haksız eylemden kaynaklanan zararla ilgili, uluslararası çamaşır lastiği nakliyatında eksik teslimat nedeniyle sigorta şirketinin halefiyetle taşıyıcıya açtığı icra takibine itirazın iptali davası.

Haksız eylemden kaynaklanan zararla ilgili, uluslararası çamaşır lastiği nakliyatında eksik teslimat nedeniyle sigorta şirketinin halefiyetle taşıyıcıya açtığı icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Sigortacı konumundaki davacı şirket, müvekkili tarafından sigortalanan çamaşır lastiği emtealarının davalı nakliye şirketi tarafından Fransaya taşınması sırasında 5 koli eksik teslimat yapılması sonucu sigortalısına ödediği hasar bedelini rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatı talep ederken; davalı ise alacağın zamanaşımına uğradığını, sigorta sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığını, bildirimin süresinde yapılmadığını ve yükün eksiksiz teslim edildiğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından, ...no'lu Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ve...Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan... LTD. ŞTİ.'ye ait çamaşır lastiği emtealarının, davalı firma tarafından, dava dışı Fransa’da yerleşik alıcı ...firmasına teslim edilmek üzere sigortalıdan 24.12.2022 tarihinde teslim alındığını, gerçekleşen nakliye işlemi sonrası alıcı firmaya 5 koli eksik teslimat yapılması nedeniyle sigortalı şirketin zarara uğratıldığını, TTK'da ve CMR Konvansiyonu'nda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıyıcının, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasarlarından sorumlu olduğunu, (TTK md. 875, CMR m.17/1). Nitekim; TTK m.875/1'e göre; Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. CMR Konvansiyonu 17/1'e göre; taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. söz konusu hükümler dikkate alındığında, davalı nakliye firmasının hasara konu emtianın, dava dışı sigortalı satıcıdan teslim alındığı andan, Fransa'daki alıcı şirkete teslim ettiği ana kadar oluşabilecek tüm zararlardan sorumlu olduğu açık olmakla birlikte, Sayın Mahkemece yargılama aşamasında yapılacak muhakeme ve bilirkişi incelemesi ile de sübuta erecek olduğu üzere, davaya konu hasarın davalı nakliye firmasının sorumluluk sahasında oluştuğunun yapılan incelemelerle sabit olduğunu, ayrıca davalı tarafından taşıması gerçekleştirilen emteaların bedellerine ilişkin açık tutarların Gümrük Beyannamesinde ve Konişmentoda açıkça belirtildiğini, söz konusu hasara ilişkin sınırlı sorumluluk iddialarında bulunulamayacağını, işbu sebeple davalı nakliyeci firmanın gerçek zararı (yükün değerini) tazminle mükellef olacağını, 17.04.2023 tarihinde, sigortalı ...LTD. ŞTİ.'ye 1.082,60 EUR hasar ödemesi yapıldığını ve TTK.m.1472 hükümleri gereğince sigortalının haklarına halef olunduğunu, itirazın iptali talep edilen icra dosyasına konu edilmeyen 777,72 Euro rücu asıl alacağının tazmini için açılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyalarının davalı/borçlu tarafından ödeme yapılarak infaz edildiğini, davalı konumundaki taşıyıcı şirketin, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasarlarından sorumlu olduğunu, bu hususta ilgili davalı firmalara yapılan müracaatlardan da sonuç alınamadığından, müvekkili şirket tarafından, İstanbul ... İcra Müdürlüğü nezdindeki ... E. nolu icra takip dosyası aracılığı ilamsız takip başlatıldığını, davalı konumdaki muteriz borçlunun takibe haksız şekilde itiraz etmesi üzerine, anılan muteriz borçlu bakımından takibin durduğunu ve daha sonra gerçekleştirilen arabuluculuk başvurusundan da olumlu bir sonuç elde edilemediğini, somut olayda, usule uygun şekilde icra takibi yapıldığını, davalının haksız olarak icra takibine itiraz ettiğini, ekspertiz raporu, faturalar ve olayın oluş şekline dair tutanaklar/raporlar birlikte değerlendirildiğinde davalının haksız olduğunun sabit olduğunu, aynı zamanda takip konusu alacağın likit olduğunu, İİK madde 67. hükmü gereğince, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini bildirerek davanın kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasından başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak muteriz borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, teslim şekli CIP kaydı olduğundan Yargıtay kararları uyarınca satıcı gönderenin lehdarı da kendisi olan bir sigorta sözleşmesi yaptırmakta hukuki yararının bulunmadığından 6102 sayılı TTK’nın 1408. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinin yapılması anında, sigortalanan menfaat mevcut olmadığından sigorta sözleşmesi geçersiz sayıldığından davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığını, hak düşürücü süre geçtikten sonra bildirim yapıldığını, müvekkilinin akdi taşıyıcı olup, dava konusu yükün CMR belgelerine göre eksiksiz olarak teslim edildiğini, CMR Konvansiyonuna göre müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davacı tarafın haksız ve iyi niyet kurallarına aykırı olarak, aynı iddia konusu hasara karşı iki farklı icra takibi başlatarak, haksız menfaat etme çabası içerisine girdiğini, dava konusu taşıma işinin Türkiye ve Fransa arasında gerçekleşmiş olması sebebiyle uluslararası nitelikte olup, uluslararası kara taşımacılığında CMR Konvansiyonu uygulandığının olduğunun sabit olduğunu, CMR konvansiyonu 32/1 maddesi uyarınca malın ziya, hasar, gecikme veya taşıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle tazminat taleplerinin tamamında zaman aşımı süresinin 1 yıl olduğunu, elimizdeki davanın 13.06.2024 tarihinde açılmış olması sebebiyle 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davanın zamanaşımı yönünden reddini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, bilindiği üzere teminat dışında kalan sebeplere dayalı ödeme yapan, bir başka deyişle lütuf ödemesi gerçekleştiren sigorta şirketlerinin rücu hakkını kaybettiğini, sigorta şirketinin, teminat harici rizikolar neticesinde meydana gelen zararı tazmin etmesinin, “poliçe kapsamında bir ödeme” olarak kabul edilmediğini, dolayısıyla sigorta şirketinin halefiyete bağlı üçüncü kişilere rücu davası açma hakkının ilk koşulu olan “poliçe kapsamında ödeme yapma” durumu gerçekleşmediğinden, halefiyete bağlı olarak üçüncü kişilere karşı talepte bulunma hakkının da ortadan kalktığını, somut olayda davacı sigorta şirketinin ödemeyi gerçekleştirirken dış ticarette kullanılan belgeleri ve uygulanması gereken mevzuatı yeterince incelemeden ödeme yaptığının anlaşıldığını, nitekim ödeme şeklinin PEŞİN, teslim şeklinin CIP teslim olduğu bir ihracata ilişkin olarak davacı sigortanın ödeme yapmasını engelleyen yasal bir şartın mevcudiyetine rağmen dava dışı ...’e ödeme yapılmış olmasının buna delalet ettiğini, davanın da bu ödeme olgusuna dayandığını, ancak bu koşullarda yapılmış olan bir ödemenin, davacı sigorta şirketinin ödeme yaparken, ödeme ve teslim şeklini dikkate almaması nedeniyle lütuf ödemesi (...) niteliğinde olduğunu, bu nedenle de iddiasının poliçe ve risk kapsamı dışında olduğunu ve davacının rücu hakkının olmadığını, kaldı ki ödeme şeklinin peşin olması nedeniyle dava dışı ...’in alıcıdan tahsil ettiği eşya bedeli tutarını alıcısına iade ettiğini veya alıcının satıcıya zararını yansıttığını ispata yarayan herhangi bir bilgi ve belge dosyada bulunmadığı gibi ödeme isteminin, ekspertiz raporunun bu temele dayanmadığı ve davacının bu yönde bir iddiasının bulunmadığının görüldüğünü, dava dışı ... Dış Ticaret Ltd. Şti adına tescilli ihracat beyannamesi muhteviyatı taşımaya konu eşyaların Ödeme Şekli “PEŞİN” olarak beyan edildiğini, bu ödeme şekli uyarınca dava dışı ...’in önce alıcıdan daha sonra davacı sigortacıdan ayrı ayrı eşya bedelini tahsil ettiğinin ortaya çıktığını, somut olayda uygulanması gereken CMR Konvansiyonunun 17. Maddesi uyarınca taşımacının sorumluluğunun yükün teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süre zarfında emtiada oluşacak kayıp ve hasar olarak sınırlandırıldığını, hasar ihtimaline binaen yapılacak masraflar nedeniyle taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin bir düzenlemenin mevcut olmadığını, kaldı ki CMR Konvansiyonu 17/2 maddesinde, eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacının sorumlu tutulamayacağının düzenlendiğini, müvekkili şirket işbu uyuşmazlıkta akdi taşıyıcı olup asıl işi yapan fiili taşıyıcının ... LOGISTIC adlı firma olduğunu, müvekkili şirket tarafından yüklemenin 24.12.2022 tarihinde yapıldığını, 03.01.2023 tarihinde ise dava dışı sigortalı firmanın belirtmiş olduğu ... Depo'ya ilgili eşyaların getirildiğini, malların eksiksiz olarak depoya teslim edildiğinin CMR belgesinde de görüleceğini, müvekkilinin akdi taşıyıcı olduğundan ve yapılan anlaşma ile ürünleri taahhüt etmiş olduğu teslim yerine eksiksiz olarak teslim etmiş olduğundan sorumluluğunun sona erdiğini, artık sorumluluğun taşıyıcının değil dava dışı sigortalı firmanın riziko alanı içerisinde yer aldığını, fiili taşıyıcı tarafından alıcı...’ye teslim CMR'si incelendiğinde eşyaların eksik teslim alındığına dair herhangi bir ibare, şerh veya ihtirazi kayıtın da yer almadığını, teslim belgesinden eşyaların 124 kap olarak eksik ve hasarsız olarak teslim edildiğinin alıcı tarafından imza altına alındığını, kaldı ki alıcının Fransa Gümrük İdaresince tescil edilen ithalat beyannamesinde 124 kap eşyanın ithal edildiğinin, eşyaların cinsinin, GTİP, kap ve kg 'nin aynı olduğunun görüldüğünü, diğer yandan ihracatçının eşyaların teslim edilmediği iddiası bulunması nedeniyle ihracata konu edilen eşyaların kaybolduğu, alıcısına teslim edilmediği konusunda Gümrük İdarelerine başvuruda bulunmadığı, taşımaya konu eşyaların ihracata konu edildiği ancak kaybolma iddiası nedeniyle taahhüt edilen ihracat gerçekleşmeyeceğinden göndericinin ihracata ilişkin KDV iadesi talebinde bulunmadığı yönünden dosyada bilgi ve belgede bulunmadığının tespit edildiğini, bu itibarla davanın reddinin gerektiğini bildirerek davacının haksız ve kötü niyetli davasının reddine, müvekkili aleyhine kötü niyetli olarak takip başlatılmış olması sebebiyle alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların arasındaki uyuşmazlık; dava, davacıdan nakliyat blok abonman sigorta poliçesi ve nakliyat poliçesi bulunan dava dışı sigortalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.'ne ait emtianın taşımasını yapan davalının 5 koli malı eksik teslim etmesi nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar zararının davalıdan tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasına mali müşavir bilirkişi ..., taşıma bilirkişisi ... ve Sigortacı bilirkişi ...tarafından sunulan 28.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda; " Sayın mahkeme görevlendirmesi gözetilerek dosya kapsamı üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmelerde sonuç olarak; 1- Davacının yasal halefiyete dayalı davalıdan rucuen tazmin talep edebileceği tutarın azami 1.082,60 EURO olduğu, bu tutardan 777,72 Euro kısmını tahsil ettiği, bakiye 304,88 Euro için işbu dava konusu takip ve itiraz üzerine itirazın iptali davasının sürdüğü, 2- Davacı ödemesinin sigorta poliçesi teminatında olduğu, yasal halefiyet ve rucu şartlarını taşıdığının değerlendirildiği, 3- Davalının taşıyıcı sıfatı ile toplam 124 koli taşımaya aldığı yükten 5 kap eksik teslim ettiğini kabul ettiği ve kısmen tazminatı itirazsız ödediği, 4- Davalının tam tazmin sorumlusu olduğu değerlendirildiğinde, bakiye 304,88 EURO tazminattan sörumlu olduğunun değerlendirildiği, 5- Davalının alacağına takip tarihinden itibaren CMR m.27 ğereğ i yıllık %5 faiz talep edebileceği, 6- Sair hususlar ve tüm iddia ve savunmalar bakımından her türlü hukuki niteleme, takdir ve değerlendirmenin yüce mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememiz dosyasına mali müşavir bilirkişi..., taşıma bilirkişisi ...ve Sigortacı bilirkişi ...tarafından sunulan 18.07.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; " " Sayın mahkeme görevlendirmesi gözetilerek dosya kapsamı üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmelerde sonuç olarak; 1- Davalının tam tazmin sorumlusu olduğu değerlendirildiğinde bakiye 304,88 EURO tazminattan sorumlu olduğunun değerlendirildiği, 2- Davalının alacağına takip tarihinden itibaren CMR m.27 gereği yıllık 10,78 Euro faiz talep edebileceği, 3- Sair hususlar ve tüm iddia ve savunmalar bakımından her türlü hukuki niteleme, takdir ve değerlendirmenin yüce mahkemeye ait olmak üzere, KÖK rapor sonuç ve kanaatleri ile değerlendirmelerinin sürdüğü, Ek sonuç ve kanaatlerine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalıya karşı İstanbul ... İcra Dairesi 'nin... Esas sayılı dosyası ile 304,88 Euro asıl alacak, 5,69 Euro faiz olmak üzere toplam 310,57 Euro üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça yasal süresi içerisinde itirazın iptali talepli bu davanın açıldığı, dava dışı... Ticaret Ltd Şti ile dava dışı Fransa'da bulunan ... isimli şirket arasında iç çamaşırı lastiği ürünü satışı yapıldığı, satışı yapılan ürünlerin Türkiye'den Fransa'ya taşıma işinin davalı tarafından yapıldığı, taşınan ürünün 124 koliden oluştuğu, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... Ltd Şti arasında taşıma tarihini kapsar Nakliyat Abonman Sigorta poliçesi ile Nakliyat Sigorta poliçesi bulunduğu, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde taşıma sırasında 5 koli ürünün kaybolduğunun, toplam zararın 1.082,60 Euro olduğunun, poliçe kapsamında dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığının, taşıcıyı davalının sorumluluğunun bulunduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, davacı tarafça dava dışı sigortalısına █████/2023 tarihinde ödeme yapıldığına ilişkin dekontun sunulduğu, tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller kapsamında bilirkişi heyetinden █████/2025 tarihli kök rapor ile itirazların değerlendirildiği█████/2025 tarihli ek raporun alındığı, alınan raporların mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davacı tarafça yukarıda belirtilen icra dosyası dışında davaya konu olaya ilişkin davalıya karşı İstanbul ... İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı dosyası ile 777,72 Euro asıl alacak, 26,53 Euro faiz olmak üzere toplam 804,25 Euro üzerinden icra takibi başlatıldığı, bu icra dosyasında talep edilen bedelin tamamının davalı tarafından ödendiği, dava dilekçesinin ekinde delil olarak dava dışı sigortalı ile davalı şirketin yazışmalarının sunulduğu, bu yazışmalar ile davalı tarafça İstanbul ... İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı dosyasına yapılan ödeme ve bu ödemeye karşı davalı tarafça açılmış istirdat davası bulunmaması hususu birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafından taşınan 124 koli üründen 5 koli ürünün davalının taşıması sırasında kaybolduğu hususunda mahkememizde kanaat oluştuğu, dosyaya sunulan eksper raporu ve dosyamızda alınan bilirkişi raporlarından zarar miktarının 1.082,60 Euro olduğu, bunun 777,72 Euro'luk kısmının İstanbul ... İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı dosyasında talep edilerek tahsil edildiği, bakiye zararın 304,88 Euro olduğu, davalı vekilince CMR 30.maddesinde düzenlenen ihbar ve bildirim sürelerinde bildirimde bulunulmadığı, sürelerin hak düşürücü süre olduğunun bu nedenle davacının talepte bulunamayacağı itirazında bulunulmuş ise de bu sürelerin zararın istemi yönünden hak düşürücü süre niteliğinde olmadığı, taşıma sırasında zarar meydana gelip gelmediği yönünden ispat yüküne ilişkin olduğu, yukarıda tespit edildiği üzere 5 koli ürünün davalının taşıması sırasında kaybolduğu hususunda mahkememizde kanaat oluştuğu, davacı tarafça zamanaşımı süresi içerisinde talepte bulunabileceği, davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de 5 koli ürünün taşıma sırasında kaybolduğu, ürünün ne şekilde ve nasıl kaybolduğuna ilişkin davalı tarafça herhangi bir açıklama veya beyanda bulunmadığı bu nedenle zamanaşımı süresinin CMR madde 32 kapsamında 3 yıl olduğu, zamanaşımı süresi dolmadan icra takibinin başlatıldığı, yine ürünün ne şekilde ve nasıl kaybolduğuna ilişkin davalı tarafça herhangi bir açıklama veya beyanda bulunmadığından CMR madde 29/1 kapsamında sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı, zararın tamamının talep edilebileceği, işlemiş faiz yönünden CMR madde 27 kapsamında %5 faiz talep edilebileceği, davacı tarafça ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep edebileceği, mahkememizce hesaplama yapıldığında talep edilen işlemiş faizin uygun olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile davalının İstanbul ... İcra Dairesi 'nin... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 5 oranında faiz uygulanmasına, asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın kabulü ile davalının İstanbul ... İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 5 oranında faiz uygulanmasına,

2-Asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 739,34 TL karar harcından peşin olarak alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 311,74 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcının 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 10.823,28-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı tarafından sarf edilen toplam 15.480,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair miktar yönünden kesin olarak taraf vekillerinin yüzlerine karşı karar verildi. █████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır