Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi, iflas sonrası doğan rücuen alacak davasında iş bölümü itirazı ileri sürülmeden verilen görevsizlik kararını esastan incelemeden kaldırdı.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, iflas etmiş bir şirket aleyhine, iflas tarihinden sonra yapılan fazla ödemenin rücuen tahsiline yönelik alacak davasında, ilk derece mahkemesinin "görevsizlik" gerekçesiyle davayı usulden reddetme kararını bozmuştur; zira, alacağın iflastan sonra doğduğu ve genel mahkemelerin görevli olduğu tespiti doğru olsa da, dava tarihinde yürürlükte olan kanunlara göre asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin "iş bölümü" olduğu ve davalının süresi içinde "iş bölümü" itirazında bulunmadığı göz önüne alındığında, davanın esasına girilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna hükmederek, dosyanın esasın incelenmesi için yerel mahkemeye geri gönderilmesine karar vermiştir.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E NK A R A R I N K A L D I R I L M A S I)ESAS NO
: █████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARIN
:MAHKEMESİ
: Ankara 4. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ
: 03.11.2017ESAS-KARAR NUMARASI
: ████████ E., ████████ K.DAVA
: AlacakKARAR TARİHİ
: 12.12.2025YAZIM TARİHİ
: 12.12.2025Davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili özetle; müvekkilinin İzmir 9. İcra Dairesi'nin █████████ sayılı takip dosyasına 29.09.2010 tarihinde 20.922,54 TL ödediğini, ancak fazla ödeme yapıldığının tespiti üzerine 11.109,93 TL fazla ödenen miktarın iadesinin sağlandığını, yapılan bu ödemeden davalının sorumlu olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 9.812,61 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili özetle; müvekkilinin 28.05.2009 tarihinde iflas ettiğini, davacının alacağı için öncelikle iflas dairesine başvurması gerektiğini, masaya başvurmadan ve kayıt kabul davası açmadan bu davayı açması nedeniyle sorumluluğu kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince "...Tüm dosya kapsamı ile, davaya konu alacağın iflas tarihinden sonra doğduğu sabittir. İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın, masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda, genel mahkemelerce tespit edilmelidir. Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin █████████ E., █████████ K., 17.06.2013 tarihli kararı ile, █████████ E., █████████ K., 21.11.2013 tarihli kararları da bu doğrultudadır.Bu açıklama ışığında somut olaya gelince; alacağın, iflas tarihinden sonra doğduğu, davacının tacir olmadığı anlaşılmakla, davacı bakanlık tarafından, davalı Müflis ... Gıda...Ltd.Şti aleyhine açılan davada görevli mahkemeler Asliye Hukuk Mahkemeleridir.Görev hususu ise 6100 sayılı HMK’nun 114/1.fıkrası (c) bendine göre dava şartı olup, HMK’nun 115/2.maddesine göre dava şartı eksikliği halinde davanın usulden reddi gerekir.Yukarıdan beri açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında davanın usulden reddine..." karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; HMK 114, 115, 116 ve 117/2. maddelere göre ilk itirazların görevli mahkeme tarafından incelenip karara bağlanacağı, görev ve yetki itirazı birlikte söz konusu olduğu takdirde önce görevle ilgili itirazın incelenmesi gerektiği, yetki itirazının ancak görevli mahkemede inceleneceği, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisizlik kararı ile ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun kabul edildiği, görev konusunun daha önce karara bağlandığı, davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçeleriyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesine istinaden davalı işçisine davacı Bakanlık tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili taleplidir.Somut olayda davalının iflasının 28.05.2009 tarihinde açıldığı, davacı Bakanlığın davalı işçisine 06.10.2010 tarihinde ödeme yaptığı, davacının ödemesi davalının iflasından sonra olduğu anlaşılmakla mahkemenin TBK 168. madde gereğince rücuen alacak talepli davaya konu alacağın davalının iflasından sonra doğduğu, genel hükümlere göre inceleme yapılması gerektiği, genel mahkemenin görevli olduğuna dair tespiti isabetli ise de; eldeki davanın 12.08.2011 tarihinde açıldığı, dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi gereğince asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü olup, belirtilen madde ve yine o tarihteki 1086 sayılı HMUK 188. madde gereğince iş bölümü itirazının dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 10 günlük cevap süresinde verilecek cevap dilekçesinde ve esasa girilmeden ileri sürülmesi gerekir. Davalı cevap dilekçesinde iş bölümü itirazında bulunmamıştır. Mahkemece uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, iş bölümü itirazı olmaksızın asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle usulden ret kararı verilmesi usul ve yasaya, dosya kapsamına uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1.a.3. madde uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının esası incelemeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:HMK m. 353/1.a.3 gereğince, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E., ████████ K. 03.11.2017 tarihli kararın KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,2-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,3-) Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine,4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 353/1.a ve 362/1.c gereğince KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi. 12.12.2025Başkan Üye Üye Katip