Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, uluslararası fuar organizasyonu hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak, kar kaybı ve denkleştirme tazminatı davası.
Özet: Davacı taraf, uluslararası bir enerji-çevre fuarı ve konferansının organizasyonu amacıyla davalı ile akdedilen hizmet ve işbirliği sözleşmesi kapsamında, davalının taahhütlerini eksik yerine getirmesi, tanıtım bütçesini kullanmaması, satış ekibini dağıtması ve önceki fuar deneyimlerinden kaynaklanan kötü itibarı gizlemesi gibi akde aykırı davranışlar sergileyerek sözleşmeyi ihlal ettiğini iddia etmekte; bu ihlaller nedeniyle sözleşmeden doğan danışmanlık ücretinin (net gelirin %15i), kar kaybının, haksız fesih tazminatının ve denkleştirme tazminatının avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmektedir; davalı taraf ise, sözleşmenin bir işbirliği protokolü olduğunu kabul etmekle birlikte, davacının kendi üzerine düşen işbirliği yükümlülüklerini yeterince yerine getirmediğini öne sürmektedir.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
: ███████ Esas
KARAR NO
: █████████
DAVA
: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
: █████/2015
KARAR TARİHİ
: █████/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 25.06.2014 tarihli sözleşmenin imzalandığını, 25.06.2014 tarihli sözleşme ile; taraflar arasında uzun süreli olarak düzenlenemesi planlanan Uluslararası Enerji-Çevre Fuar ile Koneransı'nın ..... salonlarında organizasyonunun yapılmasına ilişkin bir iş ilişkisi (sözleşme ilişkisi) öngörüldüğünü, fiziki planlaması, hazırlanması, izinleri, standart kurulumları, stant satışları, reklam, basın, v.s. tüm işlemleri İstanbul Fuarcılık tarafından yapılacak olup, İntercon, fuar ve konferansın organizasyonuyla ilgili sektör bilgi ve .....'ünü paylaşmak suretiyle gerekli satış, organizasyon ve çalışmalara destek olacağını, mali hükümlerden anlaşılacağı üzere, müveklinin şirket sunduğu danışmanlık hizmeti karşığılında net gelirin %15'i + KDV'ye hak kazanacak olup, bunun dışında tüm harcamalar davalı şirketçe yapılacağını, bu anlamda, taraflar arasında sürekli borç ilişkisi doğuran bir sözleşme ilişkisinin oluştuğunun anlaşıldığını, öncelikle müveklilinin edimlerini data paylaşımı, konferans, konuşmacıların oluşturulması, danışmanlık ve eğitim hususularında eksiksiz yerine getirdiği konusunda kuşku olmadığını, davalı yan Fuardan 2 ay öncesine kadar (.....) mail (mailig) yasaklısı olup, bu husus müveklilimizden gizlendiğini, ancak davalı yanın daha önce de iki defa Fuar yapmayı denediği ve piyasadan fuar öncesi para toplayıp, iade etme konusunda .... gibi firmalarla da sorun yaşadığı ve fuarı iki defa para topladığı halde bundan önceki 2 yıl bizzat davalı yanca yaratılan kötü intiba fuarın istenen başarıya ulaşmamamsı şeklinde reaksiyon bulduğunu, davalı yanın yine para toplayıp, bu fuarı da iptal etme girişimlerinde bulunduğu tarafımıza gelen bilgiler arasınad olup bu hususta da tanık dinletileceğini, davalı şirket söz konusu fuar için tanıtım-pazarlama bütçesi ayırmış oluduğunu, tanıtım- pazarlama bütçesini söz konusu fuar için hiç harcamadığını, konvansiyonel medya ve sosyal medya duyuruları ve tanıtımlar davalı yanca yapılmadığını, satış yapılacak ekibe enerji sektörü ile ilgili müveklilimizce eğitim verilmiş ancak ekip davalı yanca dağıtıldığını, fuara münhasır ekip kurulmadığını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak suretiyle; 25.06.2014 tarihli sözleşme gereği müvekkli alacağının tespiti ve tahsili ile belirsiz alacak davası olarak ikame edilen işbu dava ile, şimdilik en az 76.500 TL olarak tespit edilebilen asgari alacağının KDV eklenmek suretiyle davalıdan tahsili, hükmedilecek meblağa temerrüde düşülen 07.05.2015 tarihinden itibaren avans faizi oranında temerrüt faizi (3095 sayılı K.m.2/II) yürütülmesine, elde edilmesi öngörülen kazançtan mahrum kalınması karşısında, fazalaya ilişkin haklarımız saklı kalmak suretiyle, kar kaybı hesabı yapılmak suretiye müvekkilin realize edilemeyen kar kayıplarından kaynaklanan zararı (şimdilik en az 5.000 TL) ile eylemli haksız fesih nedeni ile (-eylemli fesih kabul edilmediği halde iş bu dava ile sözleşmenin davalınını ilişkiyi çekilmez hale getiren akde aykırı davaranışları nedeni ile feshi ile); gerçekleşecek kar kayıplarından kaynaklanan zararın (şimdilik en az 5.000 TL) tespiti ve tazmini ile, eblirsiz alacak davası olarak ikame edilen işbu dava ile, şimdilik toplam 10.000 TL tazminatın tahisiline, hükmedilecek meblağa temerrüde düşülen ve sözleşmeeye uymama iradesinin açık şekilde yansıtıldığı ihtarname tebliği olan 07.05.2015 tarihinden itibaren avans faizi oranında temerrüt faizi (3095 sayılı K.m.2/II) yürülmesine, Fiili ve haksız fesih neticesine bağlı olarak (-eylemli fesih kabul edilmediği halde iş bu dava ile sözleşminin davalının ilişkiyi çekilmez hale getiren akde aykırı davaranışları nedeni ile feshi kapsamında) müveklinin hak kazandığı denkleştirme tazminatının tespiti ve tazmini ile, ebelirsiz alacak davası olarak ikame edilen iş bu dava kapsamında, şimdilik toplam 5.000 TL denkleştirme tazminatının tahsiline, hükmedilecek meblağa temerrüde düşülen ve sözleşmeye uymama iradesinin açık şekilde yansıtıldığı ihtarname tebliği olan 07.05.2015 tarihinden itibaren avans faizi oranında temerrüt fazii (3095 sayılı K.m.2/II) yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin şirket arasında 25.06.2014 tarihli Protokol akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen bu sözleşme bir işbirliği sözleşmesi olup, bu husus sözleşmenin “Konu” başlıklı 2. maddesinde belirtildiğini, tarafları sözleşme akdetmeye iten amaç, karşılıklı işbirliği yaparak netice elde etmek olduğunu, ancak davacı şirketçe bu işbirliği sırasında üstlendiği yüküklülükler yerine getirilmediğini, bu nedenle umulan faydanın elde edelmediği gibi ciddi zararlar oluştuğunu, bunda davacının kusuru bulunmasa ve tüm yükümlülükerini yerine getirmiş olsa dahi, davacıya elde edilecek net kar üzerinden bir bedel ödenmesi kararlaştırıldığından ve bir kar da elede edilmediğinden, davacıya ödenecek bir bedelin bulunmadığını, müveklilinin şirket, davacı şirketten gelir sağlayıcı satışa yönelik olarak destek bulamadığını ve fuarın çok az katılımcı ile gerçekleştiğini, fuarın sadece 1 salonda ve panel ağırlıklı gerçekleşmiş olduğunu, düzenlenen panellere ilişkin herhangi bir kazanç sağlanmadığını, sözkonusu Protokol, fuara özgü işbirliği için imzalanmış olup, fuarın tamalanması ile kendiliğinden sona erdiğini, yukarıda özetlendiği üzere, davacı şirkete ödenecek bir gelir de elde edilmediğini, bu nedenle, davada belirtilen hususların tamanı kabul etmediklerini ve haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, taraflar arasında imzalanan 25.06.2014 tarihli sözleşmeden kaynaklı alacak davası olup, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu iddiaları kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu hususlarına ilişkindir.
Dava, taraflar arasında imzalanan 25.06.2014 tarihli sözleşmeden kaynaklı alacak davası olup, taraflar arasında █████/2014 tarihli protokol imzalanmış, 19-█████/2015 tarihleri arasında protokole konu "Energy İstanbul - Enerji ve Çevre Teknolojileri Fuar ve Konferansı düzenlenmiştir. Dava, sözleşmenin 4.3. maddesinde belirlenen sözleşme bedeli, davalının sözleşme konusu edimlerini yerine getirmediği ve bu nedenle katılımın az olduğu iddiası ile kar kaybı, sözleşmenin uzun süreli olarak düzenlendiği ancak eylemli olarak feshedildiği bu nedenle gelecek yıllarda yapılacak fuarlar nedeniyle kardan mahrum kalınacağı iddiası ile kar mahrumiyeti, davacıya ait portföyün ileride yapılacak fuarlarda davalı tarafından kullanılacağı iddiası ile denkleştirme tazminatı taleplerine ilişkindir.
Protokol
Taraflar arasında imzalanan █████/2014 tarihli protokol incelendiğinde;
Protokolün konusunun 2.maddeye göre; tarafların uzun süreli işbirliği çerçevesinde düzenlenmesi planlanan .....-Çevre Fuar&Konferası'nın (..... İSTANBUL) organizasyonunun..... salonlarında yapılmasına ilişkin işbirliğinin genel şartlarını belirlemek olduğu,
3.maddede protokolün şartlarının düzenlenmiştir; "1-Ek-1'deki sunumda yer alan çerçevede .... markası oluşturulmuştur. (.... İSTANBUL)
2-Fuarın tüm fiziki planlaması, hazırlanması, izinleri, standart kurulumları, stant satışları, reklam, basın vs. tüm işlemleri İSTANBUL FUARCILIK tarafından yapılacak olup ....; Fuar ve Konferansın organizasyonuyla ilgi sektör bilgi ve networkünü paylaşarak gerekli satış, organizasyon ve çalışmalara destek olacaktır.
3-Konferans ve fuar birbirine paralel şekilde organize edilecektir. 5 ayrı salonda, iki gün bayunca sürecek paneller düzenlenecektir.
4-Fuar organizasyonu kapsamında yürütülen tüm çalışmalarla ilgili geri bildirimi, 30 günde bir raporlamalar ve toplantılar şeklinde taraflar birbirine sunacaktır. Toplantıların tarihi tarafların karşılıklı mutabakata varılarak belirlenecektir.
5-Konferans organizasyonu için kamu, yurtiçi&yurtdışından özel sektör Delegasyonları, Enerji Çevre kuruluşları ve akademik kurumlardan konuşmacılar davet edilecektir.
6-Fuarın tanıtımı ile ilgili olarak yürütülecek tüm çalışmalar taraflarca gerçekleştirilecektir. Bu çerçevede oluşturulacak genel tanıtım konseptinin seçimi ve uygulama alanlarının kararlaştırılması, hangi yayın organlarında (gazete, dergi, televizyon, web) nasıl bir takvim çerçevesinde yer alacağının belirlenmesi (medya planlaması) , ön çalıştayların yapılması, vs. taraflarca takibi sağlanacaktır.Tanıtım, ağırlama ve etkinlik bütçesi taraflarca hazırlanacaktır."
Protokolün 4.maddesinde; Fuar&Konferans organizasyonu ile ilgili tüm harcamaların davalı tarafından yapılacağı, tüm stant satış, sponsorluk, reklam alan vs.gibi tüm proje gelirlerinin davalı tarafından tahsil edileceği, fuarla ilgili tüm stant kiralama, sponsorluk, reklam vs.bedellerin davalı tarafından belirleneceği düzenlenmiş, 4.3.maddesinde "İstanbul Fuarcılık, bu projeye özel hesaplanacak satıştan elde edilecek Net gelirin (Net gelir = Projeye Özgü Gelir-Projeye özgü yapılan harcamalar) % 15'ini + KDV, INTERCON'a fatura karşılığı ödeyecektir. Bu hesaplamalarda genel gider hesaplamalara katılmayacak olup oluşan bedel ....'a tahsilatı tamamlanan ödemelere müteakip 30 gün içerisinde ödenecektir." denilerek, davalıya yapılacak ödemenin ne şekilde hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Protokolün 6. maddesi; "Söz konusu Fuar&Konferans organizasyonuna ilişkin protokol (..... İSTANBUL) devam ettiği süre boyunca; taraflar yukardaki şartlarda aynen devam ederler." şeklinde düzenlenmiştir.
İhtarnameler;
Davacı şirket tarafından, davalı şirkete keşide edilen Üsküdar ..... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ...... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile; taraflar arasında imzalanan █████/2014 tarihli protokol gereğince davacının edimlerini yerine getirdiği, fuarın 19-█████/2015 tarihleri arasında gerçekleştirildiği ancak protokolün 4.3 maddesinde kararlaştırılan bedelin ödenmediği belirtilerek, 2015 fuar planı çerçevesinde STK'lar hariç 1116 m² üzerinden hesaplanan ve ödenmesi gereken minimum net gelir tutarının, ortalama satış bedeli 195 Euro/m² olduğu için projeye özgü gelirin 217.620,00 Euro olduğu gözetildiğinde 610.000,00 TL - 100.000,00 TL (maksimum tahmini projeye özgü harcama) = 510.000,00 TL X %15 + KDV =76.500,00 TL + KDV olup sözleşme gereği hakedişin yapılması ve en az 76.500,00 TL + KDV'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesi talep edilmiş, ayrıca davalının sözleşmenin 3.maddesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği davacı tarafından gerek sözlü gerekse yazılı olarak bildirilmesine rağmen özenli davranmadığı bu nedenle realize edilemeyen kar kaybı ve zararlarının oluştuğunu belirterek, zarar ve kar kaybına ilişkin fazlaya dair haklarının saklı tutulduğu ihtar edilmiştir.
Davalı şirket tarafından, davacı şirkete keşide edilen Bakırköy ...... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ..... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile; sözleşme gereği davacının edimlerini yerine getirmediği, fuardan umulan faydanın elde edilemediği, ciddi zararlar oluştuğu, davalı kar elde edemediği için ödenmesi gereken bir bedelin de bulunmadığı, fuarın 15 katılımcı ile gerçekleştiği, genel giderler ve dolaylı harcamalar hariç olmak üzere resmi kayıtlara göre 283.268,00 TL zarar oluştuğu yönünde cevap verilmiştir.
TOBB'dan gelen yazı cevabı;
TOBB'dan gelen belge ve kayıtlar incelendiğinde, dava konusu fuara ilişkin, İstanbul Ticaret Odası'na davalı şirket tarafından █████/2015 tarihinde gönderilen ve İstanbul Ticaret Odası tarafından ise TOBB'a gönderilen fuar sonuç raporu formunda katılımcı sayısı 52 olarak bildirilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesindeki taleplerini; sözleşme gereği ödenmesi gereken bedel 76.500,00 TL + KDV, sözleşmeye konu fuar nedeniyle kar kaybı 5.000,00 TL, ileride yapılacak fuarlar nedeniyle kar kaybı 5.000,00 TL, denkleştirme tazminatı 5.000,00 TL olarak belirtmiştir.
Davacı vekili █████/2018 tarihli talep artırım dilekçesi ile sözleşme gereği müvekkili alacağı olarak talep ettikleri 76.500 TL'yi 92.820,04 TL'ye (78.661.05 TL + 14.158,99 KDV) çıkarttıklarını, █████/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile yine aynı talebini KDV dahil 114.920,77 TL'ye çıkarttıklarını beyan etmiştir.
Tanık beyanları
Davacı tanığı .....; "dava dışı Ortadoğu enerji firmasında enerji koordinatörü yöneticisi olarak çalışmaktayım. Davacı şirketin sahibi olan ..... ile 8 yıldır birlikte iş yapmaktayız. Dava konusu sözleşmenin imzalanmasından sonraki aşamada fuarla ilgili projede .....e yardımcı olmak amacı ile projede bizzat yer aldım. Fuarla ilgili logo çalışmaları, konuşmacı listesi, mailleşmelerde bulundum. CNR de 5-6 kez müdür değişikliği ile bunun yanı sıra personel değişikliği oldu dolayısı ile her müdüre proje ile ilgili açıklama yapıp olayı aktarma durumumuz söz konusu oldu dolayısı ile işler yarım kaldı. ......'ın mail atılmak için daha önceden oluşturduğu 4000-6000 kişilik kişi listesi vardı. Toplantılarda bu liste CNR yetkilileri ile paylaşıldı."
Davacı tanığı .....; "Davalı..... Fuarcılık şirketinde 2014-2015 yıllarında genel müdür olarak çalıştım. Davalı eneji fuarı düzenlenmesini konusunda karar almıştı. Bunun üzerine davacı firmayı davet etti. Aralarında sözzleşme yapıldı. Bu sözleşme kapsamında davacının görevi enerji sektöründeki konuşmacıları, konuşma panellerini organize etmek, yıllardır oluşturduğu ve biriktirdiği datayı yani katılımcı ve ziyaretçi listesinin davalıyla paylaşmaktı. Davalının görevi de fuar için gerekli olan salonları, standları temin etmek, pazarlama harcamalarını yapmak, fuarla ilgili gerekli duyuruları, reklamları yapmak kişileri mail veya başkaca yollarla haberdar etmekti. Davacı sözleşme kapsamında üzerine düşen tüm görevleri yerine getirdi. Ancak davalı sözleşme kapsamındaki üzerine düşen tüm görevleri yerine getirmedi. Şöyle ki müşterilerimize ulaştığımızda bazı handikaplarla karşılaştık. Dava konusu fuardan önce davalı taraf enerji konusuyla ilgili iki kez fuar iptal etmiş, ücretlerini ödememiş. Diğeri de satış gruplarında sık sık yöneticiler değişmişti. Motivasyonları düşmüştü. Yine davalının fuar için vaat ettiği bütçe harcanmadı. Promosyonlar verilmedi. Reklamlar yapılmadı. Dolayısıyla fuar yeterince duyurulamadı. Normalde 7,5-8.000.000 TL ciro beklerken çok düşük bir ciro oldu. Bunun nedeni de davalının vaat edilen bütçeyi harcamayıp duyuruları, promosyonları yeterince yapmaması ve bu yüzden katılımın az olmasıdır, dava konusu fuar için 700.000 TL - 800.000 TL civarında bütçe ayrılmıştı. Ancak vaat edilen bu bütçe harcanmadı. Yine o dönemde .....Net yasaklıydı. Bu nedenle mail yoluyla duyuruları yapamadı. Bizler kendi özel maillerimizden 6.000-7.000 firmaya fuarı bildirdik. Davalı dava konusu fuardan önce enerji konusunda iki kez fuar yapmayı denemiş ancak iptal etmiş. Dava konusu fuara davet etmek için birçok firmaya gittiğimizde firmalar siz daha önceden enerji konusunda fuar denediniz ancak iptal ettiniz paramızı da vermediniz şeklinde zerzenişlerde bulundular. Dava konusu fuar için davacı şirket sahibi ..... Bey'i davalı kendisi davet etmiştir."
Davalı tanığı .....; "davalı CNR'da 2014 Temmuz ayından beri yurt dışı ilişkilerden sorumlu genel müdürü olarak çalışmaktayım. Dava konusu fuarcılık sözleşmesi imzalanırken ben henüz görevde değildim. Fuarın yapılacağı tarihten yaklaşık 15-20 gün önce fuarla ilgili organizsoynda göreve başladım. Sözleşmeyi okuduğum için kapsamını biliyorum. Davacının sözleşmeden kaynaklanan görevi kendi networkünü kullanarak katılımcıların arttırılmasını ve konuşmaların yapılmasını sağlamaktı. Konferansın organizasyonu konusunda davacının destekleri oldu ancak katılımcıların sağlanması konusunda görevini yerine getirmedi. Davacının katılımcı bilgilerini davalı ile paylaşıp paylaşmadığını bilmiyorum. Katılımcılara ulaşmak davalının görevi idi. Zira sözleşme kapsamında davalının görevi fuarın organizasyonunu yapmak, fuar alanı tahsis etmek, katılımcılara yer ayırmak, satış standları yapmak, standların kurulumunu yapıp açık tutumak ve konuşma için konferans salonları temin etmekti. Fuarı duyurmak ise her iki tarafın görevi idi. Davalı çalışanları olarak biz üzerimize düşen tüm görevleri yerine getirdik. Ancak fura katılım az oldu. Sözleşmede katılımla ilgili yapılması gereken hususlarda destek az olduğu için yeterli katılım olmadı. Fuar için vaat edilen bütçenin tamamı kullanıldı. Özellikle konferans için salonların temin edilmesi teknik ekipmanların sağlanması ve kullanılması konusunda tüm masraflar davalı tarafından karşılandı. Gerekli duyurular yapıldı. Ancak fuar yaklaşık 15-20 firmanın katılımıyla gerçekleşti. Elde edilen gelirle ancak davalının yapmış olduğu masrafları karşıladı, davacının ve davalının .....'üne ulaşmamız konusunda herhangi bir problemle karşılaşmadık. Telefon, faks ve maillerle ulaştık. O süreçte davalının internetinde herhangi bir problemle yoktu, davalı şirketteki rotasyon nedeniyle fuara 15-20 gün kala fuar organizasyonunda ben görevlendirildim. Davalı ile ilgili mail yasağı bulunup bulunmadığı konusunda bilgi sahibi değilim. O dönemde kendi şirket mailinden istediğim yerlere mail gönderebiliyordum ve gönderdim. Dava konusu fuar için özel olarak 4-5 kişilik bir ekip kuruldu. Dava konusu fuara katılımın az olmasının nedenlerinden birinin dava konusu sözleşmede belirtilen desteğin davacı tarafından verilmeyişi olduğunu yukarıda belirtmiştim. Bununla ilgili olarak, benim görevli olduğum dönemde davacıya herhangi bir yazılı ihtarda bulunulmadı." şeklinde beyan sunmuşlardır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih ve ...... Esas ......Karar sayılı ilamıyla ''.....Sözleşmeden kaynaklanan alacak talebi yönünden verilen karar incelendiğinde ise; Taraflar arasında sözleşmeye istinaden dava konusu fuarın gerçekleştirildiği sabittir. Bilirkişi raporunda her iki tarafın da dosya kapsamına sunduğu delilleri değerlendirildiğinde edimlerini yerine getirmeye yönelik çalışmalarda bulundukları ve belli ölçülerde yerine getirdikleri fakat tarafların karşılıklı olarak yerine getirilmediğini iddia ettiği edimlerin nasıl ve ne şekilde yerine getirilmediğinin salt sözleşme hükümleri esas alınarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca sözleşmenin 3.4 ve 3.6 maddeleri kapsamında her iki tarafın yükümlülüğünde olan işlem ve raporlara dair dosyaya bir evrak sunulmadığı bu nedenle hangi tarafın kusuru ile sözleşmeden beklenen faydanın sağlamadığının tespit edilemediği açıklanmıştır. Dairemizin kaldırma kararında da ifade edildiği gibi sözleşmede gelirin davalı tarafça tahsil edileceği, masrafların davalı tarafça yapılacağı belirtildiğinden, bu kalemlerin davacı tarafça ispatlanması beklenemez. Davalı defterlerine göre söz konusu fuar nedeniyle 688.486,34 TL masraf yapıldığı kayıtlı ise de, defterlerinde kayıtlı masrafın dava konusu fuara özgü masraflar olduğunun davalı tarafça ispatlanması gerekmektedir. Davalı ise verilen kesin süreye rağmen masraflara ilişkin kayıtları ibraz etmediğinden, bu durumda kaldırma kararında da işaret edildiği üzere sektör bilirkişileri tarafından söz konusu masrafların dava konusu fuara özgü masraflar olup olmadığının, dava konusu fuara ilişkin davalı tarafça yerine getirilen edimler çerçevesinde ne kadarlık masraf yapılabileceğinin tespit edilmesi yani gerçekleştirilen fuara ilişkin masraf miktarının rayiç değerlere göre belirlenmesi gerekmektedir. Zira söz konusu masraf belgelerinin ibraz edilmemesi nedeniyle dava konusu fuar için hiçbir masraf yapılmadığının kabulü mümkün değildir. Sözleşmeye göre masrafların davalı tarafından karşılanacağı, gelirin davalı tarafından tahsil edileceği, net gelirin ise projeye özgü gelirden, projeye özgü yapılan harcamaların düşümü suretiyle hesap edileceği, bu teknik ile hesaplanacak net gelirin % 15'inin KDV'si ile davacıya ödeneceği açıktır. Mahkemece hükme esas alınan raporda ise net gelir hesabı yapılmaksızın, projeden elde edilen gelir üzerinden hesaplama yoluna gidildiği gibi yukarıda açıklanan hususlarda bir değerlendirme ve hesaplama yapılmadığı, bu haliyle raporun hükme elverişli olmadığı sabittir. Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınması gerekirken eksik incelemeye dayalı ve hatalı karar verildiği'' gerekçesi ile kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldı.
Mahkememizce alınan █████/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Taraflar arasında █████/2014 tarihli protokol imzalanmış, 19-█████/2015 tarihleri arasında protokole konu "..... - Enerji ve Çevre Teknolojileri Fuar ve Konferansı düzenlenmiştir. Dava, sözleşmenin 4.3. maddesinde belirlenen sözleşme bedeli, davalının sözleşme konusu edimlerini yerine getirmediği ve bu nedenle katılımın az olduğu iddiası ile kar kaybı, sözleşmenin uzun süreli olarak düzenlendiği ancak eylemli olarak feshedildiği bu nedenle gelecek yıllarda yapılacak fuarlar nedeniyle kardan mahrum kalınacağı iddiası ile kar mahrumiyeti, davacıya ait portföyün ileride yapılacak fuarlarda davalı tarafından kullanılacağı iddiası ile denkleştirme tazminatı taleplerine ilişkindir. Protokol Taraflar arasında imzalanan █████/2014 tarihli protokol incelendiğinde; Protokolün konusunun 2.maddeye göre; tarafların uzun süreli işbirliği çerçevesinde düzenlenmesi planlanan ..... 'nın (......) organizasyonunun .... salonlarında yapılmasına ilişkin işbirliğinin genel şartlarını belirlemek olduğu, 3.maddede protokolün şartlarının düzenlenmiştir; "1-Ek-1'deki sunumda yer alan çerçevede Enerji Fuar&Konferans markası oluşturulmuştur. ( .....) Fuarın tüm fiziki planlaması, hazırlanması, izinleri, standart kurulumları, stant satışları, reklam, basın vs. tüm işlemleri İstanbul Fuarcılık tarafından yapılacak olup .....; Fuar ve Konferansın organizasyonuyla ilgi sektör bilgi ve networkünü paylaşarak gerekli satış, organizasyon ve çalışmalara destek olacaktır. 3-Konferans ve fuar birbirine paralel şekilde organize edilecektir. 5 ayrı salonda, iki gün bayunca sürecek paneller düzenlenecektir. Fuar organizasyonu kapsamında yürütülen tüm çalışmalarla ilgili geri bildirimi, 30 günde bir raporlamalar ve toplantılar şeklinde taraflar birbirine sunacaktır. Toplantıların tarihi tarafların karşılıklı mutabakata varılarak belirlenecektir. Konferans organizasyonu için kamu, yurtiçi&yurtdışından özel sektör Delegasyonları, Enerji Çevre kuruluşları ve akademik kurumlardan konuşmacılar davet edilecektir. Fuarın tanıtımı ile ilgili olarak yürütülecek tüm çalışmalar taraflarca gerçekleştirilecektir. Bu çerçevede oluşturulacak genel tanıtım konseptinin seçimi ve uygulama alanlarının kararlaştırılması, hangi yayın organlarında (gazete, dergi, televizyon, web) nasıl bir takvim çerçevesinde yer alacağının belirlenmesi (medya planlaması) , ön çalıştayların yapılması, vs. taraflarca takibi sağlanacaktır.Tanıtım, ağırlama ve etkinlik bütçesi taraflarca hazırlanacaktır." Protokolün 4.maddesinde; Fuar&Konferans organizasyonu ile ilgili tüm harcamaların davalı tarafından yapılacağı, tüm stant satış, sponsorluk, reklam alan vs.gibi tüm proje gelirlerinin davalı tarafından tahsil edileceği, fuarla ilgili tüm stant kiralama, sponsorluk, reklam vs.bedellerin davalı tarafından belirleneceği düzenlenmiş, 4.3.maddesinde "İstanbul Fuarcılık, bu projeye özel hesaplanacak satıştan elde edilecek Net gelirin (Net gelir = Projeye Özgü Gelir-Projeye özgü yapılan harcamalar) % 15'ini + KDV, .....'a fatura karşılığı ödeyecektir. Bu hesaplamalarda genel gider hesaplamalara katılmayacak olup oluşan bedel.....'a tahsilatı tamamlanan ödemelere müteakip 30 gün içerisinde ödenecektir." denilerek, davalıya yapılacak ödemenin ne şekilde hesaplanacağı ifade edilmiştir. Protokolün 6. maddesi; "Söz konusu Fuar&Konferans organizasyonuna ilişkin protokol (.....) devam ettiği süre boyunca; taraflar yukardaki şartlarda aynen devam ederler." şeklinde düzenlenmiştir. İhtarnameler; Davacı şirket tarafından, davalı şirkete keşide edilen Üsküdar ..... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ......yevmiye no'lu ihtarnamesi ile; taraflar arasında imzalanan █████/2014 tarihli protokol gereğince davacının edimlerini yerine getirdiği, fuarın 19-█████/2015 tarihleri arasında gerçekleştirildiği ancak protokolün 4.3 maddesinde kararlaştırılan bedelin ödenmediği belirtilerek, 2015 fuar planı çerçevesinde STK'lar hariç 1116 m² üzerinden hesaplanan ve ödenmesi gereken minimum net gelir tutarının, ortalama satış bedeli 195 Euro/m² olduğu için projeye özgü gelirin 217.620,00 Euro olduğu gözetildiğinde 610.000,00 TL - 100.000,00 TL (maksimum tahmini projeye özgü harcama) = 510.000,00 TL X %15 + KDV =76.500,00 TL + KDV olup sözleşme gereği hakedişin yapılması ve en az 76.500,00 TL + KDV'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesi talep edilmiş, ayrıca davalının sözleşmenin 3.maddesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği davacı tarafından gerek sözlü gerekse yazılı olarak bildirilmesine rağmen özenli davranmadığı bu nedenle realize edilemeyen kar kaybı ve zararlarının oluştuğunu belirterek, zarar ve kar kaybına ilişkin fazlaya dair haklarının saklı tutulduğu ihtar edilmiştir. Davalı şirket tarafından, davacı şirkete keşide edilen Bakırköy ...... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ..... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile; sözleşme gereği davacının edimlerini yerine getirmediği, fuardan umulan faydanın elde edilemediği, ciddi zararlar oluştuğu, davalı kar elde edemediği için ödenmesi gereken bir bedelin de bulunmadığı, fuarın 15 katılımcı ile gerçekleştiği, genel giderler ve dolaylı harcamalar hariç olmak üzere resmi kayıtlara göre 283.268,00 TL zarar oluştuğu yönünde cevap verilmiştir. TOBB'dan gelen yazı cevabı; TOBB'dan gelen belge ve kayıtlar incelendiğinde, dava konusu fuara ilişkin, İstanbul Ticaret Odası'na davalı şirket tarafından █████/2015 tarihinde gönderilen ve İstanbul Ticaret Odası tarafından ise TOBB'a gönderilen fuar sonuç raporu formunda katılımcı sayısı 52 olarak bildirilmiştir. Bilirkişi heyet raporu; Mahkemece SMMM ....., fuar konusunda uzman Prof. Dr. ..... ve hukuk bilirkişisi Doç. Dr. ......'dan alınan raporda özetle, her iki taraf ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Protokole konu fuarın gerçekleştirildiği ancak fuardan beklenen fayda sağlanamadığından çözüme kavuşturulması gereken asıl sorunun tarafların fuar ve konferans organizasyonu yönünden üzerine düşen edimlerini gereği gibi yerine getirip getirmedikleri olduğu, Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğinin ispatı açısından dosyaya sunduğu taraflar arasındaki e-posta yazışmaları ile diğer eklere göre; davacı şirketin fuar ve konferans odak konularında çalışmalar yaptığı, konferans programı ve konuşmacılara ilişkin çalışmalar yaparak broşürler hazırladığı, destek istenecek kuruluşların ve sponsor firmaların belirlenmesine yönelik çalışmalar yaptığı, yaptığı bu çalışmaları e-posta yolu ile davalı şirket ile paylaştığı, ayrıca fuardan 2 ay önce ve 1 ay önce reklam ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak davalı şirkete e-posta yolu ile uyarıda bulunduğu, Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğinin ispatı açısından dosyaya sunduğu fuar tanıtım çalışmalarına ilişkin kayıt ve belgelere göre; davalı şirketin ..... gazetesinin █████/2015 tarihli enerji ekinde, ..... gazetesinin █████/2015 tarihli enerji ekinde, ..... dergisinin 2014 yılı kasım ve aralık ile 2015 yılı ocak sayılarında, Sanayi dergisinin 2014 yılı aralık sayısında, ..... dergisinin 2014 yılı aralık sayısında fuar ile ilgili ilanlar verdiği, şirkete ait .....-in sosyal medya hesaplarında fuar ile ilgili paylaşımlar yaptırdığı, fuar için açılan internet sayfasında ve medya partnerleri olarak gösterilen 8 ayrı internet sayfasında fuara ilişkin reklamlar yayınlattığı, fuar alanının çevresinde ve bazı bölgelerde fuara ilişkin bez afiş astırttığı, Tarafların dosyaya sundukları kayıt ve belgelere göre her iki tarafın edimlerini yerine getirmeye yönelik çalışmalarda bulundukları ve bu edimleri belli ölçülerde yerine getirdikleri fakat tarafların karşılıklı olarak yerine getirilmediğini iddia ettiği edimlerin nasıl ve ne şekilde yerine getirilmediğinin, salt sözleşme hükümleri esas alınarak değerlendirilemeyeceğini, sözleşmenin 3.4. maddesinde fuar organizasyonu kapsamında yürütülen çalışmaların taraflarca yapılacak toplantılarda raporlar halinde sunulacağının kararlaştırıldığı ancak taraflarca dava dosyasına fuar ile ilgili olarak yaptıkları çalışmalara dair yazılı herhangi bir rapor sunulmadığı, sözleşmenin 3.6. maddesinde fuarın tanıtımı ile ilgili yürütülecek çalışmaların taraflarca yerine getirileceğinin, genel tanıtım konsepti seçimi ve uygulama alanlarının kararlaştırılması, hangi yayın organlarında nasıl bir takvim çerçevesinde yer alacağının belirlenmesi, ön çalıştayların yapılması v.b. hususların taraflarca takip edileceğinin, tanıtım, ağırlama ve etkinlik bütçesinin taraflarca hazırlanacağının kararlaştırıldığı ancak tarafların birlikte belirleyecekleri kararlaştırılan reklam ve tanıtım faaliyetleri konusunun taraflarca ne şekilde belirlendiğine dair dosya içerisinde yazılı herhangi bir belge bulunmadığı, davalı şirket merkezinde yapılan defter incelemesi esnasında fuara ilişkin hazırlanan bütçelerin bilirkişi incelemesine esas olmak üzere dosyaya ibrazı talep edilmiş ise de fuara ilişkin hazırlanan bütçelerin sunulmadığı, tarafların reklam ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili kararlaştırdıkları çalışmaların ve bütçelerin incelenememesi nedeniyle fuar organizasyon aşamasında reklam ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili yapılan planlamalar yönünden bilirkişi heyetince herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, her ne kadar planlanan harcamalarla karşılaştırmak mümkün olmasa da davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre fuar için yapılan reklam ve tanıtım harcamalarının 85.161,00 TL olduğu, Davacının sözleşme bedeli yönünden; davalı şirketin ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde dava konusu fuara ilişkin gelir ve gider kayıtlarının "......." adıyla açılan alt hesaplarda takip edildiği, kesilen faturalara göre fuara katılan şirket sayısının 20 olduğu, fuara ilişkin gelir kayıtlarına göre elde edilen toplam gelirin 524.406,99 TL olduğu, fuara ilişkin gider kayıtlarına göre yapılan harcamalar toplamının 688.486,34 TL olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre dava konusu fuar nedeniyle (524.406,99 - 688.486,34) 164.079,35 TL zarar ettiği, bu durumda sözleşmenin 4.3. maddesine göre davacıya ödenecek herhangi bir bedel bulunmadığı, davalı şirket merkezinde yapılan inceleme esnasında dava konusu fuara ait satış ve masraf faturalarının bilirkişi incelemesine esas olmak üzere dosyaya sunulması talep edilmişse de bu faturalar dosyaya sunulmadığından ticari defterlerle birbirini teyit edip etmediğini ve masraf faturaların tamamının dava konusu fuarla ilişkili olup olmadığını tespit etmenin mümkün olmadığı, davalının katılımcı sayısını cevabi ihtarnamede 15, cevap dilekçesinde 20, TOBB'ne verdiği fuar sonuç raporunda 52 olarak beyan ettiği, beyan ettiği katılımcı şirket sayısının birbirlerini tutmadığı, bu nedenle fiili olarak fuara katılan şirket sayısının ve fuardan elde edilen gelirin davalı şirket kayıtları ile örtüşüp örtüşmediğini tespit etmenin mümkün olmadığı, Gerçekleşen fuar yönünden kar kaybı talebi; Taraflar arasındaki sözleşmede fuara beklenen katılım sayısına, fuardan elde edilmesi öngörülen gelire v.b. hususlarda herhangi bir ayrıntı yer almadığından sözleşme hükümlerine göre herhangi bir kar kaybı hesabı yapılamayacağı, mahkemece TOBB Fuarlar Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak tazminat ve alacak hesabında dikkate alınmak üzere benzer şekilde gerçekleşen fuar gelirleri konusunda 2015 yılı emsal fuar verilerinin talep edildiği, TOBB Fuarlar Müdürlüğü'nün gönderdiği cevabi yazıda fuar gelirleri konusunda ellerinde herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığının bildirildiği, bu nedenle emsal fuarlar referans alınarak da herhangi bir kar kaybı hesabı yapmanın mümkün olmadığı, gerçekleşecek fuarlar yönünden kar kaybı talebi; sözleşmenin 6. maddesinde sözleşmenin ..... fuarının devam ettiği sürece geçerli olacağının kararlaştırıldığı, davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sözleşme konusu fuarın davalı tarafından 2016 yılında da gerçekleştirileceğine dair internet duyuruları sunulduğu, internet duyurularına göre 22 Eylül-24 Eylül 2016 tarihinde gerçekleştirilmesinin planlandığı, bu hususta TOBB'ne de davalının resmi başvurularda bulunduğu ancak davalı şirket merkezinde yapılan incelemesi sırasında 2016 yılında gerçekleştirilmesi planlanan fuarın davalı şirket tarafından iptal edildiğinin tespit edildiği, fuarın yapıldığına dair bir veriye de rastlanmadığı için bu talep yönünden de hesaplama yapılamadığı, Denkleştirme tazminatı talebi; Davacının denkleştirme tazminatı talebi yönünden davacının davalıya kazandırdığı yeni müşteriler olup olmadığının, davalının bu müşterilerle çalışmaya devam edip etmediğinin ve bu müşteriler nedeniyle kazanç elde edip etmediğinin irdelenmesi gerektiği, dosya kapsamına göre davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya enerji sektöründeki firmalar ile ilgili bilgi paylaşımında bulunduğu anlaşılmakta olup, bununla birlikte davacının dosyaya sunduğu kayıt ve belgelere göre hangi firmalarla ilgili ve hangi içerikte paylaşımlarda bulunduğunu tespit etmenin ise mümkün olmadığı, bu nedenle davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre tespit edilebilen fuara katılan şirketlerin davacının kazandırdığı müşteriler olup olmadığının belirlenemeyeceği, ayrıca 2015 yılında gerçekleşen fuardan sonra gerçekleşmiş olan herhangi bir fuar bulunduğu da tespit edilemediğinden fuara katılan müşterilerin tamamının davacı tarafından kazandırıldığı kabul edilse dahi davalının bu müşterilerden kazanç elde ettiği de belirsiz durum olup denkleştirme tazminatı talebinin ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir. İncelenen Evrak: Fuar Raporunda yer alan ve TOBB'a gönderilen fuar planında yer alan 52 stant Davalı ..... Fuarcılık A.Ş.'nin fuara özgü gelirlerinde yer alan Firma isimleri ve ödenen tutarların listesi Ölçekli fuar alanı yerleşim planı taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme, 21.02.2017 tarihli Bilirkişi heyet Kök Raporu ve raporda yar alan davalı tarafın ticari defterlerinde yer alan tanıtım ve reklam harcamaları olarak tespit edilen toplam 85.161,10 TL tutar ve toplamı oluşturan aşağıda ki kalemler,
¸
EK RAPOR İRDELEME MADDESİ
Davalı tarafın mali verilerinden elde edilen bilirkişi raporunda yer alan Fuar Alanı Stant Satış Gelirleri Listesinde yer alan yerli firmalardan SGS A.Ş. 35 m2 stant için 6.857,63 TL ödeme yapıldığı ile birim m2 stant fiyatının 195,93 TL olduğu, Davalı tarafın mali verilerinden elde edilen bilirkişi raporunda yer alan Fuar Alanı Stant Satış Gelirleri Listesinde yer alan yurt dışı firmalardan ..... 12 m2 stant için 4.892,80 TL ödeme yapıldığı ile birim m2 stant fiyatının 407,73 TL olduğu, Davalı tarafın mali verilerinden elde edilen bilirkişi raporunda yer alan Fuar Alanı Stant Satış Gelirleri Listesinde yer almayan yerli firmalar 6B-02 E.... (36 m2), 6B-06 .... (12 m2), 6C-05 .... A.Ş. (54 m2), 6D-05 .....(112 m2), 6B-02 ....A.Ş. (30 m2), 6D- 10 .... (20 m2), 6D-18 .... (12 m2), 6C-08..... A.Ş. (20 m2)olarak tespit edilmiştir. (Toplam m2 = 296 m2) Davalı tarafın mali verilerinden elde edilen bilirkişi raporunda yer alan Fuar Alanı Stant Satış Gelirleri Listesinde yer almayan yurt dışı firmalar 6A-09 .... (20 m2), 6A-12 .... (18 m2), 6B-09 .... Co. (18 m2), 6B-06 ...... Co. (12 m2), 6B-03 ..... Co. (42 m2), 6B-05 .....Co. (24 m2), 6B-07 ..... (18 m2), 6A- 08 .... Co. (12 m2) olarak tespit edilmiştir. ( Toplam m2 = 164 m2) Davalı tarafın mali verilerinden elde edilen bilirkişi raporunda yer alan Fuar Alanı Stant Satış Gelirleri Listesinde yer almadığı halde Fuar Raporunda yer alan ve TOBB'a gönderilen planda bulunan toplam 52 standın geri kalanının dergi, dernek ya da sosyal sorumlukla ilgili kurumlar olduğu ve bu kurumlardan genel olarak katılım bedeli alınmadığı bilinmektedir. Yukarıda yer alan ve gelir kaleminde yer almayan yerli ve yabancı firmaların stant numaralarına göre yerleşim planında bulundukları yerlerden her birinin kaç m2 stant aldıkları tespit edilmiş olup, yerli firmaların m2 birim fiyatı ile yabancı firmaların m2 birim fiyatları dikkate alınarak hesaplamalar yapılabilcektir. Hesaba dahil olmayan Yerli firmalara yapılan Satışın toplam TUTARI = 296 m2 x 195,93 TL/m2 = 57.995,28 TL Hesaba dahil olmayan Yabancı firmalara yapılan Satışın toplam TUTARI = 164 m2 x 407,73 TL/m2 = 66.867,72 TL Hesaba dahil edilmeyen Satışın Toplam TUTARI 57.995,28 +66.867,72 = 124.863 TL 21.02.2017 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda tespit edilen gelir toplamı 524.406,99 TL ile iş bu raporda yapılan, hesaba dahil edilmeyen yerli ve yabancı katılımcı firmaların isimleri ve fuar lanında kullandıkları stant m2 miktarı ile yerli ve yabancı firmalara uygulanmış olan m2 birim fiyat ile ulaşılan, hesaba dahil edilmeyen toplam TUTAR 124.863 TL olup, taraflar arsında uyuşmazlık konusu olan fuarın, toplam fuar stant alanı satış tutarının; 524.406,99 +124.863 = 649.269,99 TL olduğu, 21.02.2017 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda tespit edilen gider toplamının ise 688.486,34 TL olduğu, Fuar için harcandığı iddia edilen gider tutarının dikkate alınması halinde -39.216,35 TL Zarar söz konusu olacağı, Fuar için harcandığı iddia edilen gider tutarının dikkate alınmaması halinde 649.269,99 TL Gelir üzerinden %15 Kar Payı verilmesinin Sayın Mahkeme tarafından düşünülmesi alternatifinde, 649.269,99 TL X %15 = 97.390,49 TL sonucuna ulaşıldığı, 3. EK RAPOR İRDELEMESİ: Dava konusu Fuar&Kongre Organizasyon gelirinin 2. Ek raporda Toplam 649.269,99 TL olduğu ile 21.02.2017 tarihli kök raporda yer alan davalı defterlerinde tespit edilmiş, 85.161,10 TL tanıtım ve reklam gideri dışında fuara özgü bir harcama olmadığı düşünülmesi gerektiğinden, (Fuar bütçeleri oluşturulurken tanıtım ve reklam harcaması gelirin%8-%12 aralığında sabitlenir, fuar satış geliri artıkça tanıtım ve reklam harcamaları bu oran aralığında yapılır, fuar geliri artmıyorsa yani satışlar devam etmiyorsa ya da bütçede belirlenen satışlara ulaşılamadı ise, en son %12 ve/veya %15 nispetinde tanıtım bütçesi revize edilerek tanıtım ve reklam harcamaları yapılır ve harcamalar durdurulur) açıklanan nedenlerle; davalı defterinde yer alan 85.161,10 TL reklam tanıtım harcaması ve satışların düşük seyrettiği ile dava konusu fuar&kongre organizasyonunun başarısız olduğu tarafların kabulünde olduğundan, tanıtım ve reklam harcamalarının maksimum %15 nispetinde gerçekleştiği kabulü ile davalı defterinde yer alan 85.161.10 TL Tanıtım Reklam Harcamasına istinaden iki alternatif hesaplanmaktadır. HESAPLAMA: toplam fuar stant alanı satış tutarının; 524.406,99 +124.863 = 649.269,99 TL olduğu, davalı defterinde yer alan 85.161,10 TL tanıtım ve reklam harcaması tutarının dikkate alınması halinde 649.269,99 TL - 85.161,10 = 564.108,89 TL net gelir söz konusu olacağı ile davacı tarafın %15 payının 84.616,33 TL olması gerekeceği, oluşturulduğu düşünülen bütçede yer alan fuar satış gelirinin %15 nispetinde reklam ve tanıtım harcaması yapılması gerektiğinin kabulü halinde, Satış Geliri 649.269,99 TL olduğu, %15 tanıtım ve reklam bütçe harcaması öngörüldüğü ile Reklam ve tanıtım harcamalarının; 97.390,49 TL olarak hesaplanacağı ve 649.269,99 TL - 97.390,49 TL = 551.879,50 net gelir söz konusu olması gerekeceği ile davacı tarafın %15 payının 82.781,92 TL olabileceği sonuç dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden, konuya ilişkin kural ve ilkeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucu takdirinin Mahkeme’ye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle;
Açıklamalar
: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi ..... E...... K. sayılı ilamında; diğer talepler yönünden değerlendirme bulunmaması, net gelir hesabı yapılması gerektiği, ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazı hususunda da değerlendirme yapılması gerektiği gerekçeleri ile önceki mahkeme kararı bozulmuştur: Davalı tarafın, 22.8.2022 t.li ara karar doğrultusunda kesin süre içerisinde Mahkemece yapılan ihtaratı dikkate almadığı, Mahkemece de, ilgili fuara ilişkin tüm kayıt ve belgeleri (satış ve masraflara ilişkin kayıtlar) sunmak üzere süre verilmiş olup davalı tarafça bu hususta bir beyanda bulunulmamış olduğundan, bu kapsamda davalı tarafça fuar için yapıldığı iddia olunan harcamaları ispat edemediği dikkate alındığından Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma ilamı doğrultusunda dosyada alınan bilirkişi raporuna göre hüküm ittihaz edildiği açıktır. Davalının cevap dilekçesinde zamanaşımı def’inin ileri sürülmediği, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğine BAM mahkemesi kararındaki niteliğine göre de, kanunlarda özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden ve ıslaha cevap dilekçesinde de herhangi bir kanun maddesine dayanılmadığından bu def’inin dinlenemeyeceği, kaldı ki TBK 146. maddesi gereği sözleşmenin 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, 25.6.2014 tarihli sözleşmeye istinaden temerrüde düşülen 7.5.2015 tarihinden itibaren 10 yıllık sürenin dolmadığı açıktır. Örneğin, Yargıtay ...... Hukuk Dairesi, 03.10.2019 tarihli ve .... E., ..... K.: “Eldeki davada taraflar arasındaki ilişkinin, hukuki niteliği “Hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup, kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabidir.” denilmektedir. Talep ve Sonuç : Yukarıda arz edilen gerekçelerle rapora itirazlarımız ile, yeniden rapor alınmasını, aksi halde, seçenekli hesaptan birine itibar edilecek ise, davalının soyut iddiasını aşan varsayımsal şekilde % 15 nispetindeki hesaba göre değil, müvekkil lehine olan birinci seçenekteki 564.108,89 TL net gelir üzerinden sözleşmenin 4.3. maddesi kapsamında net gelirin % 15’i (raporda hesaplandığı gibi 84.616.33 TL) + KDV (16.923,26 TL) istenebileceğinden; dava ve ıslah dilekçemiz nazara alınarak hüküm kurulmasını, KDV dahil toplam alacağımız ve temerrüde düşülen 7.5.2015 tarihinden itibaren ticari avans faizi oranında temerrüt faizi (3095 s.lı K m 2/II) yürütülmesini, dava dilekçemizdeki 2. Ve 3. No.lu taleplerimiz bakımından ise bilirkişi raporuna 5.4.2017 tarihli dilekçemizdeki gerekçelerle itiraz ettiğimizi, davamızın taleplerimiz gibi kabulü ile; her türlü yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. Davalı vekilinin en son raporumuzdan sonra dosyaya sunduğu █████/2024 tarihli beyan dilekçesi aşağıdaki şekildedir. Bilirkişi heyeti ..... tarafından tanzim edilen 28.10.2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuş olup süresi dahilinde rapora karşı itiraz ve beyanlarımızı sunuyoruz. Müvekkil şirketin davacıya herhangi bir borcu yoktur. Taraflar arasında 25.06.2014 tarihli protokol ile bir iş birliği sözleşmesi yapılmış olup, organize edilecek fuardan elde edilecek net gelirin nasıl ödeneceği protokolün 4.3.maddesi gereğince hüküm altına alınmıştır. 4.3.maddesinde ; "..... Fuarcılık, bu projeye özgü hesaplanacak satıştan elde edilecek net gelirin ( net gelir = projeye özgü gelir- projeye özgü yapılan harcamalar ) % 15'ini + KDV, Intercon'a fatura karşılığı ödeyecektir..." şeklindedir. Bu noktada önemli olan husus projeye özgü gelir ve gider hesabının taraflar için soru işareti bırakmayacak şekilde hesaplanmasıdır. Ancak itirazımıza konu bilirkişi raporunda mevcut hesaplama taleplerimizi karşılayacak nitelikte değildir. Bilirkişi raporunun 6.sayfasının son kısmında fuar için harcanan giderlere ilişkin yanlış bir değerlendirme yapılmış olup bu değerlendirme ile sonuca gidilmiştir. İlgili kısım ise şöyledir; "...tarafların reklam ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili kararlaştırdıkları çalışmaların ve bütçelerin incelenememesi nedeniyle fuar organizasyon aşamasında reklam ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili yapılan planlamalar yönünden bilirkişi heyetince herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, her ne kadar planlanan harcamalarla karşılaştırmak mümkün olmasa da davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre fuar için yapılan reklam ve tanıtım harcamalarının 85.161,10 TL olduğu..." İlgili değerlendirmeyi kabul etmemekle birlikte zaten bu değerlendirme dosyada önceden alınmış raporlardan kopyalanmak suretiyle kullanılmış olup Bölge Adliye Mahkemesince talep edilen cinsten bir değerlendirme yapılmamıştır. Dosyada yapılan araştırmalar yüzeyseldir. Herhangi bir değerlendirme yapılamadığını söyledikten sonra giderlerin 85 bin TL olduğuna nasıl kanaat getirildiği tarafımızca anlaşılamamıştır. Zaten raporun sadece son paragrafı yeni yazılmış olup geri kalan kısımlar mahkemenin gerekçeli kararı ve önceki değerlendirmelerden ibarettir. Bu noktada projeye özgü yapılan harcamaların 85.161,10 TL olduğu tarafımızca kabul edilmemektedir. Fuar için harcanan giderler önceki beyanlarımız ve delillerimizde de ortaya koyduğumuz üzere 688,436,34 TL'dir. Bu durumda fuar için yapılan gider toplamı gelirden fazla olduğundan ortaya çıkan bir net gelir mevcut değildir. Tarafların basiretli birer tacir olarak imza altına almış oldukları protokol hükümleri çerçevesinde zararla sonuçlanan bir fuar organizasyonundan net gelir hesabı yapılarak davacıya bedel ödenmesi gerektiğini söylemek hukuka ve hakkaniyete aykırı bir değerlendirmedir. Yapılan fuara ilişkin giderlerin tarafımızca ispatlanamadığı iddiasına katılmak mümkün değildir. Müvekkilimiz defterlerinde fuara ilişkin yapılan giderlerin ne olduğu açıkça ortaya konmuştur. Bu sebeple yapılan fuar organizasyonundan müvekkilimizin kar ettiğinin kabulü mümkün değildir. İstanbul BAM.....HD talebine istinaden denetime elverişli bir rapor hazırlanmış değildir. İtiraza konu bilirkişi raporunun 8.sayfasında rapor alınmasına sebep BAM kararının kaldırma ilamında hangi hususlarda rapor alınması gerektiği belirtilmiş olup ilgili kısım ise şöyledir; "...sektör bilirkişileri tarafından söz konusu masrafların dava konusu fuara özgü masraflar olup olmadığının, dava konusu fuara ilişkin davalı tarafça yerine getirilen edimler çerçevesinde ne kadarlık masraf yapılabileceğinin tespit edilmesi yani gerçekleştirilen fuara ilişkin masraf miktarının rayiç değerlere göre belirlenmesi gerekmektedir. Zira söz konusu masraf belgelerinin ibraz edilmemesi nedeniyle dava konusu fuar için hiçbir masraf yapılmadığının kabulü mümkün değildir... Mahkemece hükme esas alınan raporda ise net gelir hesabı yapılmaksızın, projeden elde edilen gelir üzerinden hesaplama yoluna gidildiği gibi yukarıda açıklanan hususlarda bir değerlendirme ve hesaplama yapılmadığı, bu haliyle raporun hükme elverişli olmadığı sabittir. Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınması gerekirken eksik incelemeye dayalı ve hatalı karar verildiği anlaşılmaktadır." Fakat itirazımıza konu bilirkişi raporunda projeye özgü yapılan harcamaların mahkemece istenen şekilde hesaplanmadığı, rayiç bedele göre değerlendirme yapılmadığı ortadadır. Bu haliyle bilirkişi heyeti tarafından önceki değerlendirmelerden sonuca varılan bilirkişi raporunu kabul etmiyoruz. Fuar bütçeleri hazırlanırken kullanılan ölçüte katılmıyoruz. İtiraza konu bilirkişi raporunun sonuç kısmında fuar bütçeleri oluşturulurken tanıtım ve reklam harcamalarının gelirin %8-12 si aralığında sabitleneceğine ilişkin bir ölçüt kullanılmış olsa da ilgili hususa ilişkin ne taraflar arasında imzalanan protokolde ne de kanunda düzenleme bulunmamaktadır. Etkinlik düzenlenmeden öncesinde gelirin ne kadar olacağını taraflar öngöremeyeceğinden reklam giderlerini belli bir yüzde arasında sabitlemek suretiyle projenin net gelirinin hesaplanması doğru olmayacaktır. Ödeme talebini kabul etmemekle birlikte alacak zamanaşımına uğramıştır. Açılan dava kısmi alacak davasıdır. Kısmi dava açılması halinde, açılan bu dava yalnızca dava konusu yapılan kısım için zamanaşımını keser. Fazlaya ilişkin saklı tutulan haklar ve alacaklar için zamanaşımı işlemeye devam eder. Bu sebeple dava konusu edilen alacak kalemleri yönünden her ne kadar ıslah dilekçesi sunulmuş olsa da dilekçe tarihleri gözetilerek alacağın zamanaşımına uğramış olduğu ortadadır. Fazlaya ilişkin taleplere muvafakatimiz olmadığını bildiririz. Tüm bu gerekçelerle; ilgili bilirkişi raporunda aleyhe hususları kabul etmediğimizi bildirir eksik incelemelerin tamamlanmasını, aksi halde ispatlanamayan davanın reddini vekaleten talep ederiz. Ek Tespit ve Değerlendirmeler: Sayın Mahkemenin 19.12.2024 tarihli ek görevlendirme kararı uyarınca taraf vekillerinin en son ek raporumuzdan sonra dosyaya sundukları beyan ve itiraz dilekçeleri bilirkişi kurulumuzda etraflıca incelenmiştir. Tarafların en son raporumuzdan sonraki beyan ve itirazları ile yeni bir delil öne sürülmediği görülmüş olup önceki tespit, değerlendirme, görüş ve hesaplamalarımızda herhangi bir değişiklik yaratmamıştır. Önceki raporumuzdaki tespit, değerlendirme, görüş ve hesaplamalarımızda hiç bir değişiklik bulunmadığını sayın Mahkemenin bilgi ve takdirlerine arz ederiz. Sonuç: Beyan ve itirazlar bilirkişi kurulumuzca etraflıca incelenmiş olup bu beyan ve itirazların önceki tespit, değerlendirme, görüş ve hesaplamalarımızda herhangi bir değişiklik yaratmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor düzenlenmiştir.
TÜM DOSYA KAPSAMI HEP BİLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİNDE ; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih ve ...... Esas ..... Karar kaldırma ilamı hep birlikte değerlendirilmesinde: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih ve ..... Esas ..... Karar sayılı ilamı doğrultusunda dosyada alınan bilirkişi raporunda dava konusu Fuar&Kongre Organizasyon gelirinin 2. Ek raporda Toplam 649.269,99 TL olduğu ile 21.02.2017 tarihli kök raporda yer alan davalı defterlerinde tespit edilmiş, 85.161,10 TL tanıtım ve reklam gideri dışında fuara özgü bir harcama olmadığı düşünülmesi gerektiğinden, (Fuar bütçeleri oluşturulurken tanıtım ve reklam harcaması gelirin %8-%12 aralığında sabitlenir, fuar satış geliri artıkça tanıtım ve reklam harcamaları bu oran aralığında yapılır, fuar geliri artmıyorsa yani satışlar devam etmiyorsa ya da bütçede belirlenen satışlara ulaşılamadı ise, en son %12 ve/veya %15 nispetinde tanıtım bütçesi revize edilerek tanıtım ve reklam harcamaları yapılır ve harcamalar durdurulur) açıklanan nedenlerle; davalı defterinde yer alan 85.161,10 TL reklam tanıtım harcaması ve satışların düşük seyrettiği ile dava konusu fuar&kongre organizasyonunun başarısız olduğu tarafların kabulünde olduğundan, tanıtım ve reklam harcamalarının maksimum %15 nispetinde gerçekleştiği kabulü ile davalı defterinde yer alan 85.161.10 TL Tanıtım Reklam Harcamasına istinaden yapılan hesaplamada toplam fuar stant alanı satış tutarının; 524.406,99 +124.863 = 649.269,99 TL olduğu, davalı defterinde yer alan 85.161,10 TL tanıtım ve reklam harcaması tutarının dikkate alınması halinde 649.269,99 TL - 85.161,10 = 564.108,89 TL net gelir söz konusu olacağı ile davacı tarafın %15 payının 84.616,33 TL olması gerekeceği tespit edilmiş olup bu kapsamda davalı taraf her ne kadar zamanaşımı itirazında bulunmuşssa da davalı tarafın zamanaşımı itirazının TBK 146. maddesi gereği sözleşmenin 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine, davacının davalıdan dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporu da dikkate 84.616,33 TL alacak + 15.230,94 TL KDV olmak üzere toplam 99.847,27 TL sözleşmeden kaynaklı alacağını talep edebileceği fazlaya ilişkin talebin reddine, ve ayrıca davacının sözleşmeye konu fuar nedeniyle kâr kaybı, ilerde yapılacak fuarlar nedeniyle kâr kaybı, denkleştirme tazminatı taleplerine ilişkin iddialarını ispata yarar delil sunmadığı anlaşılmakla bu talepler yönünden talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; 84.616,33 TL alacak + 15.230,94 TL KDV olmak üzere toplam 99.847,27 TL sözleşmeden kaynaklı alacağın 78.661,05 TL alacak + 14.158,99 TL KDV'lik kısmının dava tarihi olan █████/2015 tarihinden, 5.955,28 TL alacak, 1.071,95 TL KDV'lik kısmının ıslah tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacının sözleşmeye konu fuar nedeniyle kâr kaybı, ilerde yapılacak fuarlar nedeniyle kâr kaybı, denkleştirme tazminatı taleplerinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davalı tarafın ZAMANAŞIMI İTİRAZININ REDDİNE,
2-AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 84.616,33 TL alacak + 15.230,94 TL KDV olmak üzere toplam 99.847,27 TL sözleşmeden kaynaklı alacağın 78.661,05 TL alacak + 14.158,99 TL KDV'lik kısmının dava tarihi olan █████/2015 tarihinden, 5.955,28 TL alacak, 1.071,95 TL KDV'lik kısmının ıslah tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacının sözleşmeye konu fuar nedeniyle kâr kaybı, ilerde yapılacak fuarlar nedeniyle kâr kaybı, denkleştirme tazminatı taleplerinin REDDİNE,
4-Alınması gereken 6.820,56-TL harçtan peşin alınan 1.562,60-TL + 278,71-TL tamamlama harcı + 377,43-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.218,74-TL'den mahsubu 4.601,82-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
5-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 1.594,40-TL + 278,71-TL tamamlama harcı + 377,43-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.250,54-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça sarf edilen tebligat, posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak toplam 4.932,65-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.285,48-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davalı tarafça sarf edilen 334,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak hesaplanan 43,82-TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 15.073,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin e-duruşma ortamında yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!