danıştay idari dava daireleri kurulu, gelir uzmanları ile şefler arasındaki kariyer ve liyakata aykırı ast-üst ilişkisi ile aynı kadroda servis yönetimi görevlendirmenin hukuka aykırılığını inceledi.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, gelir uzmanları ile şefler arasındaki kariyer ve liyakata aykırı ast-üst ilişkisi ile aynı kadroda servis yönetimi görevlendirmenin hukuka aykırılığını inceledi.

Özet: Danıştay İkinci Dairesinin bir kararında, vergi dairesi başkanlıklarının görev yönetmeliğinde yer alan "şefe" ibaresinin, özel yarışma sınavıyla girilen kariyer mesleği olan gelir uzmanlığı ile görevde yükselmeyle erişilen şeflik unvanı arasında liyakat ilkesine aykırı bir ast-üst ilişkisi kurması nedeniyle hukuka aykırı olduğu; aynı zamanda "servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına" ibaresinin de, aynı kadroda ve aynı iş tanımıyla görev yapan personel arasında, sadece verilen görevin niteliğine bağlı olarak bir hiyerarşi oluşturmasının hukuken kabul edilemezliği gerekçeleriyle iptaline hükmedilmiştir.

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)

: 1- ... Bakanlığı

2- ... Başkanlığı

VEKİLİ

: Huk. Müş. Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ...'ı temsilen ...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: Danıştay İkinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Balıkesir Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğünde gelir uzmanı olarak görev yapan davacı tarafından; görev yeri değişikliği talebinin reddine dair... tarih ve ... sayılı işlemin ve █████/2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Dairesi Başkanlıklarının Kuruluş ve Görev Yönetmeliği'nin 32. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan, "şefe ve servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına" ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti

: Danıştay İkinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla;

Anayasa'nın 124. ve Geçici 21. maddesinin (f) bendi, Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Geçici 1. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesi, Vergi Dairesi Başkanlıklarının Kuruluş ve Görev Yönetmelik'in 32. maddesi hükümlerine yer verilerek,

Uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için, öncelikle, gelir uzmanlarının Gelir İdaresi Başkanlığı mevzuatındaki hukuki statülerinin incelenmesinin gerektiği,

5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Avukat ve uzman personel çalıştırılması" başlıklı 29. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan hali uyarınca; gelir uzman yardımcılarının, özel yarışma sınavı ile mesleğe alındığı, yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanların durumlarına uygun gelir uzmanı kadrosuna atandıkları,

Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir Uzmanlığı Yönetmeliği'nin "Uzman ve uzman yardımcılarının sorumlulukları" başlıklı 32. maddesinde ise; gelir uzmanlarının, kendilerine verilen görevlerin zamanında ve mevzuata uygun olarak yerine getirilmesinden amirlerine karşı sorumlu olduklarının düzenlendiği,

Gelir İdaresi Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre, şef unvanının görevde yükselmeye tabi olduğu ve asgari dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olan ve asgari üç yıl hizmeti bulunan ve koruma ve güvenlik görevlisi, şoför ve hizmetli unvanlarında bulunmamak koşullarını taşıyanlar arasından görevde yükselme suretiyle atamalarının yapıldığı,

Bunun yanı sıra, Gelir İdaresi Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'ne göre, disiplin amirleri cetvelinde "diğer personel" arasında yer alan gelir uzmanlarının disiplin amiri, vergi dairesi müdür yardımcısı, üst disiplin amiri ise vergi dairesi müdürü olarak belirlendiği,

Öncelikle; dava konusu düzenlemede, özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle gelir uzman yardımcısı olarak girilen ve belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutularak gelir uzmanı olarak atanılan kariyer bir mesleğin, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, yoklama memuru, memur, veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlardan görevde yükselme suretiyle geçiş yapılabilen "şef" kadrosunun astı olarak kademelendirildiği görülmekte olup, şef unvanı ile gelir uzmanı unvanı arasında kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olmayan bir ast-üst ilişkisi kurulması sonucunu doğuran dava konusu düzenlemede geçen "şefe" ibaresinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Davaya konu "servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına" ibaresine yönelik olarak;

Yukarıda yer verilen mevzuatta, gelir uzmanlarının sorumlu oldukları amirlerin kimler olduğu, tereddüte yer bırakmayacak açıklıkta düzenlenmemekle birlikte, disiplin amirlerinin vergi dairesi müdürü ve müdür yardımcısı olması hususu dikkate alındığında, gelir uzmanlarının, vergi dairesi müdürü ve müdür yardımcısı tarafından verilen görevleri mevzuata uygun olarak, zamanında yerine getirmekten dolayı vergi dairesi müdürü ve müdür yardımcısına karşı sorumlu olduklarının anlaşıldığı,

Ancak, dava konusu düzenleme ile gelir uzmanı kadrosunda görev yapan bir personelin servisi yönetmekle görevlendirilmesi halinde, aynı kadro unvanı ile görev yaptığı diğer gelir uzmanlarının üstü konumuna getirildiğinin görüldüğü,

Oysa, aynı kadroda bulunan ve görev tanımı birbirinin aynı olan personele tevdi edilen işlerin niteliği arasındaki farkların, bu personel arasında ast-üst ilişkisi kurulması sonucunu doğurması hukuken kabul edilebilir olmayıp, aynı kadroda görev yapan personelin, hangi görev verilirse verilsin, aynı hak ve yetkilere sahip olacağı, bundan hareketle, bu personelin üstlerinin/amirlerinin kimler olduğu hususunun, kendilerine verilen görevlere göre değişiklik göstermesinin de mümkün olmadığı,

Bu itibarla, dava konusu düzenlemede yer alan ve aynı kadroda görev yapan personel arasında, Anayasa'da düzenlenen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edecek nitelikte bir ast-üst ilişkisi kurulması sonucunu doğuran "servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına" ibaresinde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Nitekim, Danıştay Beşinci Dairesince verilen █████/2008 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı karar da aynı doğrultuda olup; bu kararın, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2012 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile onandığı,

Davacının görev yeri değişikliği talebinin reddine ilişkin işleme yönelik olarak;

Davacının görev yeri değişikliğiyle ilgili davalı idareye başvuru nedenlerinden birinin, servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına bağlı olarak çalışması olduğu; bunun dayanağının da iptali istenilen Yönetmelik maddesi olduğu ve dava konusu işlemin de bu maddeye dayalı olarak tesis edildiği dikkate alındığında, bireysel işlemin dayanağı olan düzenlemenin hukuka aykırılığı saptanarak iptal edilmesi karşısında, davaya konu bireysel işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,

Davacının, görev yeri değişikliği talebinin reddine dair █████/2017 tarih ve 8104 sayılı işlemin ve █████/2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Dairesi Başkanlıklarının Kuruluş ve Görev Yönetmeliği'nin 32. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan, "şefe ve servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına" ibaresinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

: Davalı idareler tarafından, davacının yapmakta olduğu işin, unvanına ve mevzuata uygun olduğu, dava konusu düzenlemenin, idarenin iç işleyişinde vatandaşlara sunulacak hizmetin kolaylaştırılması ve iç düzenin sağlanması amacıyla getirildiği ve anayasal ilkelere aykırılık taşımadığı belirtilerek temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Davacı tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,

2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA,

3. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkartabileceği hüküm altına alınmıştır.

█████/2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Dairesi Başkanlıklarının Kuruluş ve Görev Yönetmeliği'nin "Görevlendirme" başlıklı 25.maddesinde; "(1) Vergi dairesi başkanlığında çalışan personelin görevlendirilmesi:

a) İlgili mevzuat hükümleri gereğince, görev yapacağı yer ve süresi belirlenmiş personel hariç olmak üzere, grup müdürleri, vergi dairesi müdürleri, müdürler, vergi dairesi müdür yardımcıları, müdür yardımcıları ile diğer personelin görevlendirilecekleri birimleri belirlemeye, gerektiğinde değiştirmeye vergi dairesi başkanı yetkilidir.

(...)

c) Müdürlüklerde görev yapan vergi dairesi müdür yardımcıları, müdür yardımcıları, şefler, gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları, gelir uzman yardımcıları ve diğer personelin çalışacakları bölümleri ve servisleri belirlemeye, gerektiğinde değiştirmeye ilgili müdürler yetkilidir.

ç) Şubelerde çalışan personelin görev dağılımını belirlemeye, gerektiğinde değiştirmeye ilgilişubeleri yönetmekle görevlendirilenler yetkilidir.

" düzenlemesi, "Vergi dairesi müdür yardımcıları, müdür yardımcıları, şefler, gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları, gelir uzman yardımcıları ve diğer personelin görev ve sorumlulukları" başlıklı 32. maddesinde; "(1) Vergi dairesi müdür yardımcıları, müdür yardımcıları, şefler ve bağlı olduğu müdür tarafından servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanları:

a) Kendilerine bağlı birimlerin iş ve işlemlerinin mevzuata uygun olarak ve zamanında yerine getirilmesi ile görevlidirler.

b) Sahip oldukları yetkiler ile grup müdürü ve müdür tarafından devredilen yetkileri kötüye kullanmaktan, devrettiği yetkilerin kötüye kullanılmasından ve görevlerinin mevzuata uygun ve zamanında yapılmamasından dolayı, ilgililerle birlikte grup müdürüne ve/veya müdüre karşı sorumludurlar.

c) Tahakkuk ve tahsilata ilişkin iş ve işlemlerin zamanında ve doğru olarak yerine getirilmemesinden doğan Hazine zararlarından, o iş ve işlemi yapan personelle birlikte sorumlu tutulurlar.

(2) Gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları, gelir uzman yardımcıları ve diğer personel:

a) İlgili mevzuatta belirtilen iş ve işlemlerden kendilerine verilenleri yapmakla görevlidirler.

b) Görevlendirildikleri birimin yönetiminden sorumlu vergi dairesi müdürü, müdür, koordinatör olarak görevlendirilen avukat, vergi dairesi müdür yardımcısı, müdür yardımcısı, şef ve servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanı tarafından kendilerine verilen işleri, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirmekle yükümlü olup, kendilerine verilen görevleri mevzuata uygun olarak ve zamanında yerine getirmemekten dolayı vergi dairesi müdürüne, müdüre, koordinatör olarak görevlendirilen avukata, vergi dairesi müdür yardımcısına, müdür yardımcısına, şefe ve servisi yönetmekle görevlendirilen gelir uzmanına karşı sorumludurlar.

c) Tahakkuk ve tahsilata ilişkin işlemlerin zamanında ve doğru olarak yerine getirilmemesinden doğan Hazine zararlarından sorumlu tutulurlar." hükmü yer almaktadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir Uzmanlığı Yönetmeliği'nin "Uzman ve uzman yardımcılarının görevleri" başlıklı 31.maddesinde; " (1) Uzman ve uzman yardımcıları kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve diğer mevzuatta belirtilen iş ve işlemlerden kendilerine verilenleri yerine getirirler." kuralı düzenlenmiş, "Uzman ve uzman yardımcılarının sorumlulukları" başlıklı 32. maddesinde ise; gelir uzmanlarının, kendilerine verilen görevlerin zamanında ve mevzuata uygun olarak yerine getirilmesinden amirlerine karşı sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

Bunun yanı sıra, Gelir İdaresi Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'ne göre, disiplin amirleri cetvelinde "diğer personel" arasında yer alan gelir uzmanları ve yardımcılarının disiplin amiri, vergi dairesi müdür yardımcısı, üst disiplin amiri ise vergi dairesi müdürü olarak belirlenmiştir.

Yukarıda yer verilen düzenlemelere bakıldığında, Vergi Dairesi Müdürlüklerinde görev yapan şeflerin ve gelir uzmanlarının idari hiyerarşi içinde kendilerine verilen görevleri mevzuata uygun olarak ve zamanında yerine getirilmesinden sorumlu oldukları anlaşıldığından, kamu hizmetinin sağlıklı ve etkin bir şekilde sunulması ve idarenin iç işleyişinde düzen sağlanması amacıyla Vergi Dairesi Müdürü tarafından serviste görevlendirilen gelir uzmanının servisi yönetmekle görevlendirilen şefe karşı sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu Vergi Dairesi Başkanlıklarının Kuruluş ve Görev Yönetmeliği'nin 32. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan, "şefe " ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile temyize konu Daire kararın bu kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.