Danıştay 2. Daire, Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası aile hekiminin ihtar puanı ile feshedilen sözleşmesinin hukuka aykırı olduğunu tescil ederek özlük haklarının iadesini onadı.
Özet: Aile hekimliği sözleşmesinin 200 ihtar puanı gerekçesiyle feshedilmesi işlemine karşı açılan davada, ilk derece mahkemesi feshi hukuka uygun bulsa da, Bölge İdare Mahkemesi, sözleşme feshine dayanak teşkil eden yönetmelik hükmünün dayanağı olan kanun maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması ve bu durumun Anayasanın üstünlüğü ilkesi gereği hukuka aykırılık teşkil etmesi nedeniyle fesih işleminin iptaline ve yoksun kalınan parasal ile özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesine hükmetmiş olup, temyiz incelemesinde davalı idarenin itirazlarının reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmüştür.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın; dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava Konusu İstem
: Dava; İstanbul ili, Esenler ilçesi, ... Aile Sağlığı Merkezi ... No'lu Aile Hekimliği Biriminde aile hekimi olarak görev yapan davacı tarafından, bir sözleşme dönemi içinde 200 ihtar puanı ile tecziye edildiğinden bahisle aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... günlü, ...-...-... sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının faiziyle birlikte iadesi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti
:... İdare Mahkemesince verilen 2... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının hizmet sözleşmesi süresi içinde kendisine verilen ihtar puanlarının toplamının 200 olduğu, dolayısıyla mevzuat hükmüne uygun olarak davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, diğer yandan, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlem hukuka uygun görüldüğünden, davacının özlük haklarının faiziyle birlikte iadesi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği belirtilerek davanın reddine hükmedilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararla; İdare Mahkemesi kararının ''manevi tazminat talebinin reddine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine; İdare Mahkemesi kararının "dava konusu işlemin iptali isteminin reddi ile işlem nedeniyle mahrum kalınan özlük haklarının faiziyle birlikte ödenmesi isteminin reddine" ilişkin kısmının incelenmesinden; 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8/2. maddesinde yer alan ''sözleşmenin feshini gerektiren nedenler''in Cumhurbaşkanınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin Kanun hükmünün, Anayasa Mahkemesinin █████/2022 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı anlaşıldığından; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık oluşturacağı, dolayısıyla Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre yürürlüğe konulan (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 14/5. maddesinde düzenlenen bu fiil nedeniyle işlem tesis edilmesi hukuka aykırılık oluşturacağından, davacı hakkında tesis edilen sözleşmenin feshi işleminin iptali ve özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği belirtilerek, mahkeme kararının bu kısmına yönelik yapılan davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının, işleme ve özlük haklarına yönelik davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından; davacının, sağlık hizmetinin aksamasına neden olduğu, dolayısıyla kişilerin sağlıklı yaşama hakkına zarar verdiği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI
: Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:2... K:... sayılı kararın dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY
:█████/2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun (Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkındaki Kanun) yayımlandığı tarihteki haline göre 8. maddesinde; "Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının çalışma usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartlar; meslek ilkeleri; iş tanımları; performans ve hizmet kalite standartları; hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler, Maliye bakanlığının uygun görüşü alınarak, Sağlık bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almakta idi.TBMM üyeleri tarafından, Aile Hekimliği Kanunu'nun 8/2. maddesinin “...ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,...” düzenlemesinin Anayasa'ya aykırı olduğu, aynı Kanun'un başka maddeleri ile birlikte öne sürülerek Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılmış; Mahkemenin █████/2008 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararıyla bu fıkraya ilişkin dava reddedilmiştir.5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8/2. maddesine dayanılarak hazırlanan ve █████/2010 günlü, 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinde, sözleşmenin yetkili merci tarafından sona erdirilmesine; 14. maddesinde, sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesine ilişkin hususlar düzenlenirken, Yönetmelik'in ekinde de Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli yer almıştır.Bu Yönetmelik'in yürürlükte olduğu dönemde aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından sözleşmelerinin feshine ilişkin işlemlerin yahut kendilerine ihtar puanı verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, kendileri hakkında uygulanan ve disiplin cezası niteliğinde olan işlemlerin yasal dayanağının bulunmadığı, Yönetmelik'in dayanağı olan 5258 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde yer alan “...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de yukarıda anılan Anayasa Mahkemesi kararı ile 5258 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde yer alan “...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasının yerinde görülmemesi sebebiyle davalı idarece Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin disipline yönelik hükümlerinin uygulanmasına devam edilmiş, yargı mercilerince de sözleşme feshi ve ihtar puanlarına karşı açılan davalarda anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yargı denetimi yapılmıştır.█████/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği ile Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış, yeni Yönetmelik'in bazı hükümlerinin iptali istemiyle açılan davalarda, Yönetmelik'in dayanağı olan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8/2. maddesinde yer alan “...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğunun iddia edilmesi üzerine Dairemizin ██████████ sayılı esasında kayıtlı dava dosyasında; 5258 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde yer alan anılan düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla yeniden Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur.Anayasa Mahkemesince verilen █████/2022 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararla; 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 8/2. maddesinde yer alan “...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.İdari işlemlerin, yargı kararı ile aksi belirlenene kadar hukuka uygun kabul edilmesi, hukuka uygunluk karinesi olarak ifade edilmektedir. Bireysel işlemler gibi düzenleyici işlemler de hukuka aykırılıkları yargı kararı ile tespit edilinceye kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanırlar ve yürürlükte kalmaya devam ederler.Bir kısım TBMM üyesi tarafından, 5258 sayılı Kanun'un bazı maddeleri ile birlikte 8/2. maddesinde yer alan “...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin de Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla açılan davada, Anayasa Mahkemesince █████/2008 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararla bu düzenlemeye ilişkin davanın reddedilmesi karşısında, █████/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği hükümleri hukuka uygun kabul edilerek, bu hükümlere göre tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimlerinin anılan Yönetmelik hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.Bu nedenle, dava konusu uyuşmazlıkta da (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak tesis edilen işlem bakımından davanın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.