubesi, ... seri numaralı, █████/2021 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli çekin İstanbul 3. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine takibe konulduğunu, imzasının bulunmadığı çekten dolayı sorumlu tutularak müvekkilinin tüm mal varlığına haciz konulduğunu, çekin keşidecisi olarak görünen müvekkilinin imzası ile çekte mevcut olan imzanın birbirinden farklı olduğunu, müvekkili olan şirketin ve şirket yetkili temsilcisinin imza sirküleri incelendiğinde çıplak gözle imzalar arasındaki farklığın hemen dikkat çekeceğini, İstanbul 3. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyadaki mevcut çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, icra dosyasındaki alacağın %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava değerini düşük göstererek haklılığı konusunda kuşkulu olan davacı yana eksik harcı ikmal etmesi için iki hafta kesin verilmek suretiyle muhtıra çıkarılmasını talep ettiğini, dava konusu çekin davacı şirket ve çekin lehtarı olan dava dışı şirket tarafından özel vekaletnameler ile çeki keşide etmeye ve cirolamaya yetkili kılınan ve her iki şirketin de ticari mümessili olan... isimli şahıs tarafından tanzim olunduğu, dava dışı lehtarın ...Turizm Anonim Şirketi adına Beyoğlu 46. Noterliği'nin █████/2019 tarih, ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile çek keşide etmeye ve cirolamaya yetkili kılındığını gösterir vekaletnameyi müvekkiline ibraz ettiğini, müvekkili tarafından 2020 yılı Temmuz ayında ilgili noterliklerden vekaletnamelerin geçerli olup olmadığının teyidi yapıldıktan sonra dava konusu çekin ve diğer çeklerin temlik alındığını, dava konusu çekin ileri tarihli olarak tanzim edildiğini, çek üzerinde belirtilen keşide vade tarihinden çok önce müvekkile temlik edilen faturalı çek olduğunu, dava dışı ...Turizm Anonim Şirketi tarafından çek kişide etmeye ve cirolamaya yetkili kılınan dava dışı... isimli şahıs toptan elektrik malzemesi satımı yapan müvekkilinden dava konusu çekin vade tarihinden çok önce (2020 yılı temmuz ayı) elektrik malzemesi satın aldığını ve dava konusu çeki de aldığı elektrik malzemelerine karşılık ileri tarihli vade belirlemek suretiyle müvekkiline ciroladığını, davacı yana dava konusu çekte davacı şirket adına atılan keşideci imzasının...'a ait olup olmadığı konusunda açıklama yapması ve beyanda bulunması için kesin süre verilmek suretiyle muhtıra çıkarılmasını, dava dışı... adına verilen vekaletnamenin dosyaya celbi ile ilgili vekaletnamedeki avukatlara verdiği vekaletlerdeki ıslak imzaları ile dava konusu çekteki ıslak imzaları üzerinden ivedilikle imza incelemesi yapılmasını, davanın reddini, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... somut olay değerlendirildiğinde; davacı şirket yetkilisi ...tarafından...'a Beyoğlu 46.Noterliği'nin █████/2019 tarih ve...yevmiye sayılı vekaletnamesi ile vekaletname verildiği, bu vekaletname ile keşideci olarak çekleri imzalama gibi şirketin faaliyet alanına yönelik her alanda şirket adına işlem yapma yetkisi verildiği, özellikle davacı şirketin faaliyet alanları ile vekile verilen yetkiler birlikte nazara alındığında, vekilin kambiyo taahhüdünde bulunma ve ciro etme dahil davacı şirketin faaliyet alanları ile ilgili her türlü hukuki işlemi yapma yetkisi ile yetkilendirildiği, başka bir anlatımla; ...'un davacı şirketin faaliyet alanı ve iş hacmine göre her türlü işle ilgili olarak bütün resmi kurum ve kuruluşlar ile bankalar nezdinde davacıyı temsil etmeye, davacı adına dilediği kişi yada kişilerle sözleşme aktetmeye, borçlandırıcı işlem yapmaya, böylece işletmenin olağan ve olağanüstü tüm işlemlerini yapmaya yetkili kılındığı, buna göre Borçlar Kanunu'nun 547.maddesi gereğince ticari temsilci (mümessil) olarak atandığının kabulünün gerektiği, Borçlar Kanunu'nun 547 ve 548.maddelerine göre ticari temsilci ayrıca yetkili kılınmasa dahi ticari temsilcinin imzaladığı senetlerin iyi niyetli 3.kişiler bakımından işletmeyi bağlayacağı, BK'nın 550.maddesine göre ticari temsilci tayin edilirken tescil edilmemiş olsa dahi temsil yetkisinin geri alınması halinde durumun ticaret siciline kaydedilmesinin zorunlu olduğu, bu yetkinin geri alınması kayıt ve ilan edilmedikçe iyi niyetli 3.kişiler bakımından vekaletnamenin geçerli olduğu, ticari temsilci olan... tarafından çek altına atılmış iki imzanın ticari temsilciye ait olduğunun İstanbul 7.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında alınan uzmanlık raporu ile sabit olduğu, bu konuda usul ekonomisi ilkesi de gösterilerek mahkememizce rapor alınmasına ihtiyaç duyulmadığı, her ne kadar davacı şirket tarafından ticari temsilcinin Beyoğlu 46.Noterliği'nin █████/2021 tarih ... yevmiye sayılı azilnamesi ile azledildiği iddia edilmiş ise de, bu evrakın...'a tebliğ edilemediği ve bu itibarla hüküm ve sonuç doğurmayacağı, öyleyse... tarafından davacı şirketi temsilen imzanın atıldığının kabulü ile ticari temsilci olması nedeniyle davacı şirketi bağlayacağı, bunun için çekin vekaleten imzalandığı yazılmasa dahi vekalet verenin bu çek nedeniyle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır (Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ Karar).Açıklanan nedenlerle, şirket yetkilisi tarafından vekaletname verilen..., davacı adına işletmenin hem olağan hem olağanüstü nitelikteki bütün işlerini yapmaya yetkilendirilmiş olmakla adı geçen kişiye verilen vekaletname içeriğine göre...'un davacı şirket tarafından ticari temsilci olarak atanmış olup, takibin dayanağı çeki bu sıfat ile keşide ettiği, azilnamenin tebliğ edilmemesi ve ticaret siciline kaydedilmemesi sebebiyle üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğurmayacağı sonucuna ulaşılmış olmakla Davanın REDDİNE, Davalı vekilinin koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,"Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkili şirketin ve şirket yetkili temsilcisinin imza sirküleri incelendiğinde çıplak gözle imzalar arasındaki farklılığın görüleceğini, çekteki imzanın müvekkili şirket tarafından atılmadığı belirtilmişse de Mahkeme tarafından yeterli inceleme yapılmadığını,mahkemece usul ekonomisi ilkesi de gösterilerek yeni bir bilirkişi raporu alınmadığının belirtildiğini, Azledilecek vekaletnamenin noterlik, tarih ve yevmiye numarasının bilindiği hallerde sorgulamalı olarak vekalete azil bilgisini işlendiğinden bu bilginin vekaletin teyidi sırasında görülebildiğini, Noterlik Kanununun 81. maddesi kapsamında tamamlanmasından sonra yapılan iptal, düzeltme veya tadil işlemlerinin aynı noterlikte yapılması halinde ilk işleme, başka bir noterlikte yapılması halinde ilk işlemi yapan noterliğe cilbentte kalan nüsha üzerine işlenmesi için bir suretinin gönderilmesi nedeniyle 2016 tarihten önce yapılmış olan vekaletname ve azilnameler ile ilgili teyit işlemlerinin faks ve/veya telefon aracılığıyla ilgili noterlikten yapılabileceği düşünüldüğünü, Çek üzerinde bulunan imzanın...'a ait olup olmadığına ilişkin detaylı bir araştırma yapılmadığını, bu konuda da bilirkişi raporu alınmadığını, kararın hukuka aykırı olduğunu, takibin dayanağı olan çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, bir bilirkişi raporu alınarak, müvekkilinin bilgisi dahilinde olmayan çeklerle haksız ve kötü niyetli olarak takip yapıldığından davanın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürmüş, davalı ise imzanın davacı şirketin vekaletname ile çek keşide etme yetkisi olan dava dışı...'a ait olduğunu savunmuştur.İlk derece mahkemesince dava konusu çekteki keşideci imzasının davacı şirketin ticari temsilcisi olan...'a ait olduğunun İcra Hukuk Mahkemesi'nde alınan rapor ile belirlendiği kabul edilerek karar verilmişse de; icra hukuk mahkemelerinin kararları maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediği gibi, davacının çekteki keşideci imzasının dava dışı...'a ait olduğu yönünde açık bir kabulü/beyanı da bulunmamaktadır. Bu durumda, öncelikle davacı vekiline çekteki keşideci imzasının dava dışı...'a ait olup olmadığı yönünde beyanda bulunması için kesin süre verilerek, imzanın...'a ait olduğunun kabul edilmemesi halinde imza incelemesi için rapor alınarak delillerin değerlendirilmesi sureti ile karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE,2-İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 223,75TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.393,15TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.█████/2025