Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, iptal davasında konusu kalmayan genelge ve kararlar ile tavsiye niteliğindeki yazıya ilişkin vekalet ücreti ve yargılama gideri hükümlerinin temyiz itirazlarını değerlendirmektedir.
Özet: Bir baro tarafından, COVID-19 salgını döneminde geniş katılımlı etkinlikleri erteleyen İçişleri Bakanlığı genelgesi, ilgili valilik kararı ve Sağlık Bakanlığının tavsiye niteliğindeki yazısının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin Sağlık Bakanlığı yazısını kesin ve yürütülebilir işlem olmadığı gerekçesiyle incelemeksizin reddetmesi, diğer işlemlerin ise dava açıldıktan sonra konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi üzerine, taraflar özellikle yargılama giderleri ve vekalet ücreti dağılımı ile davalı idareler ayrıca işlemlerin hukuka uygunluğu yönünden temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDENLER
:I- (DAVACI): ... BarosuVEKİLİ
: Av. ...II-(DAVALI)
: 1- ... BakanlığıVEKİLİ
: ... Huk. Müş. ...2-...ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...DİĞER DAVALI
: ...BakanlığıVEKİLLERİ
: Hukuk Müşaviri ...Hukuk Müşaviri ...İSTEMİN KONUSU
: Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:███████ sayılı kararının davacı tarafından vekalet ücreti yönünden, davalı idarelerden ... Bakanlığı tarafından yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden, diğer davalı ... Valiliği tarafından ise esastan temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İçişleri Bakanlığının █████/2020 tarih ve 19961 sayılı, "Geniş Katılımlı Etkinliklerin Ertelenmesi" konulu Genelgesi ile bu Genelge uyarınca Düzce Valiliği Olağanüstü Umumi Hıfzıssıhha Meclisince alınan ... tarih ve ... sayılı kararın ve Sağlık Bakanlığının ... tarih ve... sayılı yazısının iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti
: Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:███████ sayılı kararıyla;Dava konusu ... tarih ve ...sayılı Sağlık Bakanlığı yazısı yönünden;Anılan yazının İçişleri Bakanlığına hitaben yazıldığı, yazıda, Sağlık Bakanlığı bünyesinde oluşturulan COVİD-19 Bilimsel Danışma Kurulunun fiziksel mesafenin korunmasının zor olacağı sivil toplum kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, birlikler veya kooperatiflerin geniş katılımlı toplantılarının yapılmayarak 3 (üç) ay sonraya ertelenmesinin önerildiğinin belirtildiği,Bu durumda, tavsiye niteliğinde olan söz konusu yazının, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir icrai nitelik taşımadığından, hukuken incelenmesine olanak bulunmadığı,Dava konusu İçişleri Bakanlığı Genelgesi ve Düzce Valiliği Olağanüstü Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararı yönünden;Dava açıldıktan sonra dava konusu işlemlerin davalı idarelerce uygulamadan kaldırıldığının görüldüğü,Bu durumda, konusuz kalan bu işlemler yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle,... tarih ve ... sayılı Sağlık Bakanlığı yazısı yönünden davanın incelenmeksizin reddine, dava konusu İçişleri Bakanlığı Genelgesi ve Düzce Valiliği Olağanüstü Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, netice itibarıyla kısmen davanın incelenmeksizin reddine, kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden ve dava konusu İçişleri Bakanlığı Genelgesi ve Düzce Valiliği Olağanüstü Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararı yönünden davanın açılmasına bu işlemleri tesis eden idareler sebebiyet verdiğinden 459,85.-TL yargılama giderinin 153,30 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan 306,55.-TL'sinin davalı İçişleri Bakanlığı ve Düzce Valiliğinden alınarak davacıya verilmesine, tarafların haklılık durumuna göre; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.100,00 TL vekâlet ücretinin davalı İçişleri Bakanlığı ve Düzce Valiliğinden alınarak davacıya verilmesine, aynı Tarife uyarınca 17.100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı Sağlık Bakanlığına verilmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI
: Davalı idarelerden... Bakanlığı tarafından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesi uyarınca davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir edeceğinin düzenlendiği, somut uyuşmazlıkta ise herhangi bir haklılık değerlendirmesi yapılmaksızın konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden Daire kararının aleyhlerine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.Davalı idarelerden ...Valiliği tarafından, davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de bu kararın hukuka aykırı olduğu, davaya konu düzenlemelerin amacına bakıldığında hastalığın yayılmasının engellenmesi olduğunun açık bir şekilde anlaşıldığı, nitekim bu görevin mevzuata göre idareye yüklenmiş bir görev olduğu, tesis edilen işlemlerin de bu kapsamda kaldığı, idari işlemin diğer unsurları yönünden de herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, Baro lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğu ileri sürülmektedir.Davacı tarafından, aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun dikkate alınmadığı, bu durumun hak arama hürriyetine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI
:Davalı idarelerden ... Bakanlığı ve ... Bakanlığı tarafından, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın davacı tarafından temyiz edilen kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.Davacı ve davalı idarelerden ... Valiliği tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1.Davacı ve davalı idarelerden ...Bakanlığı ile ... Valiliğinin temyiz istemlerinin reddine,2.Dava hakkında kısmen incelenmeksizin ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu █████/2024 tarih ve E:█████████, K:███████ sayılı kararının ONANMASINA,3.Kesin olarak, █████/2024 tarihinde davacının vekalet ücretine ilişkin ve davalı idarelerden Düzce Valiliğinin esasa ilişkin temyiz istemleri yönünden oybirliği ile davalı idarelerin yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz istemleri yönünden ise oyçokluğu ile karar verildi.KARŞI OYX- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan ve madde metninde sayılan hallerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş, sözü edilen haller arasında “yargılama giderlerine” de yer verilmiş, █████/2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak █████/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 450. maddesiyle 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanun’un 447. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderinin kapsamı” başlıklı 331. maddesinde yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, maddenin 1/ğ bendinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderleri arasında olduğu belirtilmiş, Kanun’un “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında da; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir.Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu düzenlemenin bilahare yürürlükten kaldırıldığından söz edilerek davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, işin esasına girilerek haklılık/haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine rağmen yargılama giderlerinin ve bu giderler arasında yer alan vekâlet ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine hükmedildiği görülmektedir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331. maddesinin 1. fıkrasında, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde yargılama giderlerinin ne şekilde takdir edileceği hususu düzenlenmiştir. Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu düzenlemenin daha sonra yürürlükten kaldırıldığından bahisle uyuşmazlığın esası hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiş olması nedeniyle, başvuruya konu kararın hüküm fıkrasında yer alan yargılama giderlerine ve bu giderler arasında yer alan vekalet ücretine 6100 sayılı Kanun’un metnine yer verilen 331. maddesinin 1. fıkrasındaki kural çerçevesinde hükmedilmesi gerekir.Bu durumda; kısmen davanın incelenmeksizin redidine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararla neticelenen davada, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısım yönünden tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip buna göre yargılama giderleri ve bu kapsamdaki vekalet ücreti konusunda hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı ile Düzce Valiliğine yükletilmesine hükmedilmiş olduğundan, bu idarelerin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.