Bir anonim şirketin, basiretli tacir özenini göstermeyerek kendi kusuruyla kaybettiği ortaklar pay defteri zayi belgesi talebinin Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesince reddedilmesi.
Özet: Sivil havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir anonim şirketin, şirket merkezinin taşınması ve 10 yılını dolduran kayıtların imhası süreçlerinde kaybolduğunu düşündüğü 2007 tarihli ortaklar pay defteri için talep ettiği zayi belgesi davasında, mahkeme, defterin yangın, hırsızlık, sel veya deprem gibi afetler nedeniyle değil, şirketin kendi kusuru sonucu zayi olduğunu belirterek, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddesinde aranan yasal şartların oluşmaması gerekçesiyle talebi reddetmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: █████████ EsasKARAR NO
: █████████ KararİŞ
: Zayi Belgesi VerilmesiTALEP TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025G. K. YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025İlgili tarafından mahkememizde açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İlgili şirket vekili talep dilekçesinde; Müvekkilİ şirketin sivil havacılık sektöründe tek ortaklı anonim şirket olarak faaliyet göstermekte olduğunu, şirketin merkezinin Bakırköy - İstanbul olduğunu, müvekkili şirketin ortaklık yapısı en son 03.09.2018 tarihli devir sözleşmesi ile (TSG ilan tarihi 18.09.2018) değiştiğini, sonrasında ise herhangi bir değişiklik olmadığını, şirketin ortaklık yapısının değişiminden hemen sonra da şirket merkezinin, yukarıda tebligat adresi olarak verdiği adrese taşındığını, söz konusu süreç boyunca şirketin ortaklık yapısının değişmemesi sebebi ile pay defterine de ihtiyaç duyulmadığını, ancak aralık 2025 başında pay defterine ihtiyaç hasıl olması sonucunda, şirket yetkili ve çalışanlarınca bugüne kadar araştırılmasına rağmen söz konu ticari defterin bulunamadığını, en son ortaklık yapısı değişikliğinden sonraki süreçte, şirkete ait 10 yılını doldurmuş kayıtların imhasının yapıldığı zamanlarda Beyoğlu ..... Noterliği'nin 04.Eylül.2007 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen "Ortaklar Pay Defteri"nin de imha edilmiş olduğunun değerlendirildiğini, zayi olan işbu ticari defterle ilgili zayi belgesi verilmesi için işbu davanın ikamesinin zarureti hasıl olduğunu, müvekkili şirketin Beyoğlu .... Noterliği'nin 04.Eylül.2007 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen "Ortaklar pay Defteri"ne ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.Talep dilekçesi, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;Talep, 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.6100 sayılı HMK' nın 320. maddesi kapsamında uyuşmazlık konusu: İlgili şirketin talebinin haklı ve süresinde olup olmadığı ile zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde; ilgili şirketin ... sicil numarasında kayıtlı ...'nin adresinin, "... Cd... Sit.n.█████/1 Yeşilköy Bakırköy/İSTANBUL" olduğu görülmüştür.İlgili şirketin merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle uyuşmazlığın niteliğine göre; 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesi gereğince, işbu çekişmesiz yargı işine bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, talep 6102 sayılı TTK' nın 1521. maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, 6100 sayılı HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarih ve █████████ E. - █████████ K. sayılı ilamı).Somut olayda; Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talebe konu Beyoğlu .... Noterliği'nin 04 Eylül 2007 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen ortaklar pay defterinin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb. gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla ortaklar pay defterinin kaybolduğu, bu sebeple tüm dosya kapsamı doğrultusunda yasal şartlarını taşımayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-İlgilinin talebinin sübut bulmadığından REDDİNE,2-İlgili tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-İlgili tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,4-İlgili tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak tarafların yokluğunda oy birliği ile dosya üzerinden karar verildi. █████/2025Başkan ...¸e-imzalıÜye ...¸e-imzalıÜye ...¸e-imzalıKatip ...¸e-imzalı