diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi hasarlı trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve hak mahrumiyeti tazminatı talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi hasarlı trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve hak mahrumiyeti tazminatı talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının, davalıya ait aracın neden olduğu trafik kazası sonucu kendi aracında meydana gelen maddi hasar, değer kaybı ve aracı kullanamama (hak mahrumiyeti) zararlarının, özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebiyle açtığı davada, tarafların iddia ve savunmalarını özetlemektedir; davacı, kusursuz olduğunu ve kaza nedeniyle aracını uzun süre kullanamadığını belirtirken, davalı araç sahibi ise sürücünün kusurlu olduğunu, kendisinin sorumlu olmadığını, asıl yükümlülüğün sigorta şirketine ait olduğunu savunmuş ve değer kaybı ile mahrumiyet bedeli hesaplamalarına itiraz etmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ...plakalı ...marka tip ...model araca, ...tarihinde davalı sigortalısına (...) ait ...Plakalı araç ...tarafından sevk ve idare edilirken müvekkile ait araca çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkile ait araç hasar görmüş, aracın hareket kabiliyeti kaza sonucu tamamen ortadan kalkmış olduğunu, bu nedenle aracı uzun bi süre zarfında bir yandan hasar gören parçaların değiştirilmesi, diğer yandan tamir edilecek ve boyanacak işlemler dolayısıyla serviste kalmış, bu süre boyunca kullanılamamış olduğunu, maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; mülkiyeti davacı müvekkil ...ait ...plakalı aracın kusurunun olmadığı tespit edildiğini, davacı, kaza gerçekleşmeden önce; her gün aracını kullanmakta, iş için gerekli olan yerlerin tamamına söz konusu araçla gitmekte ve günlük işlerini yapmakta olduğunu, ancak, Davacı; bu kaza sebebiyle aracının onarımda kaldığı süre boyunca aracını kullanamadığından, oldukça olumsuz etkilediğini, tüm işlerini taksi kullanarak halletmeye çalıştığını, bu nedenle de zaman ve para kaybı meydana gelmiş olup; müvekkilinin mağduriyetinin söz konusu olduğunu, izaha çalıştığımız iş bu meydana gelen kaza nedeni ile araçta oluşan değer kaybı ve Hak Mahrumiyeti Tazminatının ödenmesi için mahkemenize başvurulması zorunlu hale geldiğini, açıklanan nedenlerle davamızın kabulü ile; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer araç kaybı karşılığı olarak şimdilik 10.00 TL nin Tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik, hak mahrumiyeti tazminatının karşılığı olarak 10.00 TL nin ise davalılar ...ve ...tan haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihinde müvekkiline ait araç, davalı ...tarafından kullanılmakta olup, kazaya sebebiyet veren tüm eylemler sürücünün davranışlarına dayanmakta olduğunu, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde hiçbir fiili müdahalesi ya da kusurlu hareketinin bulunmamakta olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde, müvekkilinin doğrudan fiil failidir gibi gösterilmeye çalışılsa da bunun doğru olmadığını, müvekkilinin, olayda pasif konumda ve yalnızca araç maliki olduğunu, aracı kullanan sürücü ile müvekkili arasında doğrudan sorumluluk ilişkisi olmadığını, kazaya ilişkin düzenlenen trafik kaza tespit tutanağına göre sürücünün kusurlu bulunmuş olduğunu, müvekkilin ise araçta bulunmamakta ve aracın sevk ve idaresine hiçbir katkı sunmamakta olduğunu, dolayısıyla müvekkili adına herhangi bir kusur atfedilmesinin hukuken mümkün olmadığını, Sigorta şirketinin, doğrudan ve öncelikli sorumlu konumda olduğunu, dava dilekçesi eklerinde aracın geçmiş hasar kayıtları/ağır hasar kaydına ilişkin herhangi bir evrak mevcut olmadığını, aracın tramer sorgusu yapılıp, geçmiş hasar/ağır hasar sorgusunun dosyaya sunulması gerektiğini, aracın geçmişte aynı bölgeden hasarı mevcut ise, ikinci kez aynı bölgeden alınan hasarın araçta değer kaybı yaratmayacağı Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, aracın geçmiş hasar kayıtlarının dosyaya sunularak aynı bölgeden geçmiş hasarının mevcut olup olmadığının dikkatlice incelenmesi gerektiğini, bilindiği üzere araç mahrumiyet bedeli günlük ikame araç bedeli ile onarımda geçen gün sayısının çarpılmasıyla elde edilerek hesaplanmakta olduğunu, bu kapsamda davacı tarafından dosyaya sunulan SBM Rapor No:...sayılı Kasko Ekspertiz Raporu içeriği detaylı bir şekilde incelendiğinde Hasar Onarım Süresi olarak 10 gün belirlenmiş olup kabul manasına gelmemekle birlikte 10 gün araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması gerekmekte olduğunu, arz ve izah edilen nedenler ile mahkemece dosya kapsamında re'sen gözetilecek sair hususlar bir arada değerlendirildiğinde öncelikle usul eksikliği sebebiyle usuldan reddini, mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde yapılacak yargılama neticesinde zamanaşımı def'i de dikkate alınarak esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Sigorta vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkil sigorta şirketi tarafından hasar ödemesi olarak ...hesabına ...tarihinde 50.000,00 TL hasar ödemesi, değer kaybı ödemesi olarak da ...hesabına ...tarihinde 46.919 TL değer kaybı ödemesi yapılmış olduğunu, müvekkil sigorta şirketi, başvuruya konu aracın zarara uğraması nedeniyle gerekli tüm ödemeleri yapmış bulunmakla birlikte, mahkeme nezdinde aksi yönde kanaate varılması hâlinde ZMM Sigorta Poliçesi teminat tutarı dahilinde kalan bakiye teminat tutarı dikkate alınarak değerlendirilmede bulunulması gerekmekte olduğunu,

sigortalı araç yönünden kusur durumunun ispat edilmesi gerektiğini, talepte yer verilen kusur oranına itiraz ettiklerini, bu yönde uzman bilirkişi eliyle rapor düzenlenmesi gerektiğini, dava dilekçesi eklerinde aracın geçmiş hasar kayıtları/ağır hasar kaydına ilişkin herhangi bir evrak mevcut olmadığını, bu haliyle başvurunun usulüne uygun başvuru yapılmaması nedeniyle usulen reddini talep ettiklerini, ZMM Genel Şartlarına eklenen değer kaybı hesaplaması başlıklı Ek-1’in 3. Maddesiyle eklenen “Araçta meydana gelen maddi hasarın, aracın rayiç bedelinin %2’sinin altında kalması halinde değer kaybı tazminatı araçta meydana gelen maddi hasar tutarını aşamaz.” hükmü gereğince de değer kaybı zararının hesaplamasından önce maddi hasar tutarının bilinmesinin gerektiğini, Zira, tespit edilecek maddi hasar tutarının aracın rayiç bedelinin %2’sinin altında kalması durumunda değer kaybı tazminatının, araçta meydana gelen maddi hasar tutarını aşamayacağının açık olduğunu, araç mahrumiyet bedeli zmm sigorta poliçe teminatı kapsamında bulunmamakla beraber işbu zarar kalemleri davanın reddi gerekmekte olduğunu, dayanağını doğrudan kanundan alan bu madde ile, başvuranın, gelir kaybı, kira mahrumiyeti, araç mahrumiyeti vb. gibi dolaylı zararlarının teminat kapsamında olmayacağı açık olarak ifade edilmiş olduğunu, karşı yanın teminat kapsamına girmeyen taleplerinin reddine yönelik karar verilmesini vekaleten talep ettiği, kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, müvekkil şirketten tahsili talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihi açısından ise sigorta şirketine yapılan başvuru sırasında zorunlu belgelerin sunulmaması sebebiyle temerrüt oluşmadığından faiz başlangıç tarihi, yargılama sırasında yapılan aktüer hesap tarihine göre olmalı olduğunu, aktüer, zarar hesabını yaparken rapor tarihini baz almış olduğunu, bu tarihten geriye faiz işletmek, mükerrer olarak faiz tahsiline sebebiyet vermekte olduğunu, müvekkil şirketin usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, aksi taktirde, ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını vekaleten talep etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER :

...Tarihli Trafik Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; ...Sigorta A.Ş. Kuruluşu tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsü ...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 53/1-c (Dönel kavşaklarda dönüş kurallarına riayet etmemek.) maddesini ihlal ettiğinden %100 oranında ASLİ kusurlu olduğu; Davacı ...plakalı araç sürücüsü ...” in ise kusur ve kural ihlalinin olmadığı, kanaatine varılmıştır.

...Tarihli Makine Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; ...plakalı ...model ...Kapı ...modelindeki aracın teknik özellikleri ve genel durumu yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Dosya içinde bulunan ...plakalı aracın ...tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, Dava konusu ...plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, Aracın kaza tarihi itibariyle (...) kazadan önceki rayiç değerinin 1.211.000,00 TL olabileceği, Aracın kaza tarihi itibariyle (...) kazadan sonraki rayiç değerinin 1.070.000,00 TL olabileceği, Kaza tarihi itibari ile değer kaybının ...fiyatının 141.000,00 (yüz kırk bir bin Türk Lirası) olabileceği, Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi dava konusu ...plakalı araç için 46.919,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yaptığı, ...tarihinde araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 20.000,00 TL (Yirmi Bin Türk Lirası) olabileceği, ...kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 161.000,00 TL (Yüz Altmış Bir Bin Türk Lirası) olabileceği, ...tarihli trafik kazasında ...plakalı araç sürücüsü ...%0 oranında kusurlu olduğu ve ...plakalı araç sürücüsü ...%100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalıların toplam maddi kayıp tutarının %100'ünden sorumlu olması ve ...Sigorta Anonim Şirketinin ödediği 46.919,00 TL miktarın toplam maddi kaybın %100'ü olan 161.000,00 TL'den mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile (161.000,00- 46.919,00=114.081,00) 114.081,00 TL (Yüz On Dört Bin Seksen Bir Türk Lirası) daha ödeme yapması gerektiği kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ...tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, aracın kullanılamadığı süre boyunca zararın doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, ...tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-█████/2022 tarih,████████ E.-█████████ K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;

...tarihinde trafikte seyir halinde iken davalı ...ait ...davalı ...'ın sürücülüğünü yaptığı esnada davacıya ait bulunan ...plakalı araca çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan ...tarihli trafik bilirkişisi raporuna göre; dava konusu olan araçlar yönünden kusur değerlendirmesinde davalı ...Sigorta tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsü ...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 53/1-c (Dönel kavşaklarda dönüş kurallarına riayet etmemek) maddesini ihlal ettiğinden %100 oranında ASLİ kusurlu olduğu; davacı ...plakalı araç sürücüsü ...' in ise kusur ve kural ihlalinin olmadığı olmadığının tespit edildiği görülmüş, bilirkişi raporunda kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dahil tüm verilerin tartışıldığı anlaşıldığından bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere değer kaybının bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup makine mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan ...tarihli bilirkişi raporuna göre; Dosya içinde bulunan ...plakalı aracın ...tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu ...plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle (...) kazadan önceki rayiç değerinin 1.211.000,00 TL olabileceği, aracın kaza tarihi itibariyle (...) kazadan sonraki rayiç değerinin 1.070.000,00 TL olabileceği, kaza tarihi itibari ile değer kaybının ...tarihi itibariyle 141.000,00 olabileceği, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi dava konusu ...plakalı araç için 46.919,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yaptığı, ...tarihinde araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 20.000,00 TL olabileceği bu durumda davalı sigorta şirketinin ödediği 46.919,00 TL miktarın toplam 161.000,00 TL zarardan mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile (161.000,00- 46.919,00=114.081,00) 114.081,00 TL daha ödeme yapılması gerektiğinin tespit edildiği görülmüştür.

2918 Sayılı KTK 85 maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yine KTK 88 maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulup, birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılacağı, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanacağı düzenlenmiştir.

Öte yandan, tek bir olaya bağlı aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri, 6098 sayılı TBK’nun 61 ve 62. md. maddeleri uyarınca, zarardan müteselsilen sorumludurlar. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı BK’nun 162. maddesine göre, borcun tamamından sorumludurlar. Nitekim, 2918 sayılı KTK.nun 88/1. maddesinde, trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. Davacı, zararlarını müştereken ve müteselsilen talep edebilecekleri gibi yasanın verdiği müteselsilen talep hakkından açıkça vazgeçerek her bir failin kusuru oranında da talepte bulunabilirler. ( Denizli BAM 4 HD █████/2025 tarih ve █████████ Esas ve █████████ Karar Sayılı kararı)

Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD ████████ E-█████████ K sayılı ilam). Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarihli ███████ E-███████ K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile █████/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır. Bu zarar kalemi, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD ██████████ E- █████████ K sayılı ilam).

Araç mahrumiyet bedeli ise ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan bu süre içinde davacının aynı nitelikteki araç için (ikame araç) ödemesi gereken bedeldir (Yargıtay 17 HD █████████ E- ██████████ K sayılı ilam).

Değer kaybı tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı akdi sorumlu olması nedeni ile; araç maliki işleten sıfatı ile sürücü ise haksız fiil sorumluluğu sorumluluğu kapsamında bu tazminat talebinden sorumludur. Ancak aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan mahrumiyet bedeli ise dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketi dolaylı zararlardan sorumlu değildir. Söz konusu zarardan işbu davada yalnız işleten ve sürücü sorumludur.Davacı tarafça sunulan ...tarihli ıslah dilekçesinde ise davalı sigorta şirketinden yalnız değer kaybı bedeli talep edildiği, kalan bedel yönünden diğer davalılardan talep olduğu anlaşılmakla kusur ve zarara yönelik her iki raporun da hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatiyle davacı vekilinin ıslah dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Ek olarak davacı vekilince dava açılmasından önce sigorta şirketine ....tarihinde başvurunun tebliğ edildiği, başvuru sonrası yasal 15 günlük süre geçtikten sonra işbu davanın açıldığı, davalının aracının kullanım amacının hususi olması nedeniyle de yasal faize hükmedilmiş davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi 8 iş günü sonrası sayılarak faizin başlangıç tarihi belirlenmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

DAVANIN KABULÜ İLE;

1)Davacının değer kaybı tazminat talebi olan 94.081,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile davalı ...Sigorta A.Ş. Yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalılar ...ve ...yönünden ise kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2) Davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulü ile 20.000,00 TL'ye ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...tan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 77.928,73-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harç ve sonradan yatırılan 1.949,00-TL ıslah harcının mahsubu ile 79.262,33-TL harcın, davalı sigorta şirketinin yalnız 65.366,53 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla; tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı ...Anonim Şirketinden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,

5-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı, 615,40.-TL peşin harç ve 1.949,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.179,80.-TL harcın davalı sigorta şirketinin yalnız 2.622,33 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla; tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 1.276‬,00.-TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.400,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 7.676‬,00.-TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin yalnız 6.330,28 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla; tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Yargılama sırasında davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00.TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,,

Dair, davacı vekili ile davalı ...vekillerinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim