gerçek kişi şirket ortağının, kefalet borçları ve müstakil malvarlığına dayalı konkordato talebinin reddi kararının istinaf edilmesi ve hukuki dinlenilme hakkı iddiaları.

Gerçek kişi şirket ortağının, kefalet borçları ve müstakil malvarlığına dayalı konkordato talebinin reddi kararının istinaf edilmesi ve hukuki dinlenilme hakkı iddiaları.

Özet: Şirketin finansal sıkıntıları nedeniyle hem şirkete kefil hem de şahsi borçları olan gerçek bir kişinin konkordato talebi, ilk derece mahkemesi tarafından, sunulan konkordato projesinin şirket projesinden bağımsız ve kendi kaynaklarına dayalı olmaması gerekçesiyle reddedilmiştir. Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunda, borçlu taraf müstakil bir konkordato projesinin hazırlandığını, kişisel ve ailevi mal varlıklarının değerlendirilmediğini, revize edilmiş projenin incelenmediğini ve yargılama sürecinde itiraz hakkı tanınmayarak hukuki dinlenilme hakkının kısıtlandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: KONKORDATO (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

KARAR TARİHİ

: █████/2025

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden ... vekili konkordatonun tasdiki talepli dilekçesinde; müvekkili ...'ın %100 pay sahibi ve ortağı olduğu ...Kumaş San. ve Tic. A.Ş.'nin mali yapısının bozulduğu ve işletme sermayesinin yetersiz kaldığı, vadesi gelen ödemelerin yapılabilmesi için gerekli nakit fonlarını sağlayamadığı, satıcılara olan borçların ödenememesi riski ile karşı karşıya kalındığı gerekçeleri ile konkordato müessesinden yararlanma kararı alındığını, müvekkili gerçek kişinin de, şirketin bazı kredi ve kambiyo borçlarına aynı zamanda kefil veya aval olduğunu, hem şahsi borçlarını ödeyebilmesi hem de şirketin konkordato teklifinin başarıya ulaşabilmesi için konkordato talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, talebin vadeye dayalı konkordato teklifini içerdiğini belirterek müvekkilleri bakımından geçici mühlet verilmesine, Mahkemece öngörülen gerekli tedbirlerin alınmasına, kesin mühlet verilmesine, akabinde konkordato talebinin kabulü ve tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; konkordato talep eden gerçek kişinin konkordato projesinin şirket konkordatosuna bağlı bir proje olduğu, bir başka ifadeyle şirket projesinden bağımsız ve kendi kaynaklarını ortaya koyup buna göre ödeme teklifi öngören bir proje olmadığı, kefalet nedeniyle asıl borç yanında bağımsız bir borç doğduğundan kefilin kendi kaynakları ile orantılı bir teklif yapması gerektiği, keza projede yer alan kefaletten doğan borçlar için herhangi bir teklif yapılmadığının anlaşıldığı gerekçelerine istinaden mühletin devamı kararı verilmesinin uygun olmayacağından bahisle geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde talep eden ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.Talep eden ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili ... bakımından şirketin projesinden bağımsız müstakil bir projenin hazırlandığını, buna göre müvekkilinin gerek şahsi taşınmazını gerekse de aile üyelerinin taşınmazlarını satarak konkordato kaynağı oluşturmak iradesinde olduğunu, bu nedenle konkordato talebinin reddine karar verilmesinin konkordato sürecini büyük derecede olumsuz etkileyeceğini, müvekkillerinin müstakil konkordato projelerinde yer alan malvarlığı değerlerinin değerlemesi yapılmadığı gibi müstakil konkordato revize projesinin de incelenmediğini, dosyaya sunulan bilirkişi ve komiser heyeti raporlarının taraflarına tebliği ile konkordato talebinin reddedildiği duruşma günü arasında geçen zaman aralığının çok kısa olması sebebiyle taraflarına itiraz hakkı tanınmadığını, bu suretle müvekkilinin itiraz hakkının elinden alınması suretiyle savunma ve hukuki dinlenilme hakkının kısıtlandığını, şirketin faaliyetini sürdürebilmesi ve müvekkili ...'ın faaliyetlerini devam ettirebilmesi ve konkordatonun başarılı olabilmesi için şirket ortağının malvarlığının da korunması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Talep, davacı gerçek kişi hakkında İİK'nun 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ile konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Talep edenler ... ile ...Kumaş San. ve Tic. A.Ş. tarafından açılan konkordatonun tasdiki talepli dava Mahkemenin ████████ Esas sırasına kaydedilmiş olup bu esas üzerinden █████/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, daha sonra █████/2025 tarihli ara karar ile geçici mühletin bu tarihten itibaren 2 ay süre ile uzatılmasına karar verildiği, █████/2025 tarihli duruşmada ise şirket yönünden █████/2025 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet verildiği, talep eden ... yönünden ise konkordato talebinin reddine ve dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş olup tefrik edilen dosya Mahkemenin işbu esas sırasına kaydedilerek neticede istinaf başvurusuna konu kararın verildiği anlaşılmıştır.Konkordato talepleri ile ilgili 2004 sayılı İİK'nın 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş olup yasada iflasa tabi olan borçlu için, İİK'nın 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu, iflasa tabi olmayan borçlu için ise yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu vurgulanmıştır. Somut olayda, davanın, yetkili olan asliye ticaret mahkemesinde açıldığı ve 6100 sayılı HMK'nun 74. maddesinde belirtilen şekilde davacı gerçek kişi vekilinin vekaletnamesinde konkordato ile ilgili özel yetkinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.Talep eden ...'a ait konkordato ön projesinde; ...Kumaş San. ve Tic. A.Ş.'de %100 pay sahibi olduğu, tacir olmadığı, adına kayıtlı bir adet gayrimenkul ve bir adet taşıtın mevcut olduğu, gelirinin bulunmadığı, şahsına ait kredi kartı borçları toplamının 583.078,32 TL olduğu, ortağı olduğu şirketlerin borçlarına kefaletten kaynaklı borçlarının toplamının 240.421,568,97 TL olduğu, şahsına ait kredi kartı borçları yönünden 2026 yılından başlamak üzere 60 eşit taksitle bu borçların faizsiz olarak 5 yılda ödenmesinin teklif edildiği, kefalet borçları yönünden ise, müteselsil kefil olduğu ...Kumaş San. ve Tic. A.Ş.'nin projesinde belirtilen tasfiye planına bağlı kacağı ve şirketin konkordato projesine uygun olarak şirket tarafından bu borçların ödenmesinin teklif edildiği, şirket tarafından da 2026 yılından başlamak üzere bu borçların %65 faizi ile 5 yılda ödenmesinin teklif edildiği hususlarının belirtildiği görülmüştür.Talep eden ...'a ait konkordato revize projesinde; şahsi banka borçları toplamının 1.027.200,00 TL olduğu, ortağı olduğu ...Kumaş San. ve Tic. A.Ş.'nin kefaletinden kaynaklı 185.082.815,98 TL kefalet borcu bulunduğu, kefili olduğu şirket konkordato sayesinde ödeme dengesine, sağlıklı nakit akışına ve kârlılığa kavuştuğunda tüm borçlarını ödemesinin mümkün hale geleceği, bu doğrultuda kendisinin kefalet borcu yükünden kurtulmuş olacağı, adına kayıtlı rayiç değeri 4.000.000,00 TL olarak belirlenen gayrimenkul ile aile üyelerinin üzerine kayıtlı 2 adet yaklaşık değeri toplam 25.000.000 TL olan gayrimenkullerin satışından elde edilecek gelirin sermaye artışında kullanılacağı, ilk önce şirketin rehinli borcunun ödeneceği, kalan tutarın şirkete aktarılıp borç ödemesinde kullanacağı, aile üyeleri tarafından verilen muvafakat yazısının revize proje ekinde sunulduğu, adi borçlarını bir defaya mahsus olmak üzere %30 oranında faizi ile ilk taksit 2026 yılı Mart ayı sonundan başlamak üzere toplamda 34 taksitte ödeneceği hususlarının belirtildiği görülmüştür.Geçici komiser heyeti █████/2025 tarihli geçici mühlet nihai raporunda; konkordato talep eden gerçek kişinin konkordato projesinin şirket konkordatosuna bağlı bir proje olduğu, bir başka ifadeyle, konkordato talep eden gerçek kişinin konkordato projesinin şirket projesinden bağımsız ve kendi kaynaklarını ortaya koyup buna göre ödeme teklifi öngören bir proje olmadığı, kefalet nedeniyle asıl borç yanında bağımsız bir borç doğduğundan kefilin kendi kaynakları ile orantılı bir teklif yapması gerektiği, kaynaklar tablosu ile kefalet dahil borcun ne zaman ve nasıl ödeneceğinin somut bir şekilde ortaya konması gerektiği, revize projenin izah edilen hususlar çerçevesinde hazırlanmadığı, keza projede yer alan tablodan kefaletten doğan borçlar için herhangi bir teklif yapılmadığının anlaşıldığı, ...'ın konkordato revize projesinin başarıya ulaşmasının kuvvetle muhtemel olmadığı bildirilmiştir.Uyuşmazlık, konkordato talep eden gerçek kişi bakımından konkordato projesinin başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığı, buna göre kesin mühlet şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Konkordato talep eden borçlu, ön projede, faaliyetine devam etmek ve konkordatoyu başarılı kılmak için gerekli mali kaynağı nasıl sağlayacağını mutlaka açıklamalıdır. Bu çerçevede, ön projede, özellikle, konkordato mühleti içinde işletme sermayesinin nasıl sağlanacağı açık ve net bir şekilde gösterilmelidir. Öte yandan, alacaklılara ödeme yapılabilmesi için gerekli mali kaynağın nasıl elde edileceği açıklanmalıdır; bu çerçevede, ortakların yeni sermaye getirmeleri veya sermayeyi karşılıksız tamamlamaları, kişisel malvarlıklarını paraya çevirerek şirkete getirmeleri, sermaye artırımı yaparak yeni ortak almaları, -güç olmakla birlikte- işletmenin bir bankadan kredi bulması gibi yöntemler ilk akla gelenlerdir (Yen Konkordato Hukuku, Öztek.., sh.185)İİK'nun 289. maddesinde, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde borçluya 1 yıllık kesin mühlet verileceği düzenlenmiştir. Borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimali "konkordatonun başarı şansı" kavramı altında ifade edilmiştir. Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme şansına sahip görülmesidir. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir. (Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku -Av..., sayfa 112, 1. Cilt). "...Konkordato isteminde bulunan her bir davacı için ayrı konkordato ön projesi sunulmalı, İİK’nın 305. maddesinde konkordatonun tasdiki için aranan şartlar her bir davacı için ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Somut olayda, davacılar ... ayrı konkordato ön projesi sunmuş olsa da ödeme planları ve ödeme tekliflerinin davacı şirketin projesiyle aynıdır. Öte yandan davacı gerçek kişiler, davacı şirketin konkordato projesine nakit finansması sağlayarak ve alacaklarından vazgeçerek katkı sağlayacaklarını beyan etmektedir. Oysa kendi ticari mevcudiyetleri dahi bizatihi şirkete bağlı olduğu gibi konkordatoya tabi olan borçları için ayrı bir kaynakları, malvarlıkları ve özgün projeleri bulunmamaktadır. Bu durumda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından davacı gerçek kişiler yönünden konkordatonun tasdikine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir..." (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin ████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı).Kefil, mahkemeye sunacağı konkordato ön projesinde kefalet borcunu hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, ödemelerin yapılması için mevcut mallarını satıp satmayacağını, kefalet borcu ödemesini yapabilmek için gerekli mali kaynağı nasıl sağlayacağını açıkça belirtmelidir (Yeni Konkordato Hukuku, Editör Selçuk Öztek, 2. Baskı, sh. 148).Alınan bilirkişi raporları ile gerçek kişiye ait taşınmaz ve taşıtın rayiç değerinin tespit edildiği, ön proje ve sonradan sunulan revize projenin komiser heyeti raporunda değerlendirildiği anlaşılmıştır.Somut olayda, talep eden ...'ın borcunun çoğunluğu %100 pay sahibi ve yetkilisi olduğu ...Kumaş San. ve Tic. A.Ş.'ye kefaletinden kaynaklanmakta olup gerçek kişinin projesinde, adi borçların bir defaya mahsus %30 faizi ile ilk taksit 2026 yılı Mart ayı sonundan başlamak üzere toplamda 34 taksitte ödeneceği, öte yandan şirketin konkordato sayesinde ödeme dengesine, sağlıklı nakit akışına ve kârlılığa kavuşarak tüm borçlarını ödemesinin mümkün hale gelmesiyle gerçek kişinin kefili olduğu borçlardan kurtulmuş olacağı belirtilmiştir. Ne var ki, gerçek kişinin, tek ortağı ve yetkilisi olduğu şirketten bağımsız bir projesi bulunmadığı gibi projesinin başarısının da, yine bu şirketin projesinin başarısına bağlı kılınarak tamamen bu şirketin ön projesi üzerine temellendirildiği, ayrıca sunulan projenin kendine özgü hiçbir konkordato tedbiri ve hedefi içermediği, ayrıca komiser heyeti raporunda belirtildiği üzere kaynaklar tablosu ile kefalet dahil borcun ne zaman ve nasıl ödeneceği somut bir şekilde ortaya konması gerekirken revize projenin bu çerçevede hazırlanmadığı, ayrıca projede kefaletten doğan borçlar için herhangi bir teklif yapılmadığı hususları dikkate alındığında bağımsız ve kendine özgü tedbir içermeyen konkordato projesi başarıya ulaşamayacağından Mahkemece, iflasa tabi olmayan davacı gerçek kişi yönünden kesin mühlet ve konkordatonun tasdiki taleplerinin reddine karar verilmesi isabetli olmuştur.Ayrıca █████/2025 tarihli duruşmada borçlu gerçek kişi vekili beyanlarında komiser heyeti raporundan bahsettiği gibi zaman aralığının dar olduğundan bahisle rapora karşı itiraz hakkı tanınmadığı ileri sürülerek beyanda bulunmak için süre de talep edilmediğinden rapora karşı savunma ve hukuki dinlenilme hakkının kısıtlandığından söz edilemez.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla borçlu gerçek kişi vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan talep eden ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf harcı talep eden ... tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Talep eden ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 2004 sayılı İİK'nun 293/2 fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2025