İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Belediyenin Tahsis Ettiği Otobüsle Gerçekleşen, Şoför Kusurundan Kaynaklanan Ölüm ve Yaralanmalı Kaza Sonucu Sigorta Şirketleri Dahil Davalılardan Talep Edilen Maddi Manevi Tazminat Davası.
Özet: Açık yargılaması yapılan tazminat davası, bir cenaze dönüşü belediye tarafından görevlendirilen şoförün tedbirsizliği nedeniyle meydana gelen, yedi kişinin ölümü ve otuz kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasında %2 maluliyet yaşayan davacının, maddi ve manevi zararlarının tazmini için araç işleteni belediye, kiralayan şirketler ve sigorta şirketleri aleyhine açtığı davadır; davalı sigorta şirketi, davacının eksik belge sunması ve yetkisiz mahkeme itirazıyla birlikte, sorumluluklarının poliçe limitleri ve sigortalının kusuruyla sınırlı olduğunu savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
:█████/2022KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacının bir yakını olan İstanbul’da vefat eden müteveffanın köyüne defnedilmesi için ... Belediyesi tarafından bir yolcu otobüsü, otobüsü kullanması için ise bir şoför tayin edildiğini ve İstanbul’dan yola çıkan araç, ...-...-... Köyüne hareket ettiğini, defin işlemlerinin ardından aynı gün İstanbul’a gelmek üzere tekrar yola çıkılmış ancak otobüsün yola çıkışından yaklaşık 20-25 dakika sonra kullanan şoförün tedbirsiz ve dikkatsiz hareketleri ile 7 kişinin feci şekilde ölümü ve 30 kişinin de yaralanmasına sebep olan kaza meydana geldiğini, kazada araç sahibi sıfatına haiz olan ... İnşaat …Şti., aracı, 01.06.2018-31.12.2019 tarihleri arasında uzun süreli kira sözleşmesi ile ... İnş.ve Elektronik San.ve Tic. Şti.’ne devretmiş ve ... İnşaat ve Elektronik San. Ve Tic Ltd.Şti.’de, ... Belediyesine aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralamış olduğunu, kaza sırasında araç işleten sıfatına haiz olan ... Belediyesine ve Belediyenin ... İnşaat ve Taahhüt A.Ş’ne bağlı olarak çalışan ve belediye tarafından görevlendirilen, kazaya da sebep olan Şoför ...’ye, Aracın sigortalandığı ... A.Ş. şirketlerine de poliçede taahhüt ettikleri limitlerle sınırlı sorumlu olmak üzere açıldığını, Bu kaza nedeni ile ... Cumhuriyet Savcılığı tarafından ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, müvekkil iş bu kaza nedeni ile %2 oranında malul olduğunu, kazadan sonra davalıya PTT yoluyla 01.07.2019 tarih, ... barkod numaralı posta ile başvurumuza rağmen davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, sigorta şirketinin ... numaralı Zorunlu Trafik poliçesinde kişi başı sürekli sakatlık tazminat limiti 360.000,00TL olarak belirlendiğini, ... numaralı Kasko poliçesinde İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM Birleşik) limiti olarak 50.000,00-TL belirlendiğini, ...plaka sayılı araç, 4 numaralı davalı ... Sigorta şirketi tarafından da 418763418 numaralı Taşımacılık ve Koltuk (ZYT) poliçesi ile sigorta edildiğini, 28.06.2019 tarihli başvurumuza rağmen davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, poliçe ile kişi başı ölüm, sürekli sakatlık ve tedavi masrafları durumlarında 175.000,00 TL’ye kadar limit belirlendiğini, zorunlu arabuluculuğa başvuru yapıldığını, arabuluculuk süreci anlaşmazlıkla neticelendiğini beyan ve gerekçelerle Maddi zararları için şimdilik; 1.000TL’nin olay tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte, davalılardan ( 3 ve 4 nolu davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçeleri ile sınırlı olmak üzere), müştereken ve müteselsilen, kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ( 3 ve 4 nolu davalılar bakımından temerrüd faizi ) ile birlikte tahsilini, davacının iş bu kaza nedeni ile uğradığı manevi zararın tazmini için talep edilen toplam;50.000,00TL( Ellibintürklirası) Manevi tazminatın, (3 Nolu davalı sigorta şirketi bakımından ...-2 numaralı kasko ve diğer poliçelerdeki limitler ile sınırlı olmak kaydıyla, temmerrüd faizi uygulanmak sureti ile tahsili ile ) 4 numaralı davalı sigorta şirketi haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen, kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı taraf dava konusu olaylara ilişkin delillerini Dava dilekçesi ekinde tebliğ etmediğini, huzurda görülen dava yetkisiz mahkemede açıldığını, başvuru şartının yerine getirilmiş kabul edilebilmesi için, gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi ve kanunda öngörülen süre dolmasına rağmen ödeme yapılmamış olması gerektiğini, Müvekkil şirket tarafından değerlendirilme yapılabilmesi için Usulüne uygun Maluliyet Raporu ve Kusur Durumunun değerlendirilebilmesi için Kaza Tespit Tutanağı, İfade Tutanağı veyahut Bilirkişi Raporu Davacıdan istenmesine rağmen işbu belgeler müvekkil şirkete tebliğ edilmediğini, kazaya karışan 34HL3817 plakalı araç 15.09.2018 - 15.09.2019 dönemine ilişkin olarak .../0 nolu poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalısı olduğunu, söz konusu araç ayrıca .../0 poliçe ile genişletilmiş filo kasko ile sigortalı olduğunu, trafik sigortası poliçesinden dolayı sorumluluğumuz, sigortalımızın kusuru oranında olmak üzere, ölüm/sakatlık halinde azami 360.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminata ilişkin aynı kazada yaralanan ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında manevi tazminat talebinde bulunduğunu, davcının talep ettiği Manevi Tazminat tutarı 20.000 TL'dir. Yine aynı kazada yaralanan ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında manevi tazminat talebinde bulunulduğunu, söz konusu dava tarafımıza ihbar edilmiş olup davcının talep ettiği Manevi Tazminat tutarı 30.000 TL olduğunu, Kazada yaralanan bir başka kazazede ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyasında 50.000 TL Manevi Tazminat talebinde bulunulduğunu, Aynı kazada yaralanan yaklaşık 34 kişi bulunmakta olup Manevi Tazminata ilişkin toplam sorumlu olduğumuz rakam 50.000 TL olduğu düşünüldüğünde aleyhe hüküm kurulması halinde garameten paylaştırma yapılması gerektiğini, Müvekkil şirketin hiçbir mesuliyeti olmamakla birlikte, tazminat hesabı yapılması halinde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, davacıya ait tazminattan müterafik kusuru oranında tazminat miktarında ve hatır taşıması yönünden indirim yapılması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirket yalnızca dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceğini beyan ve gerekçelerle davanın reddini, maluliyet, kusur ve aktüer raporu tanzim edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu edilen talep, ticari işten kaynaklanmadığı gibi müvekkil belediye de tacir olmadığını, müvekkil belediye yönünden huzurdaki davada görevli mahkeme ticaret mahkemeleri değil asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesini, her ne kadar davacı tarafın arabuluculuk şartını yerine getirildiğinden bahsetmiş ise de müvekkil belediye yönünden arabuluculuk şartının yerine getirilmediği, █████/2019 tarihinde ...'ın ... İlçesinde, diğer davalı ... tarafından kullanılan ... plakalı otobüs seyir halinde iken trafik kazası meydana geldiğini, ölüm ve yaralamaların olduğu elim kaza nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını, davacılar tarafından, müvekkil Belediyeye karşı dava açılmış ise de davacı tarafın tazminat taleplerinin kabulü mümkün değildir. Çünkü; olaya karışan ...plaka sayılı otobüs, dava dışı ... İnşaat Taahhüt Elektronik Otomotiv Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin aracı olduğunu, ekte sundukları kira sözleşmesi ile ... İnşaat ve Elektronik San. Ve Ticaret Limited Şirketine kiralanmıştır. Sonrasında da söz konusu otobüsün de dahil edildiği 2016/... ihale kayıt numaralı ihale kapsamında müvekkil ... San. Ve Ticaret Limited Şirketi muhtelif ... ve iş makinesi kiralama ile şoför çalıştırılması hizmeti alımına ait sözleşme akdedildiğini, Ekte sunduğumuz sözleşme kapsamında 2918 sayılı Yasanın 85.maddesi uyarınca sorumluluk müvekkil belediyede değil işleten sıfatıyla ... İnşaat ve Elektronik San. Ve Ticaret Limited Şirketinde olduğunu, olay tarihinde diğer davalı ..., 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi bünyesinde şoför olarak çalışmakta olup iş bu davanın ... İnşaat Taahhüt Anonim Şirketi'ne de ihbar edilmesi gerektiğini, kazaya karışan ...plakalı otobüsün diğer davalı ... Sigorta A.Ş tarafından kasko poliçesi yapılmış olduğundan manevi tazminat taleplerinin de kasko poliçesindeki teminatlar kapsamında sigortacı şirket tarafından karşılanması gerektiğini beyan ve gerekçelerle davanın reddini, davanın ... İnşaat ve Elektronik San. Ve Ticaret Limited Şirketine ve ... İnşaat Taahhüt Anonim Şirketi'ne, ... İnşaat Taahhüt Elektronik Otomotiv Sanayi ve Diş Ticaret Limited Şirketi'ne ihbarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davanın araç sigorta ettirenine, araç sürücüsüne ve SGK'ya ihbarı gerektiğini, zira davacı taraf herhangi bir ödeme almışsa, aynı ödemeyi mükerrer şekilde taraflarınca tazmin ettiği takdirde sebepsiz zenginleşme olacağını, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediğini, davacı tarafın ibraz ettiği deliller ve özellikle kaza tespit tutanağı tarafımıza tebliğ edilmediğini, bir meblağ sigortası türü olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasında ödenecek tutar sigorta poliçesi ile belirlendiğini, bu nedenle talep konusu alacak likittir. likit bir alacak ile ilgili belirsiz alacak davası açılamayacağını, .sigortacının ödeyeceği tutar, sigorta poliçesinde yazılı sigorta bedeli olduğunu, davacı yan delillerinin tebliğ edilmediğini, kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın ATK'ye sevk edilmesi gerektiğini, maluliyet oranının tespiti için dosyanın ATK 3. İhtisas dairesine sevk edilmesini beyan ve gerekçelerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davavacıya yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, başvuru şartının yerine getirilmediğini, kusurun ve maluliyetin mahkemece tespiti gerektiğini meydana gelen kaza nedeniyle geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderinden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, işbu zararların teminata dahil olmadığını, davacının yolcu olduğu göz önüne alınarak hatır taşımacılığı hususunun değerlendirilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER
:Mahkememizin ... Sayılı dosyasından verilen "mahkememizin yetkisizliğine, hmk 20.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın Yetkili İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, " verilen kararı sonucunda dosyanın istinaf edildiği ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40.H.D.nin █████████ esas █████████ karar sayılı █████/2022 tarihli kararı ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı ve dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşıldı.... .... Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.... İnşaat Taahhüt Elektronik Otomotiv Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne müzekkere yazılarak Davacı ...'nin (T.C NO:...) █████/2019 tarihinde ...'ın ... ilçesinde ...plakalı araçta (yolcu otobüsünde) seyahat ederken, otobüsün devrilmesi sonucu meydana gelen kaza sonucunda, ...plakalı araca ait tüm kira sözleşmelerinin çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.... İnşaat ve Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne müzekkere yazılarak Davacı ...'nin (T.C NO:...) █████/2019 tarihinde ...'ın ... ilçesinde ...plakalı araçta (yolcu otobüsünde) seyahat ederken, otobüsün devrilmesi sonucu meydana gelen kaza sonucunda, ...plakalı araca ait tüm kira sözleşmelerinin çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.... ... Üniversitesi ... Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... ( TC: ... )'nin dava konusu █████/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin olarak, davacının görmüş olduğu tüm tedavi evraklarının eksiksiz bir şekilde çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.Davacı vekilinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı ıslah ettiği anlaşıldı.█████/2024 tarihinde Adli Tıp 2. İhtisas kurulu vasıtası ile maluliyet raporu alınmıştır.GEREKÇE
:Dava, trafik kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına karşılık maddi tazminat istemine ilişkindir.Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.TBK md. 54 uyarınca bedensel zarar halinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar zarar olarak tazmin edilir.Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.Dosya kapsamına alınan ATK maluliyet raporuna göre davacının %4 maluliyet ve 1,5 aya kadar iyileşme süresi bulunduğu anlaşılmıştır. Maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, kaza tarihine göre doğru yönetmeliğe göre hazırlandığı ve denetime elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmasına karar verilmiştir.Kabul edilen kusur ve maluliyet raporuna göre hazırlanan aktüer raporuna göre davacıların sürekli iş göremezlik zararının toplamda 10.493,87 TL ve geçici iş göremezlik zararının toplamda 3.132,00 TL olduğu hesaplanmıştır.Yukarıda açıklanan sebeplerle davacının sürekli iş göremezlik geçici iş göremezlik tazmini taleplerinin poliçe limiti ve değer artırım dilekçesi gözetilerek kabulüne ve manevi tazminatlar bakımından kaza dolayısıyla yaşanan olumsuz durumların meydana geldiği kişiler yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak , mirasçı ... bakımından 20.000,00 TL diğer mirasçılar bakımından ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminat taleplerin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın kabulüne, Mirasçılar ... yönünden 783,00-TL olmak üzere diğer mirasçılar, ... yönünden ayrı ayrı 469,80-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve diğer mirasçılar bakımından ayrı ayrı 1.574,08-TL sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından toplamda 3.132,00-TL geçici ve 10.493,87-TL sürekli iş göremezlik tazminat tutarının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, ( Davalı Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına )2-Manevi tazminat taleplerinin kabulü ile ... bakımından 20.000,00-TL diğer mirasçılar yönünden ayrı ayrı 7.500,00-TL olmak üzere toplamda 50.000,00-TL manevi tazminat taleplerinin kabulüne, ( davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri ile sınırlı tutulmasına )Maddi Tazminat Yönünden
:1-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 930,78-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 389,82-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 540,96-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına, ( Davalı ... Sigorta Şirketi'nin 39,70-TL'den sorumlu tutulmasına )2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 13.625,87-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ( Davalı ... Sigorta Şirketi'nin 1.000-TL'den sorumlu tutulmasına )3-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 174,20-TL Peşin/nisbi Harcı, 215,62-TL Islah Harcı, 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 4.721,80-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.192,32TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ( Davalı ... Sigorta Şirketi'nin 968,31-TL'den sorumlu tutulmasına )4-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,Manevi Tazminat Yönünden
:1-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Sigorta'dan alınarak davacıya verilmesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır