istanbul bölge adliye mahkemesince, inşaat sözleşmesi kaynaklı alacak için açılan iflas davasında, dayanak icra takibinin iptali nedeniyle dava şartı yokluğundan ret kararının istinaf incelemesi ve yargılama giderleri tartışması.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, inşaat sözleşmesi kaynaklı alacak için açılan iflas davasında, dayanak icra takibinin iptali nedeniyle dava şartı yokluğundan ret kararının istinaf incelemesi ve yargılama giderleri tartışması.

Özet: Bu hukuki evrak, müteahhit ile arsa sahibi arasındaki inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar nedeniyle davacının iflas talebiyle başlattığı takibin, dayanak icra takibinin yargılama sürecinde iptal edilip kesinleşmesi üzerine ilk derece mahkemesince dava şartı yokluğundan reddedilmesi sonrası, davacının bu kararı istinaf ederek davanın konusuz kaldığını ve yargılama giderlerinin davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenmesi gerektiğini iddia etmesini ve davalının ise istinafın reddini talep etmesini ele almaktadır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ███████ Esas, ████████ Karar

DAVA

: İFLAS (Kambiyo Senetlerine Mahsus Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 174))

KARAR TARİHİ

: █████/2025

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında inşaat yapım işine dair sözleşme bulunduğunu, davalı arsa sahibinin borcunu nakden ödemekte sıkıntı çekmesi üzerine taraflar arasında 05.09.2020 tarihli sözleşme düzenlendiğini, protokol ile inşaat yapım bedelinin 65.905.763,20 USD olarak kabul edildiğini ve davalının taşınmaz devri ile ödeme yapmasının kararlaştırıldığını, ancak devredilmesi gereken taşınmazlardan Gebze İlçesi, Tavşanlı Mahallesi, ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın devredilmediğini, davalının fatura düzenleme yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, ayrıca davacı şirketin sözleşme gereği düzenlediği faturaları 66.905.763,20 USD'ye tamamladığını, tahsil edemediği alacaklara ilişkin düzenlenen faturalar nedeniyle KDV ödemek durumunda kaldığını ve tahakkuk edecek kurumlar vergisi zararının oluştuğunu, bu nedenle taraflar arasında mevcut olan açık hesap ilişkisi kapsamında, davalının 05.09.2020 tarihli sözleşme gereği davacıya borcu bulunduğunun sabit olduğunu, alacaklarının tahsili için İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında iflas yoluyla adi takip başlattıklarını, davalının takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek davalının takibe itirazının kaldırılmasına ve iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vekili cevabında; takipte yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmemesi nedeniyle takibin iptali için İstanbul Anadolu 11. İcra Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında şikayet yoluna başvurduklarını, bu dosyanın beklenmesi gerektiğini, taraflar arasında Gebze İlçesi, Tavşanlı Köyü, ... ada 4 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bina yapılması işine dair sözleşme bulunduğunu, davacı yüklenicinin inşaatı süresinde bitirememesi üzerine 05.09.2020 tarihli yeni sözleşme yapıldığını, bu sözleşme gereği müvekkili şirketin inşaat yapım işi karşılığında devretmesi gereken taşınmazları devrettiğini, hatta ... ada 4 parselde davalı şirket uhdesinde kalacak 1/3 payın da kredi temin edebilmesi için iyiniyetli olarak davacıya devredildiğini, ancak davacının inşaatı tamamlamadığı gibi inşaatı terk ettiğini, bunun üzerine Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında sözleşmenin feshi davası açtıklarını, yine Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında müvekkilinin uhdesinde bırakılan ancak kredi temin edebilmesi için davacıya devredilen 1/3 payın tapu iptali için dava açtıklarını, anılan dosyalarda inşaatın % 60 seviyesinde olduğunun tespit edildiğini, TBK'nın 479 maddesi gereği işsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi ile muaccel olmasına rağmen, müvekkili şirketin eser tamamlanmadan tüm edimlerini yerine getirdiğini, kira kaybı ve cezai şart alacaklarının tahsili için de davacı hakkında takip başlattıklarını ve itiraz üzerine takibe itirazın iptalini talep ettiklerini, davacı şirketin kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddine ve takip tutarının % 20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; İstanbul Anadolu 11. İcra Hukuk mahkemesinin █████/2024 tarihli, ████████ Esas-████████ Karar sayılı dosyasında icra takibinin iptaline karar verildiği, kararın istinaf ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, ortada iflas davasına dayanak takip kalmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; dava açıldığı tarih itibariyle dava şartlarının mevcut olduğunu, özel dava şartı olan iflas davasına dayanak takibin varlığının yargılama sırasında ortadan kalktığını, dava devam ederken dayanak icra takibinin iptaline karar verilmesinin davanın en temel unsurunu ortadan kaldıracağını, mahkemenin artık itirazın kaldırılarak devamını sağlayacağı bir takip mevcut olmayacağını, bu durumda davanın konusuz kaldığının kabulü gerektiğini, konusuz kalan davada, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf talebine cevabında, davacının kötü niyetli istinaf başvurusunda bulunduğunu belirterek istinaf başvurusunun reddine ve davacının HMK'nın 329. maddesi uyarınca para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.Dosya kapsamından; davacının İstanbul 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 1.000.000,00 USD alacağın tahsili için davalı hakkında iflas yolu ile adi takip başlattığı, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği, davacının, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinden davalının takibe itirazının kaldırılması ve iflasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.Mahkemece; iflas takibi iptal edildiğinden, ortada iflas davasına dayanak takip kalmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; iflas takibinin iptal edilmesi halinde iptal edilen takibe dayalı iflas davasının konusuz kalıp kalmayacağı ve buradan hareketle hangi taraf lehine yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği hususunda toplanmaktadır.İstanbul Anadolu 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile, iflas davasına dayanak takibin iptal edildiği, kararın temyiz incelemesinde geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İflas davasına esas takibin icra mahkemesince iptal edilmesi halinde, iptal edilen takibe dayalı iflas davası konusuz kalacağından "hüküm kurulmasına yer olmadığına" dair karar verilmelidir. (M. Coşkun, Konkordato ve İflas, 2 baskı, sh. 464). Yargıtay 19. HD'nin 30.12.2004 tarih ve ██████████ sayılı kararında da iflas davasına esas takip iptal edildiğinde, iflas davasının konusunun kalmayacağına değinilmiştir. HMK'nın 331. Maddesi gereğince davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilir. Bu durumda Mahkemece, iflas yargılamaya devam edilerek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip, o tarafı yargılama giderlerine ve vekalet ücretine mahkum etmesi gerekirken, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken istinaf harçları davacı tarafından yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2025