idare mahkemesi kararıyla iptal edilen belediye taşınmaz satışında, alıcının rayiç bedel ve yaptığı iyileştirmeler için tazminat talebinin değerlendirilmesi.

İdare mahkemesi kararıyla iptal edilen belediye taşınmaz satışında, alıcının rayiç bedel ve yaptığı iyileştirmeler için tazminat talebinin değerlendirilmesi.

Özet: Belediyeden ihale yoluyla edinilen bir taşınmazın idare mahkemesi kararıyla satışının iptal edilip tapu kaydının kaldırılması üzerine, taşınmazı edinen şahıs, mülkün rayiç bedeli ile satın alım sonrası yaptığı eklentiler ve diktiği ağaçların bedelinin tazminini talep etmiştir; ilk derece mahkemesi, davacının talebini kısmen kabul ederek satın alım sonrası yapılan iyileştirmeler ve dikilen ağaçların değerini de içeren tazminata hükmetmiş, karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

3. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Silivri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin, mülkiyeti davalıya ait taşınmazı Belediye Meclisinin 06.07.2009 tarihli kararına istinaden Belediye Encümenince yapılan ihale ile 03.06.2010 tarihli karara istinaden 240.000,00 TL bedelle satın aldığını, ihalenin İstanbul 5. İdare Mahkemesinin █████████ E., ████████ K. sayılı ilamı ile iptal edildiğini, kararın kesinleşmesi üzerine davalı tarafından müvekkili aleyhine Silivri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyası ile yolsuz tescil nedeniyle tapu iptal davası açıldığını, idare mahkemesinin kesinleşmiş kararı bulunduğundan Mahkemenin davayı kabul ettiğini, tapu kaydının iptalinde belediyenin kusurlu olduğunu, davacının taşınmazı 03.06.2010 tarihinde satın aldıktan sonra taşınmaza çeşitli eklentiler yaptığını, ağaçlar diktiğini, zamanla taşınmazın coğrafi konumunun değiştiği ve değerlendiği ileri sürerek; taşınmazın değeri, taşınmazın etrafındaki duvar, ağaçların değerlerinin tam olarak belirlenmesinden sonra artırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah ile talebini 759.862,55 TL’ye arttırmıştır.

2. Birleşen davada davacı vekili; müvekkilinin açtığı davada, 759.862,55 TL talep edildiğini, taşınmazın rayiç değerinin üzerindeki ağaçlar ile birlikte 1.379.60,68 TL olarak belirlendiğini ileri sürerek, davanın asıl dava ile birleştirilmesine, 619.198,13 TL’nin ilk dava tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taşınmazın davalıya satılmasında Belediyenin kusuru olmadığını, satış işleminin dayanağı olan meclis kararının iptali nedeniyle taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının yolsuz tescil nedeniyle iptal edildiğini, davacı adına oluşan tapu kaydının dayandığı sözleşme geçersiz hale geldiğinden rayiç değer talep edilemeyeceğini, taşınmaz üzerindeki ağaçların belediye tarafından satılırken mevcut olduğunu savunarak, davaların reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının, davalı Belediyenin sahibi olduğu taşınmazı yapılan ihale neticesinde satın aldığı, davalı Belediyenin satışın geçersiz olduğu gerekçesiyle Silivri. 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyasıyla açtığı tapu iptali ve tescil davası neticesinde tapu kaydının iptali ile yeniden Belediye adına tescil kararı verildiği, bilirkişilerce emsal taşınmazlar ile davaya konu taşınmazın büyüklük ve çevre özellikleri de nazara alınarak karşılaştırılması yapılmak suretiyle hüküm kurmaya elverişli olarak düzenlenen raporda, dava konusu taşınmazın değerinin 1.379.060,68 TL olduğunun bildirildiği, davacı tarafın ilk edinim tarihi olan 03.06.2010 tarihinden önce dikilen ağaçlar yönünden yapılan bir iyileştirme masrafı olmadığından, bu ağaçların değerinin hesaplamada Mahkemece dikkate alınmadığı, bilirkişi raporunda belirtilen 6-8 yaşındaki ve 8-10 yaşındaki meyve ağaçları, davacının taşınmazı edinim tarihi olan 03.06.2010 tarihinden sonra dikilmiş olduğundan bu ağaçların hesaplamaya dahil edildiği gerekçesiyle; asıl davanın kabulüne, dava konusu 759.862,55 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın kabulüne, 619.198,13 TL alacağın asıl dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; uyuşmazlığın, davacı tarafça davalı Belediyeden ihale ile satın alınarak tapuya tescil edilen taşınmazın, taşınmaz satışına ilişkin işlemin iptali için idari yargıda açılan dava sonucu satışın iptaline karar verilerek kesinleşmesi nedeniyle elinden çıktığı iddiasına dayalı olarak taşınmazın rayiç bedelinin tahsili talebine ilişkin olduğu, davacının maliki olduğu taşınmazın tapu kaydının derecattan geçerek kesinleşen Mahkeme kararıyla iptal edildiğini, dava konusu taşınmazın ihale yoluyla davacıya satışını, satış tarihi itibariyle engelleyen veya taşınmazın niteliği ile ilgili herhangi bir şerh bulunmadığını, böyle olunca yapılan satımın geçerli bir satım olduğunun kabulünün zorunlu olduğu, dava konusu taşınmazın satışı hususunda yapılan sözleşme geçerli olup, sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle davacı, ifanın imkansız hale geldiği tarih olan Silivri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ E.- ████████ K. sayılı kararının kesinleştiği 18.12.2018 tarihindeki rayiç değerini talep edebileceği, bilirkişi kurulunun usulünce oluşturulmuş olup raporun hükme ve yargısal denetime elverişli olduğunu, davacının taşınmazı edinim tarihi olan 03.06.2010 tarihinden sonra dikilmiş ağaçların bedelleri de belirlenmiş olmakla Mahkemece bu rapor esas alınarak hüküm kurulmasının isabetli bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; taşınmazın davacıya satılmasında Belediyenin bir kusuru olmadığını, satış işleminin dayanağı olanı meclis kararının iptali nedeniyle davacı adına oluşan tapu kaydının dayanağı sözleşmenin geçersiz hale geldiği, geçersiz sözleşmelerde taşınmazın rayiç değerinin istenemeyeceği, takdir edilen bedelin fahiş olduğunu, bilirkişilerin, yapılan satışları dikkate almayıp emsal karşılaştırması yapmaksızın somut veriye dayanmadan bedel takdir ettiklerini, taşınmaz üzerindeki ağaçların yaşı dikkate alındığında bu ağaçların Belediye tarafından satılırken mevcut olduğunu, davacı ağaçların bedelini talep edemeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacıya satılan taşınmazın, satışa konu meclis kararının idare mahkemesince iptal edilmesi ve sonrasında açılan dava ile tapunun davalı ... adına tescil edilmesi nedeniyle, taşınmazın güncel değerinin tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına, yapılan satımın geçerli bir satım olması nedeniyle davacının taşınmazın rayiç değerini talep edebilecek olmasına, taşınmazın rayiç değerinin denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit edildiğinin ve taşınmazın davacıya satışından önce taşınmazda bulunan ağaçların değerinin hesaplama dışında bırakıldığının anlaşılmasına, temyizin kapsamına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.