Dağıtıcı şirketin bayisinin otomasyon sistemi arızası nedeniyle aldığı idari para cezasının, savunma istenen ve ceza uygulanan fiillerin farklılığı sebebiyle savunma hakkı ihlaliyle iptalinin temyiz incelemesi.
Özet: Bir akaryakıt dağıtıcı şirketine, bayisinin otomasyon sisteminin arızalı olmasına karşın satışa devam etmesi ve bu durumun kuruma bildirilmemesi gerekçesiyle uygulanan idari para cezasının iptali talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi cezayı hukuka uygun bularak davayı reddetmişken, üst mahkeme savunma istenilen fiil ile idari yaptırım uygulanan fiilin farklı olması nedeniyle davacının savunma hakkının kısıtlandığına ve bu sebeple cezanın usul yönünden hukuka aykırı olduğuna hükmederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp dava konusu işlemi iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No
:█████████Karar No
:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... KurumuVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Akaryakıt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda █████/2018 tarihinde yapılan denetimde, bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermediği ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.220.624,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı yazıyla bildirilen ... tarih ve ...-... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin bayisinin, otomasyon sistemindeki arızalarla ilgilenen ... Otomasyon ve Akaryakıt Sistemleri A.Ş.'nin servis raporları incelendiğinde; 01-█████/2018 tarihlerine ilişkin raporlarda tank otomasyonu problarının arızalı olduğunun kaydedildiği, █████/2018 tarihli servis raporunda ise bu arızanın giderildiği;Davacı şirketin bayisine ait kurumda mevcut otomasyon bilgilerinin/verilerinin incelenmesinden; probların arızalı olduğu █████/2018 ile █████/2018 tarihleri aralığında, bayi tarafından pompa satışı yapıldığı gibi davacı dağıtıcı tarafından da tanka dolum yapıldığı;Bu durumda, otomasyon sistemi doğru ve sağlıklı çalışmamasına rağmen, davacı şirketin bayisinin akaryakıt satışı faaliyetine devam ettiği, davacı şirketin ise bayisine akaryakıt ikmaline devam ettiği hususu; denetim tutanağı, otomasyon sistemi belgeleri ve bayinin otomasyon sistemine ilişkin servis rapor tutanakları ile sabit olduğundan, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Öte yandan, 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinde █████/2019 tarihinde yapılan değişiklikle, eylem için getirilen idari para cezasının daha fazla olması sebebiyle (en az 1.250.000,00-TL), yeni düzenlemenin davacının lehine olmadığı, dolayısı ile olaya tatbikine imkan bulunmadığı belirtilmiştir.Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin dayanağı ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporunda eylemin “bayisinin otomasyon sisteminde meydana gelen arızanın 10 gün içerisinde giderilmemesi” şeklinde ifade edildiği ve ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile anılan Soruşturma Raporunun eklenerek davacının savunması istenildiği ve davacı şirket tarafından da süresi içinde savunma dilekçesi verilmediği;Dava konusu Kurul kararıyla ise, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmamasına rağmen bayinin akaryakıt ikmalinde bulunması ve Kuruma aykırılık bildiriminin yapılmaması eylemi nedeniyle davalı idare tarafından idari para cezası yaptırımı uygulandığı;Savunma hakkının, sadece iddia karşısında yargı yerlerinde açılan davalarda yapılan savunmayı değil, aynı zamanda yaptırım uygulanana kadar geçen sürece ilişkin olarak ilgilisine isnat edilen fiillere karşı yapılacak savunmayı da kapsadığı;Bu itibarla, idari yaptırım kararları öncesinde ilgilisinden isnat edilen fiile dair savunma istenilmesinden sonra, farklı bir eyleme yönelik yeni bir isnadın olması halinde, söz konusu bu yeni isnada ilişkin olarak, ilgilisinden yeniden savunma istenilmesi ve idari yaptırım uygulanıp uygulanmayacağına bundan sonra karar verilmesi gerektiği;Uyuşmazlık konusu olayda, davacıdan savunma istenilen eylem ile idari yaptırım uygulanan eylemlerin birbirinden farklı olduğu, bu durumun, hak arama özgürlüğünün ve savunma hakkının kısıtlanması anlamına geldiği anlaşıldığından, davacıya usulüne uygun olarak savunma isteme yazısı tebliğ edilmeden ve usulüne uygun olarak savunma alınmadan tesis edilen dava konusu Kurul kararında ve davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, harçtan muaf oldukları, soruşturma raporunda ve müzekkerede ifade edilen fiillerin aynı minvalde olduğu ve aynı hususları içerdiği, iki fiilin de ceza miktarının aynı olduğu ve davacı şirket tarafından savunma yapılmadığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacıdan savunma istenilen eylem ile idari para cezasına konu eylemin birbirinden farklı olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine,2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,3. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırmış olduğu toplam ...-TL harcın istemi halinde davalı idareye iadesine,5. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.