istanbul bölge adliye mahkemesinin, küçükçekmece asliye ticaret mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin asıl alacak yönünden kabul, işlemiş faiz yönünden reddi kararına ilişkin istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin asıl alacak yönünden kabul, işlemiş faiz yönünden reddi kararına ilişkin istinaf incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, alacaklının petrokimya satışlarından kaynaklanan ve mutabakatla teyit edilmiş 59.856,77 USD anapara ile 19.625,80 USD işlemiş faiz alacağı için talep ettiği ihtiyati haciz başvurusunun, ilk derece mahkemesince anapara yönünden yaklaşık ispatla kısmen kabul edilip, işlemiş faiz kısmı için ise yargılama gerektirdiği gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, alacaklının feri nitelikteki faiz alacağı için de ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunu iddia ederek yaptığı istinaf başvurusunu incelemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: KÜÇÜKÇEKMECE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025 tarihli değişik iş kararı.

NUMARASI

: ███████ D.İş - ███████ K.

DAVANIN KONUSU

: İhtiyati Haciz

Taraflar arasında görülen değişik iş dosyasında ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü-kısmen reddi kararına ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan değişik iş dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin petrokimya ticareti yaptığını, borçlu firmaya Haziran ve Ağustos 2016 tarihlerinde toplam 46.750 kg. HDPE satışı sebebiyle toplam 69.465,03 USD alacaklı olduğunu, borçlu tarafından müvekkiline kısmi ödeme yapıldığını ancak fatura bedeli olan 59.856,77 USD ödenmediğini, █████/2025 tarihli mutakabat mektubunda borcun teyit edildiğini, borçlunun temerrüde düştüğünü ileri sürerek, 79.482,57 ABD doları alacak yönünden borçlunun taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ DEĞİŞİK İŞ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 30.09.2025 tarihli değişik iş kararında; " ...Talep, İİK 257 ve devamındaki maddelerde düzenlenen ihtiyati hacze ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İİK 257'ye göre; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK 258'ye göre ise; ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Kanunun birinci fıkrasının 2. cümlesinde “...alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur...” denilmektedir. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hâkime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hâkim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır. Bir diğer ifade ile, ihtiyati haciz talepleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacının gözden uzak tutulmaması gerekir. Talep değerlendirilirken tam ispat aranmaz. Yaklaşık ispat yeterlidir.İhtiyati haciz talep eden, dilekçesinde, 59.856,77 USD asıl alacak + 19.625,80 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 79.482,57 USD üzerinden haciz talep etmektedir.Mahkememizce yapılan değerlendirmede; talep eden tarafça sunulan sevk irsaliyeleri, faturalar ve mutabakat metnine göre, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, ancak faize yönelik talebin değerlendirilmesinin yargılamayı gerektirdiği, bu haliyle İİK'da belirtilen şartların, faiz alacağı kısmı hariç olmak üzere kısmen mevcut olduğu ve yaklaşık ispat şartının oluştuğu, netice ve kanaatine varılarak takdiren %15 oranında teminat alınması suretiyle ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. " gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile; 59.856,77 USD (2.484.654,52-TL) üzerinden %15 oranında (372.698,18-TL) teminat yatırılması yahut aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulması halinde, borçlu ... ... Sanayi ve Ticaret AŞ'nin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine 59.856,77 USD ile sınırlı olmak kaydıyla ihtiyati haciz konulmasına karar vermiştir.Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde; ihtiyati haciz başvurusu üzerine mahkemece 59.856,77 ABD doları asıl alacak ile sınırlı olmak üzere başvurunun kısmen kabulü ile 19.625,80 ABD doları işlemiş temerrüt faizi bakımından talebin reddine karar verildiğini, talebe konu alacağın bir bütün olduğunu, asıl alacak bakımından ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu halde ferisi niteliğindeki işlemiş faizin de koşullarının gerçekleştiği sonucunun doğacağını, TTK'nın 1530/3 maddesinde '' Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.'' denildiğini, uyuşmazlık da ticari satımdan kaynaklanan alacağın ödenmemesi olduğundan, anılan kanun hükmü gereği alacaklının işlemiş faize hak kazandığının sabit olduğunu, bu itibarla da esasen yargılamayı gerektirir bir hususun söz konusu olmadığını, alacaklının işlemiş temerrüt faizi talep etme hakkının doğrudan kanundan kaynaklandığını, kaldı ki ihtiyati haciz başvuru dilekçesi ekinde faiz hesaplama tablosunun da sunulduğunu, tablodan da anlaşılabildiği üzere hesaplama başvuruya konu alacağın vadesinden itibaren yabancı para olması nedeniyle 3095 Sayılı Kanuni Faiz Ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m. 4/a uyarınca yapıldığını, işlemiş temerrüt faizi bakımından da basit şekilde hesaplama yapılabildiği gözetildiğinde talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddine karar verilmesinin esasen hatalı olduğunu, Yargıtay uygulamasında da faizin asıl alacağa bağlı olduğu, asıl alacak bakımından ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu gözetilerek karar verilmesi halinde bu hususun faizi de bağlayacağı yönünde olduğunu, bu sebeple 30.09.2025 tarihli ihtiyati haciz talebinin kısmen reddi yönünde verilen hükmün hatalı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, haciz talebinin kısmen reddi yönündeki hükmün kaldırılmasına ve ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, İİK'nın 257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine; istinaf ise ihtiyati haciz talebinin kısmen reddi kararına ilişkindir.İlk derece mahkemesince verilen 30.09.2025 tarihli ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü kısmen reddi kararına ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Mahkemece davacının ihtiyati haciz talebi üzerine 30.09.2025 tarihli karar ile ihtiyati haciz talebinin 59.856,77 USD asıl alacak yönünden kabulüne 19.625,80 USD işlemiş faiz alacağı yönünden reddine karar verilmiş olup alacaklı vekilince ihtiyati haciz talebinin reddedilen kısmına karşı 14.10.2025 tarihinde süresinde sunulan istinaf dilekçesi ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Bu arada borçlu vekilinin talebi üzerine ilk derece mahkemesince yapılan inceleme sonunda verilen 07.10.2025 tarihli ek karar ile; ihtiyati haciz kararının alacaklı tarafından işleme konularak ██████████ Esas sayılı dosyanın açıldığı, ancak daha evvelinde mahkeme kararına dayanak olan belgeler sebebiyle ██████████ Esas sayılı dosyanın açıldığı, borçlu tarafından ilgili dosyaya ödemenin yapıldığı gerekçesiyle, 30.09.2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Somut olayda mahkemece verilen 30.09.2025 tarihli kararın ihtiyati haciz kabul kararına konu olan kısım yönünden kaldırılmasına karar verildiği, 07.10.2025 tarihli ek kararda açıkça belirtilmese de 19.625,80 USD işlemiş faiz alacağı yönünden verilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kısmının kaldırılmadığı anlaşıldığından, alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin incelenmesine geçilmiştir. İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir.Somut olayda, alacaklı vekilince 19.625,80 USD işlemiş faiz alacağı yönünden de ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, faturadan ve cari hesaptan doğan alacağın faizine ilişkin olarak alacaklının faiz isteme hakkı olup olmadığı, aradaki ticari ilişkinin türü, temerrüt tarihi gibi konularında yaklaşık ispatın bulunmadığı ara karar tarihi itibariyle, İİK'nın 258.maddesi uyarınca, alacağın bu kısmına ilişkin varlığına ve miktarına dair kanaat oluşturacak delil bulunmadığı, bu aşamada yaklaşık ispatın sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkeme tarafından alacağın bu kısmı yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 258/3 ve 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen 30.09.2025 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2- İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye irat kaydına,3-İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 13.11.2025

KANUN YOLU

:HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca karar kesindir.