istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinin, endüstriyel ambalaj kutusu tasarım hakkına tecavüzden kaynaklanan maddi tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, endüstriyel ambalaj kutusu tasarım hakkına tecavüzden kaynaklanan maddi tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bir kozmetik firmasının tescilli ambalaj kutusu endüstriyel tasarımına, davalının izinsiz ve benzer ürünler kullanarak tecavüz ettiği iddiasıyla açılan davada, davacı tecavüzün durdurulması ve tazminat talep ederken; davalı, önceki bilirkişi raporuyla da desteklendiği üzere tasarımlar arasında benzerlik olmadığını, karıştırılma ihtimali bulunmadığını ve mütecaviz bir fiil gerçekleştirmediğini savunarak davanın reddini istemiş ve ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi yapılmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████ Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ E. - 2024/6 K.

DAVANIN KONUSU

: Endüstriyel Tasarım (Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, kozmetik ve güzellik sektöründe faaliyet gösterdiğini, bu alanda birçok öncü tasarım gerçekleştirdiğini, müvekkilinin şikâyete konu ambalaj kutusunun endüstriyel tasarımı üzerinde uzun zaman çalıştığını ve tasarımın Türk Patent Enstitüsü'nün Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteninde ██████████ numarasıyla 24.07.2019 tarihinde yayınlanarak üçüncü kişilere ilan edildiğini, aleyhine tespit istenen şirketin, müvekkilinin tescilli 1. Ambalaj kutusunun ekte fotoğrafları sunulu hali ile aynıya varacak düzeyde tasarımını yaparak müvekkilinin izni olmaksızın kendi mal ve hizmetlerinde kullandığını, mütecaviz şirketin tespit istenen adresinde ürünlerin üretimini yaparak ve müvekkili firmanın tescilli 1. ambalaj kutusu tasarımını kendi tescilli tasarımıymış gibi üreterek müvekkili firmanın tescilli tasarımına tecavüzde bulunmak suretiyle haksız kazanç elde etmekte olduğunu, davalı tarafların, davacı müvekkilinin Türk Patent Enstitüsünce tescilli söz konusu tasarımının aynını veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ve bu tasarımı ve bu tasarımın uygulandığı ürünleri piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için icapta bulunmak, ticari amaçla kullanmak ve bu amaçla depolamak, elde bulundurmak sureti ile 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun ilgili hükümlerine açıkça aykırı hareket ettiğini, açıklanan nedenlerle, davalının haksız fiil teşkil eden tasarım hakkına tecavüz fiillerinin durdurulmasına ve önlenmesine, tasarım hakkına tecavüzden kaynaklanan fiilleri dolayısı ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile maddi tazminat bakımından HMK 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak kabulü ile müvekkili şirketin zararı belirlendiğinde eksik harcı tamamlamak kaydı ile şimdilik 1.000,00TL maddi tazminatın ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartı olup davacı yanın arabuluculuk dava şartını yerine getirmediğini, davacı tarafın kötü niyetle hareket etmekte olduğunu, zira davacı tarafın dava dilekçesinde dava öncesi ihtarlardan bahsettiğini ancak dava konusu talepler yönünden yapmış olduğu tespit başvurusu ve bu başvuru neticesinde düzenlenen bilirkişi raporundan hiç bahsetmediğini, davacı tarafından dava öncesinde İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ████████ D.İş sayılı dosyasından tespit talebinde bulunduğunu, tespit sonucunda müvekkili iş yerinde inceleme yapıldığını ve inceleme neticesinde 24.01.2022 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiğini, mevcut raporda "Aleyhine tespit istenen tarafın "...Kimya Tekstil Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Karadeniz Mahallesi Mehmet Akif Caddesi ... Gaziosmanpaşa İstanbul" işyeri adresinde, tespit isteyen ... Kozmetik Sanayi ve Dış Ticaret Limted Şirketi'ne ait ██████████ no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki tasarımların koruma kapsamında bulunan ürün tasarımlarının bulunmadığı" tespitleri yapıldığını, her ne kadar dava dilekçesinde yasal mevzuat hükümleri belirtilmek sureti ile müvekkili firmanın tasarım hakkına tecavüz eder şekilde üretim yaptığı ve piyasaya sunarak satışını gerçekleştirdiği, bu şekilde kendilerinin zarara uğradığı, tecavüzün açık ve çıplak gözle dahi anlaşıldığı iddia edilmiş ise de müvekkili tarafından kullanılan tasarımların davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil etmediğini, davacının tescilli tasarımına konu ambalaj kutusu ile müvekkili firmanın kullandığı kutular arasında herhangi bir benzerlik veya karıştırılma ihtimali bulunmadığını, değişik iş dosyasında yapılan değerlendirmede tespit isteyen tarafa ait ██████████ tescil no'lu endüstriyel tasarım belgesindeki (1) no'lu tasarım ile aleyhine tespit isteyen tarafa ait iş yeri adresinde tespit edilen ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, birbirleri ile farklı olarak algılandıklarının tespit edildiğini, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas, 2024/6 Karar sayılı kararıyla; "..Tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda değinilen yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde; ██████████ – 1 numaralı tasarım tescilinde kapak yan yüzeyinde birbirine paralel ve açılı konumlanmış çizgisel doku yer alırken, davalı tarafa ait üründe bu alanın düz olduğu, ██████████ – 1 numaralı tasarım tescilinde kapak üst yüzeyinde yer alan kabartma doku ile davalı tarafa ait ürünün yüzey desenleri de farklı olduğu, (A). ██████████ – 1 numaralı tasarım tescilinde kapak ve gövde arasında gövde içinden çıkan ve üzerinde marka adı bulunan iki adet öğe yer almakta iken, davalı tarafa ait üründe böyle bir öğe bulunmadığı, (B). ██████████ – 1 numaralı tasarım tescilinde gövde altında düz bir yüzeye sahip, tabandan yukarı tek parça (C) ve üzerinde iki adet eliptik pencere (D) olacak biçimde iken, davalı tarafa ait üründe gövde tabanda kısa bir parça ve altında dikey ve birbirine paralel çizgisel dokulu yüzeyden oluştuğu, ██████████ – 1 numaralı tasarım tescilinde gövde üzerinde iki eliptik pencere arasında marka logosu yer alırken, davalı tarafa ait üründe tabandan yukarı çıkan kavisli dalgalı üst çizgiye sahip iki öğe üzerinde marka logosu yer aldığı, buna göre davacı tarafa ait ██████████ – 1 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları anlaşılmakla tasarımdan doğan haklara tecavüz koşulları oluşmadığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının davasının REDDİNE,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Yerel Mahkeme tarafından tecavüzün tespiti davası yönünden davalı yararına 25.500,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğunu, Uyuşmazlık kapsamında mukayese edilen ürünler arasında karıştırılmaya elverişli nitelikte benzerlikler bulunduğunu, Davalının, müvekkile ait ürünü taklit ederek tüketiciyi aldatma ve haksız kazanç elde etme maksadıyla hareket ettiğinin bir diğer göstergesi ise ürünün kapağının üst kısmındaki "logo" işlemesi olduğunu, Ticari defter kayıtlarla ilgili yerinde inceleme taleplerinin Yerel Mahkemece değerlendirilmediğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

G E R E K Ç E

Tescilli tasarıma tecavüzün durdurulması, men'i ile maddi tazminat taleplerine-ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından yukarıda özetlendiği şekilde davanın tümden reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarının olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi kurulu raporu ile; davalının kutu ambalaj kullanımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde davacının tescilli tasarımı ile farklılıklar bulunduğu, delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporu ile yargılama sırasında alınan bilirkişi heyet raporunun örtüştüğü, alınan raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkeme kararı yerinde olduğu gibi tasarıma tecavüz ile maddi tazminat taleplerinin reddi üzerine davacı taraf aleyhinde iki ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi de yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.